Cán bá»™ là cái dây chuyá»n cá»§a bá»™ máy
Mùng Má»™t Tết Äinh Hợi cách Ä‘ây 75 năm (ngày 22-1-1947), Bác Hồ dáºy sá»›m và làm việc như thưá»ng lệ. Tháng Giêng - Hai năm 1947 đối vá»›i Ngưá»i và cả dân tá»™c vô cùng báºn rá»™n. Chúng ta Ä‘ã giữ được Thá»§ Ä‘ô yêu dấu hÆ¡n má»™t năm. Äó là má»™t thắng lợi. Nhưng trong tương quan so sánh lá»±c lượng ta - địch, vá»›i tầm nhìn xa trông rá»™ng, Bác Hồ tính toán cẩn tháºn, kỹ càng việc phá hoại để kháng chiến và vấn đỠtản cư, tăng gia sản xuất, rá»™ng hÆ¡n là các vấn đỠchính trị, quân sá»±, giáo dục và rút các lá»±c lượng chiến đấu ở trung tâm Hà Ná»™i ra khá»i thành phố để bảo toàn chá»§ lá»±c, kháng chiến lâu dài.
Ngày 14-2-1947, Bác thảo Ä‘iện máºt gá»i Thanh Hóa vá» chá»§ trương “vào Thanh kinh lý”. Bức Ä‘iện nêu 5 Ä‘iểm, lưu ý đồng chí Äặng Việt Châu lúc Ä‘ó là đặc phái viên Bá»™ Ná»™i vụ tại Thanh Hóa chuẩn bị báo cáo các việc; chuẩn bị chá»— khai há»™i xa thành phố và giữ bí máºt; Ä‘oàn Ä‘i Ä‘êm, chuẩn bị địa Ä‘iểm Ä‘ón. Äáng chú ý Ä‘iểm 3 nói vá» các thành phần dá»± mít tinh: “Má»i các á»§y ban tản cư, tăng gia, các Ä‘iá»n chá»§, đại thương gia, nhà giàu, những ngưá»i danh vá»ng, các lãnh tụ dân tá»™c thiểu số, các cán bá»™ hành chính và mặt tráºn các huyện, đại biểu quốc dân liên hiệp, đại biểu công giáo”.
Bác vào Thanh Hóa đầu năm 1947 không phải chuyến Ä‘i thăm bình thưá»ng mà chứa đựng má»™t tầm nhìn chiến lược không chỉ trong kháng chiến mà còn xa hÆ¡n, chuyển tải má»™t thông Ä‘iệp cho cán bá»™ và các tầng lá»›p Nhân dân vá» các mặt quân sá»±, chính trị, kinh tế, văn hóa. Vì váºy, Ngưá»i chuẩn bị kỹ càng. Sau khi gá»i Ä‘iện máºt, Ngưá»i làm việc vá»›i Lê Äức Thá», Võ Nguyên Giáp, Lê Văn Hiến, Hoàng Hữu Nam để thông báo vá» chuyến Ä‘i và bàn, giải quyết má»™t số vấn đỠvá» quốc phòng, ná»™i vụ.
Ngày 19-2, Bác rá»i núi Thầy (Sài SÆ¡n, Quốc Oai, Hà Ná»™i) lên đưá»ng vào Thanh Hóa theo tuyến SÆ¡n Tây - Hòa Bình. Cùng Ä‘i vá»›i Ngưá»i có Nguyá»…n Äăng Cao (sau này gá»i là Hoàng Hữu Kháng). Chiá»u tối đến Hòa Bình, Ngưá»i ngá»§ lại ở đồn Ä‘iá»n Chi Nê.
Khoảng 2-3 giá» sáng ngày 20-2, Bác từ Chi Nê Ä‘i tiếp vào Thanh Hóa, khoảng 7-8 giá» sáng đến nÆ¡i. Sau khi làm việc vá»›i lãnh đạo tỉnh, Bác gặp gỡ và có bài nói chuyện vá»›i cán bá»™ tỉnh Thanh Hóa. Bài nói khoảng 700 - 750 chữ, táºp trung vào vấn đỠcán bá»™.
Trả lá»i câu há»i cán bá»™ là gì, thá»±c chất Bác muốn nói tá»›i vai trò, vị trí vô cùng quan trá»ng cá»§a cán bá»™. Cán bá»™ như cái dây chuyá»n cá»§a bá»™ máy. Nếu dây chuyá»n không tốt, không chạy, thì động cÆ¡ dù tốt, dù chạy toàn bá»™ máy cÅ©ng tê liệt. Cán bá»™ có nhiệm vụ Ä‘em chính sách cá»§a Äảng và Chính phá»§ thi hành trong Nhân dân, nếu cán bá»™ dở thì chính sách hay cÅ©ng không thể thá»±c hiện được.
Nháºn thức được vai trò to lá»›n cá»§a cán bá»™, má»—i cán bá»™ phải rèn phẩm chất, đạo đức, phong cách trong công tác, đặc biệt là trong các mối quan hệ. Hai mươi năm trước, trong các bài giảng tại lá»›p huấn luyện chính trị ở Quảng Châu, sau in thành sách ÄÆ°á»ng cách mệnh 1927, nêu 23 Ä‘iá»u tư cách má»™t ngưá»i cách mạng, Bác đặt ra 3 mối quan hệ: Tá»± mình phải. Äối ngưá»i phải. Làm việc phải.
Nói chuyện vá»›i cán bá»™ tỉnh Thanh Hóa năm 1947, Bác nêu lên 5 mối quan hệ, nhưng cùng thống nhất vá»›i ÄÆ°á»ng cách mệnh 20 năm trước ở mối quan hệ đầu tiên là đối vá»›i mình. Äiá»u này dá»… hiểu, khó làm, nhưng phải làm, vì nếu không làm, không “xuôi” thì các Ä‘iá»u sau không “lá»t”, không thể thá»±c hiện. Mình Ä‘ã tá»± mãn, tá»± túc, kiêu ngạo thì không thể tiến bá»™. Mà không tiến bá»™ thì thoái bá»™, Ä‘ã thoái bá»™ thì không thể giải quyết tốt các mối quan hệ sau.
Äức tính thứ hai đối vá»›i đồng chí mình, cán bá»™ phải thân ái. Không che Ä‘áºy Ä‘iá»u dở. Há»c cái hay, sá»a chữa cái dở. Bá» lối hiếu danh, hiếu vị. Không nên ghen ghét đố kỵ.
Äức tính thứ ba là đối vá»›i công việc, cán bá»™ phải nghÄ© kỹ, có kế hoạch, cẩn tháºn nhưng không nhút nhát. Má»—i ngày, buổi sáng phải tá»± há»i mình hôm nay làm gì? Tối tá»± há»i mình hôm nay Ä‘ã làm gì?
Äức tính thứ tư đối vá»›i Nhân dân, cán bá»™ phải hiểu Ä‘oàn thể (Äảng trong bí máºt) làm việc cho dân, Äảng mạnh hay yếu là ở dân. Dân nghe theo là Äảng mạnh. Phải há»c dân, hiểu tâm lý cá»§a dân. Phải giải thích cho dân hiểu, tôn kính dân. Phải làm gương thanh khiết cho dân theo, dân tin, dân phục.
Äức tính thứ năm đối vá»›i Ä‘oàn thể, cán bá»™ phải tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cá»§a Äảng, trung thành vá»›i Äảng. Phải hết sức làm việc và dám hy sinh tính mạng, lợi quyá»n vì Äảng. Phải giữ danh giá cá»§a Äảng. Không được báo cáo láo, làm được má»™t việc thì phóng đại, thất bại thì giấu Ä‘i. Äảng mạnh không có nghÄ©a chỉ có cái tốt, mà phải hiểu cái tốt ngày càng phát triển, cái dở ngày càng bá»›t Ä‘i. Cái tốt đưa ra má»i ngưá»i cùng há»c, cái dở đưa ra để má»i ngưá»i biết mà tránh.
Trong suốt hÆ¡n hai mươi hai năm sau bài nói chuyện (1947-1969), Bác Hồ Ä‘ã rèn luyện được má»™t đội ngÅ© cán bá»™, trong Ä‘ó có nhiá»u cán bá»™ ở Thanh Hóa, táºn trung vá»›i nước, táºn hiếu vá»›i dân, nhiệm vụ nào cÅ©ng hoàn thành, khó khăn nào cÅ©ng vượt qua, kẻ thù nào cÅ©ng Ä‘ánh thắng. Äá»™i ngÅ© cán bá»™ Ä‘ó thá»±c sá»± Ä‘ã làm cho dân tin, dân phục, dân yêu. Trong đổi má»›i, Äảng ta coi cán bá»™ là gốc cá»§a má»i công việc. Äại há»™i XIII xác định công tác cán bá»™ là “then chốt cá»§a then chốt”, là má»™t bài há»c đưa lại thành tá»±u to lá»›n trong đổi má»›i. Äiá»u Ä‘ó chứng tá» giá trị bài nói cá»§a Bác ở Thanh Hóa mang sức sống và giá trị trưá»ng tồn, mãi mãi soi đưá»ng cho sá»± nghiệp cách mạng cá»§a Nhân dân ta giành thắng lợi.
Chính trị là Ä‘oàn kết và thanh khiết từ to đến nhá»
Cùng ngày 20-2, Bác có bài nói chuyện vá»›i các đại biểu thân sÄ© trí thức, phú hào tỉnh Thanh Hóa. Bài nói bàn vá» công việc kháng chiến khi nước ta có chiến tranh nhưng vẫn nguyên má»™t sinh khí má»›i, sức sống má»›i và tính thá»i sá»± nóng hổi. Cái má»›i, cái sinh khí Ä‘ó chính là Bác nói tá»›i việc kiến thiết cá»§a Thanh Hóa thành má»™t tỉnh kiểu mẫu vá» tất cả các mặt chính trị, kinh tế, quân sá»±. Tỉnh Thanh Hóa kiểu mẫu là tấm gương cho cả nước kiểu mẫu thể hiện gạch nối từ ngưá»i kiểu mẫu, nhà kiểu mẫu, làng kiểu mẫu, huyện kiểu mẫu đến nước kiểu mẫu. Nước kiểu mẫu thì thế giá»›i biết nước ta Ä‘áng được độc láºp, dân tá»™c tá»± do, kháng chiến thắng lợi.
75 năm trước và hiện nay, nói đến nông thôn má»›i - kiểu mẫu, tỉnh kiểu mẫu ai cÅ©ng muốn, nhưng không phải muốn là được. Bác Hồ là má»™t kiểu mẫu vá» phong cách má»™t nhà lãnh đạo biện chứng, kết hợp chặt chẽ lý luáºn và thá»±c tiá»…n, nói Ä‘i Ä‘ôi vá»›i làm, xây Ä‘i Ä‘ôi vá»›i chống, đặc biệt là nêu gương. Bác hoàn toàn tán thành Thanh Hóa trong phá hoại - kháng chiến muốn kiến thiết thành má»™t tỉnh kiểu mẫu, vì kiến thiết và phá hoại - kháng chiến tác động qua lại. Muốn kiến thiết phải phá hoại, nhưng trước hết phải phá hoại để đấu tranh thắng lợi rồi má»›i kiến thiết.
Trước hết phải có niá»m tin “nhất định làm được”. Chưa làm Ä‘ã mất niá»m tin thì thất bại. Tin rồi thì phải làm, “xắn tay áo làm”. Làm thì phải nghÄ©, kế hoạch thiết thá»±c, Ä‘iá»u khiển, phân phối, sắp đặt từng bước việc dá»… đến việc khó, tầm nhìn xa, đặc biệt chuẩn bị cán bá»™ khi ngưá»i già, chúng ta già thì chết. Tin phải trên cÆ¡ sở khoa há»c và thá»±c tiá»…n, không mù quáng.
Thanh Hóa có tiếng văn váºt, ngưá»i Ä‘ông, đất rá»™ng, cá»§a nhiá»u. Äó là má»™t cÆ¡ sở vững chắc, quan trá»ng để kiến thiết, không phải tỉnh nào cÅ©ng có được. Nhưng không phải cứ văn váºt, đất rá»™ng, ngưá»i Ä‘ông, nhiá»u cá»§a là thành kiểu mẫu. Say sưa, ngá»§ quên trên quá khứ là phải trả giá đắt. Äiá»u quan trá»ng là phải biết cái gì mình làm tốt, cái gì chưa tốt để khắc phục.
Bác đặt nhiệm vụ cá»§a ngành văn hóa lên hàng đầu thể hiện tầm nhìn “văn hóa soi đưá»ng cho quốc dân Ä‘i”, “văn hóa lãnh đạo quốc dân để thá»±c hiện độc láºp, tá»± cưá»ng, tá»± chá»§”. Văn hóa không phải chỉ là biết chữ, mà còn phải há»c đạo đức, phổ thông chính trị, há»c thì hành được, chuẩn bị cán bá»™. Tức là phải làm cho nước ta trở thành má»™t nước văn minh.
Vá» chính trị - hành chính, Bác chỉ ra hai mấu chốt cá»§a chính trị là Ä‘oàn kết và thanh khiết.
Nháºn thức này tá» rõ chính kiến, diện mạo cá»§a Bác, mang tinh thần mácxít nhưng rất Hồ Chí Minh. Äoàn kết là sức mạnh vô địch để thắng quân địch, giành độc láºp, thống nhất. Phải bá» thù riêng để trả thù chung. Chia rẽ là bất lợi. Má»™t Ä‘iểm Bác nhấn mạnh ngay từ sau khi cách mạng thành công, được khẳng định lại ở Thanh Hóa, Ä‘ó là Chính phá»§ là đầy tá»› cá»§a dân. Làm việc dưới chế độ má»›i Dân chá»§ Cá»™ng hòa không phải để thăng quan, phát tài. Nếu Chính phá»§ làm hại dân thì dân có quyá»n Ä‘uổi Chính phá»§. Luáºn Ä‘iểm Ä‘ó không phải là chuyện riêng cá»§a Thanh Hóa mà chung cho cả nước từ 75 năm trước đến táºn hôm nay. Gắn liá»n vá»›i Chính phá»§, Chá»§ tịch toàn quốc đến làng là Ä‘ày tá»› cá»§a dân, thì dân là chá»§. Bác phê bình loại cán bá»™ làm quan cách mạng, chợ đỠchợ Ä‘en, khinh dân, mưu vinh thân phì gia.
Tầm nhìn xa trông rá»™ng thể hiện trí tuệ, bản lÄ©nh, đạo đức cá»§a Bác ở chá»— 75 năm trước Ngưá»i nói vá»›i chúng ta sá»± hư há»ng cá»§a cán bá»™ hôm nay. Trong các nghị quyết xây dá»±ng, chỉnh đốn Äảng, Äảng ta nói vá» má»™t bá»™ pháºn không nhá» cán bá»™, đảng viên suy thoái vá» tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tá»± diá»…n biến”, “tá»± chuyển hóa”, tham nhÅ©ng, lãng phí, quan liêu.
Nhiệm vụ vá» kinh tế Thanh Hóa phải thá»±c hiện để thành tỉnh kiểu mẫu từ 75 năm trước cÅ©ng chính là chá»§ trương, đưá»ng lối, chính sách cá»§a Äảng và Chính phá»§ hiện nay. Äó là Ä‘em tài dân, sức dân, cá»§a dân làm lợi cho dân. Bác khởi xướng sá»± nghiệp xóa Ä‘ói, giảm nghèo, tăng giàu khi nhấn mạnh “nghèo trở nên đủ, đủ trở nên giàu, giàu thì giàu thêm”. Ngưá»i còn nhấn mạnh thêm mục Ä‘ích cá»§a Thanh Hóa kiểu mẫu là ngưá»i nào cÅ©ng biết chữ, Ä‘oàn kết và yêu nước.
Má»™t lá»i dặn cá»§a Bác chứa đựng tinh thần tương thân tương ái, “thương ngưá»i như thể thương thân”, “lá lành Ä‘ùm lá rách” mà hiện nay Ä‘ang trở thành má»™t biểu tượng sáng ngá»i trong cuá»™c chiến chống đại địch COVID-19. Ngưá»i nói Thanh Hóa háºu phương có ăn có mặc thì đừng để đồng bào tản cư Ä‘ói, rét. Mong đồng bào Thanh Hóa á»§ng há»™, giúp đỡ đồng bào tản cư, tức là giúp đỡ kháng chiến.
Trong phần kết luáºn cuối bài nói, Bác kêu gá»i đồng bào trong tỉnh xắn tay áo làm Ä‘i, lần sau vá» Ä‘ây tôi sẽ thấy má»—i ngưá»i là má»™t ngưá»i kiểu mẫu.
Khoảng 4-5 giá» chiá»u ngày 20-2-1947, Bác rá»i Thanh Hóa vỠđồn Ä‘iá»n Chi Nê và nghỉ qua Ä‘êm tại Ä‘ây. Ngày 21-2 và sau Ä‘ó, Ngưá»i viết Thư gá»i đồng bào thiểu số Thanh Hóa và bài Thanh Hóa kiểu mẫu.
Thanh Hóa là số ít trong các tỉnh vinh dá»± được Ä‘ón nháºn nghị quyết cá»§a Bá»™ Chính trị vá» xây dá»±ng và phát triển Thanh Hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo tinh thần cá»§a nghị quyết, Thanh Hóa phải phát triển thành tỉnh giàu đẹp, văn minh, hiện đại, tỉnh phát triển toàn diện, trở thành má»™t cá»±c tăng trưởng má»›i cùng vá»›i Hà Ná»™i, Hải Phòng và Quảng Ninh tạo thành tứ giác phát triển, trở thành kiểu mẫu cá»§a cả nước.
Làm theo lá»i Bác dặn, Thanh Hóa phải chú trá»ng xây dá»±ng, phát triển văn hóa, con ngưá»i; khÆ¡i dáºy, phát huy lòng yêu nước, ý chí tá»± lá»±c, tá»± cưá»ng cá»§a vùng đất văn váºt, thanh khiết từ to đến nhá». Äặc biệt làm tốt công tác xây dá»±ng Äảng vá» cán bá»™, xây dá»±ng chính quyá»n tháºt sá»± là công bá»™c cá»§a dân, phát huy vai trò cá»§a dân, lấy dân làm gốc, Ä‘em tài dân, sức dân, cá»§a dân, quyá»n dân, lòng dân làm lợi cho dân; dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng không nằm trên giấy, không là khẩu hiệu, mà phải tháºt sá»± thì dân má»›i tin, phục và yêu. Phải quán triệt tinh thần Ä‘oàn kết là sức mạnh vô địch, được dân đồng lòng á»§ng há»™, việc gì cÅ©ng làm được, dân chúng không á»§ng há»™, việc gì làm cÅ©ng không nên. Thanh Hóa phải là kiểu mẫu cá»§a quyết tâm, đồng tâm, tín tâm.
Trên cÆ¡ sở phát huy ná»™i lá»±c, kết hợp ngoại lá»±c, Äảng bá»™ và Nhân dân Thanh Hóa phải suy nghÄ©, trăn trở, tìm tòi để có được “Giá trị Thanh” trong đổi má»›i. Phải có niá»m tin nhất định đến năm 2045, Thanh Hóa là tỉnh giàu đẹp, văn minh và hiện đại, phát triển toàn diện và kiểu mẫu cá»§a cả nước.
Theo PGS. TS. Bùi Äình Phong/Báo Thanh Hóa Äiện tá»
https://baothanhhoa.vn/75-nam-ngay-bac-ho-ve-tham-thanh-hoa/loi-bac-vong-mai-ngan-nam/152583.htm