TrÆ°á»›c Ä‘ó, trong văn bản ban hành ngày 13/12 về “HÆ°á»›ng dẫn tổ chức dạy học, Ä‘ánh giá học sinh tiểu học thá»±c hiện ChÆ°Æ¡ng trình giáo dục phổ thông ứng phó dịch COVID-19”, Bá»™ GD-ĐT Ä‘ã yêu cầu đối vá»›i học sinh lá»›p 1 và lá»›p 2 làm bài kiểm tra định kỳ (cuối học kỳ 1, cuối năm) được tổ chức bằng hình thức trá»±c tiếp. Trong trường hợp bất khả kháng, tại thời Ä‘iểm kiểm tra định kỳ học sinh không thể đến trường để làm bài bằng hình thức trá»±c tiếp, cÆ¡ sở giáo dục có trách nhiệm báo cáo phÆ°Æ¡ng án, Ä‘iều kiện tổ chức cho học sinh bằng hình thức trá»±c tuyến về Phòng GD-ĐT để được kiểm tra các Ä‘iều kiện đảm bảo theo quy định trÆ°á»›c khi thá»±c hiện. Trong khi Ä‘ó, Bá»™ cho phép các khối lá»›p tiểu học còn lại (lá»›p 3, 4, 5) có thể lá»±a chọn hình thức linh hoạt, trá»±c tiếp hoặc trá»±c tuyến. 

Yêu cầu này Ä‘ã khiến các thầy cô giáo và các bậc phụ huynh băn khoăn khi ở nhiều địa phÆ°Æ¡ng học sinh lá»›p 1, 2 vẫn Ä‘ang phải học trá»±c tuyến. Học sinh lá»›p 1, 2 ở vùng xanh và vàng (mức Ä‘á»™ dịch ở cấp Ä‘á»™ 1, 2) nhÆ° TP Hồ Chí Minh và Hà Ná»™i còn chÆ°a đến trường học trá»±c tiếp ngày nào. Yêu cầu này thậm chí còn “gây khó” và “khắt khe” nhất là trong bối cảnh dịch bệnh Ä‘ang căng thẳng hiện nay. ChÆ°a kể, việc yêu cầu nhà trường phải làm báo cáo về Phòng GD-ĐT trong trường hợp “bất khả kháng” tổ chức làm bài bằng hình thức trá»±c tuyến cho học sinh lá»›p 1, 2, trong khi vá»›i học sinh lá»›p 3,4,5 thì trường được lá»±a chọn linh hoạt cÅ©ng vô hình chung “tạo thêm việc làm” không cần thiết. 

Mặc dù việc “nói lại cho rõ” của lãnh đạo Bá»™ GD-ĐT được thá»±c hiện ngay sau hai ngày ban hành văn bản (ngày 15/12) Ä‘ã giải toả những băn khoăn và lo lắng của cả nhà trường cÅ©ng nhÆ° các bậc phụ huynh có con, em Ä‘ang học lá»›p 1, 2, nhÆ°ng rõ ràng việc ban hành văn bản thiếu hÆ°á»›ng dẫn chi tiết Ä‘ã gây nên những xáo trá»™n nhất định. Trong khi Ä‘ó, việc Ä‘ánh giá kết quả học tập cÅ©ng nhÆ° tổ chức thi cuối kỳ ở các cấp học bằng hình thức trá»±c tuyến Ä‘ã được thá»±c hiện từ năm ngoái, nhất là vá»›i địa phÆ°Æ¡ng mà Ä‘iều kiện dịch bệnh học sinh không thể tá»›i trường. Tình huống này hẳn cÅ©ng Ä‘ã được ngành giáo dục trù liệu và hoàn toàn có thể rút kinh nghiệm ban đầu để chủ Ä‘á»™ng chuẩn bị kế hoạch cho năm học này.

Trong suốt hai năm qua, dịch COVID-19 Ä‘ã ảnh hưởng, làm gián Ä‘oạn quá trình dạy và học của cả thầy và trò trên cả nÆ°á»›c, cÅ©ng là thá»±c trạng chung của học sinh trên toàn cầu. Những học sinh đầu cấp, cuối cấp, nhất là những học sinh tiểu học lá»›p 1, lá»›p 2 Ä‘ang học chÆ°Æ¡ng trình giáo dục phổ thông má»›i càng thiệt thòi hÆ¡n khi không được học trá»±c tiếp. 

Vá»›i diá»…n biến còn phức tạp của dịch bệnh, các địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã Ä‘iều chỉnh cả thời gian và khối lá»›p học trá»±c tiếp, có nÆ¡i phải thu hẹp đối tượng, có nÆ¡i học sinh vừa học trá»±c tiếp trong thời gian ngắn lại phải chuyển sang học trá»±c tuyến. TP Hà Ná»™i cÅ©ng phải Ä‘iều chỉnh phÆ°Æ¡ng án, chỉ có học sinh lá»›p 12 ở những vùng có mức Ä‘á»™ dịch ở cấp Ä‘á»™ 1 và 2 đến trường học trá»±c tiếp kết hợp trá»±c tuyến (từ 6/12) thay vì toàn bá»™ học sinh THPT (học sinh lá»›p 9 tiếp tục học trá»±c tiếp nhÆ° kế hoạch trÆ°á»›c Ä‘ó). 

Sáng 6/12/2021, học sinh lá»›p 12 ở Hà Ná»™i Ä‘ã trở lại trường học 3 buổi/tuần, những ngày còn lại học trá»±c tuyến. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Khảo sát của ngành giáo dục TP Hồ Chí Minh má»›i Ä‘ây cÅ©ng cho thấy, hÆ¡n 70% phụ huynh (khoảng hÆ¡n 85.000 phụ huynh) có con học lá»›p 1 chÆ°a đồng ý cho con Ä‘i học trá»±c tiếp trong thời Ä‘iểm này. Việc thí Ä‘iểm cho học sinh lá»›p 9 và 12 Ä‘i học trá»±c tiếp trở lại cÅ©ng được tiến hành rất thận trọng, sau hai tuần sẽ được Ä‘ánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm trÆ°á»›c khi quyết định mở rá»™ng thêm đối tượng học sinh đến trường. Tại Đà Nẵng, UBND TP cÅ©ng Ä‘ã thống nhất đề xuất của Sở GD-ĐT tạm dừng cho học sinh lá»›p 1 đến trường từ ngày 13/12...

Thá»±c tế, cùng vá»›i việc phủ rá»™ng vaccine trong toàn dân và đẩy mạnh tiêm vaccine ngừa COVID-19 vá»›i trẻ em trong thời gian qua là giải pháp được cho là hữu hiệu nhất để sá»›m có thể Ä‘Æ°a học sinh trở lại trường học. NhÆ°ng, khi Ä‘á»™ phủ vaccine tá»›i học sinh còn hạn chế (chủ yếu là học sinh trung học phổ thông, theo phÆ°Æ¡ng thức hạ dần Ä‘á»™ tuổi), trong khi các ca mắc COVID-19 tiếp tục tăng trên cả nÆ°á»›c, nhất là ca mắc trong cá»™ng đồng, tiềm ẩn nguy cÆ¡ không đảm bảo an toàn nếu Ä‘Æ°a học sinh trở lại trường học.

Sáng 13/12/2021, học sinh khối lá»›p 9 và lá»›p 12 ở TP Hồ Chí Minh chính thức trở lại trường học trá»±c tiếp, sau nhiều tháng học trá»±c tuyến để phòng dịch COVID-19. Ảnh Hồng Giang/TTXVN

Những ảnh hưởng của dịch bệnh vá»›i việc dạy và học càng rõ ràng hÆ¡n khi tiến hành Ä‘ánh giá, kiểm tra kết quả học tập của học sinh vào cuối kỳ, cuối năm bởi lo ngại khó có thể Ä‘ánh giá chính xác (do cả khách quan và chủ quan) chất lượng dạy và học. Đã có những tiền lệ chÆ°a từng có trong ngành giáo dục nhằm thích ứng linh hoạt vá»›i tình hình dịch bệnh tại từng địa phÆ°Æ¡ng, nhÆ°: Xét đặc cách thí sinh là F0 tốt nghiệp THPT; ở bậc cao hÆ¡n nhÆ° đại học thì tổ chức cho sinh viên bảo vệ đồ án tốt nghiệp trá»±c tuyến;... Năm học trÆ°á»›c, tại Hà Ná»™i, sau khi Ä‘ã lùi lịch tá»›i tận cuối tháng 7 (muá»™n hÆ¡n mọi năm gần hai tháng so khung chÆ°Æ¡ng trình của Bá»™), nhiều trường Ä‘ã phải tổ chức thi trá»±c tuyến Ä‘ánh giá kết quả học kỳ hai để kết thúc năm học. 

Vì thế, việc tổ chức Ä‘ánh giá, kiểm tra cuối kỳ ở các cấp học vẫn cần linh hoạt hÆ¡n nữa, nhất là vá»›i học sinh lá»›p 1, 2 không cần Ä‘ánh giá bằng Ä‘iểm số. Điều này cÅ©ng thể hiện sá»± ứng phó linh hoạt để thích ứng trong Ä‘iều kiện dịch bệnh còn kéo dài, vừa đảm bảo chất lượng dạy và học, vừa đảm bảo phòng chống dịch hiệu quả, đặc biệt là tránh những “áp lá»±c” không cần thiết lên cả thầy và trò cÅ©ng nhÆ° cho chính ngành giáo dục.