Nhà báo Trần Tuấn - Trưởng đại diện báo Tiá»n Phong tại miá»n Trung trong má»™t chuyến tác nghiệp tại Hoàng Sa.
Sáng tạo các tác phẩm báo chí vá» biển đảo luôn vất vả và gian khổ hÆ¡n so vá»›i làm báo ở đất liá»n. Không Ä‘i không có thông tin, không có hình ảnh chân tháºt và sắc nét. Äể đến được vá»›i biển đảo, ngoài chuẩn bị thiết bị tháºt tốt cần phải có sức khoẻ tốt để chịu sóng và sá»± thay đổi thất thưá»ng cá»§a thá»i tiết biển, đảo. Và Ä‘iá»u cần hÆ¡n chính là sá»± say mê và tâm huyết vá»›i biển đảo, vá»›i cuá»™c sống cá»§a những ngưá»i giữ biển luôn tiá»m ẩn nhiá»u Ä‘iá»u kỳ thú và hấp dẫn.
Gần 30 năm gắn bó vá»›i nghá» báo, là từng ấy năm nhà báo Trần Tuấn – Trưởng đại diện báo Tiá»n Phong tại miá»n Trung có những bài viết sâu vá» biển đảo, má»—i bài viết là tình cảm, tình yêu cá»§a anh dành cho biển đảo. Khi mà ngưá»i ta yêu thứ gì, thì má»—i bài viết vá» thưá»ng chân tháºt, Ä‘á»u gần gÅ©i, nhẹ nhàng, Ä‘ó như cÆ¡ há»™i được vá» ngôi nhà thân yêu, bình dị mà lá»›n lao, Ä‘i xa là nhá»›.
Anh Ä‘ã có nhiá»u tác phẩm báo chí đăng trên báo giấy, báo Ä‘iện tá» hay truyá»n hình, phóng sá»± ảnh nhưng vá»›i thể loại nào các tác phẩm cá»§a anh luôn thể hiện lòng yêu nước thiết tha và ý chí quyết tâm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ quốc gia.
Khi được há»i vá» những khó khăn má»—i lần đến vá»›i biển, đến những nÆ¡i "đầu sóng, ngá»n gió", nhà báo Trần Tuấn cho rằng: Vá»›i tôi, không há» có chữ khó khăn vỠđỠtài biển đảo, cÅ©ng như trong việc tác nghiệp tại biển đảo. Mà Ä‘ó luôn là đỠtài cÅ©ng như môi trưá»ng tác nghiệp đặc biệt lôi cuốn, thú vị.
Nhá» sá»± tâm huyết Ä‘ó Ä‘ã có hàng loạt tác phẩm được anh đầu tư công phu, được bạn Ä‘á»c Ä‘ón đợi, món ăn tinh thần quý giá, nó khiến trái tim bao ngưá»i dân rung động, mở ra những xúc cảm lá»›n lao. Äó là tác phẩm: “Thấy và ghi từ Hoàng Sa”; “Chuyện tình cá»§a trái tim con tàu quả cảm”; “Những tay xuồng thiện nghệ giữa Biển Äông”; “Những cuá»™c gặp gỡ, chia tay “không giống ai” giữa thá»i bình”... Tất cả Ä‘á»u chuyển tải những quan Ä‘iểm, láºp trưá»ng và ý chí quyết tâm bảo vệ vững chắc chá»§ quyá»n biển đảo thiêng liêng cá»§a Tổ quốc. Má»—i khắc há»a chân thá»±c, sinh động tinh thần kiên cưá»ng, thá»±c thi nhiệm vụ bảo vệ chá»§ quyá»n biển đảo quê hương cá»§a các chiến sÄ© hải quân, lá»±c lượng cảnh sát biển, kiểm ngư, cá»§a ngư dân và nhân dân ta.
Nhà báo Trần Tuấn tác nghiệp tại Hoàng Sa tháng 5 năm 2014.
Äến vá»›i Trưá»ng Sa và Hoàng Sa nhiá»u, nhưng lần nào anh cÅ©ng nhá»› như in những ká»· niệm trong quá trình tác nghiệp. Anh vinh dá»± được ra Trưá»ng Sa tác nghiệp lần đầu năm 1998 và nhiá»u chuyến Ä‘i khác, từ mùa biển động đến dịp Tết nguyên Ä‘án. Anh cÅ©ng được cùng má»™t số đồng nghiệp ra thá»±c địa Hoàng Sa tác nghiệp, trong sá»± kiện xâm phạm vùng đặc quyá»n kinh tế và thá»m lục địa cá»§a Việt Nam hồi tháng 5 năm 2014. Äó là những niá»m vui, là những dấu ấn không thể quên trong cuá»™c Ä‘á»i làm báo cá»§a anh.
“Ở Ä‘ây có những vất vả, nguy hiểm trước sóng gió, Ä‘iá»u kiện váºt chất, Ä‘iá»u kiện tác nghiệp tại biển đảo. Nhưng tôi cho rằng Ä‘ó luôn là Ä‘iá»u đương nhiên vá»›i má»i nhà báo, không đặt thành vấn Ä‘á». Vì má»i khó khăn làm sao so sánh được vá»›i những vất vả hiểm nguy thá»±c sá»± cá»§a những ngưá»i lính Ä‘ang ngày Ä‘êm canh giữ biển đảo phải đối mặt hàng ngày”, anh Trần Tuấn tâm sá»±.
Có thể nói đối vá»›i anh, má»—i chuyến Ä‘i biển là làm sao thu tháºp được nhiá»u hình ảnh, tư liệu quý, tạo cÆ¡ sở có được má»™t tác phẩm báo chí má»›i mẻ, sâu sắc, vá»›i những tình tiết, câu chuyện, nhân váºt, vấn đỠmang tính phát hiện. Bởi đỠtài biển đảo vốn Ä‘ã trở nên rất quen thuá»™c, thưá»ng xuyên vá»›i sá»± tham gia Ä‘ông đảo cá»§a các cây bút, và các cÆ¡ quan báo chí cả nước nhiá»u năm qua. Nếu chỉ tác nghiệp kiểu "cưỡi ngá»±a xem hoa" há»i hợt thì sẽ không bao giá» có tác phẩm báo chí hay, mang dấu ấn riêng đỠtài biển đảo.
Ngưá»i làm báo tác nghiệp vá» biển, đảo cần tinh tế quan sát, phán Ä‘oán, kỹ năng đặt câu há»i phá»ng vấn những nhân váºt trong chuyến Ä‘i. Äôi khi, có rất nhiá»u chi tiết nhá» nhưng đắt giá cần quan sát tháºt kỹ.
Nhà báo Trần Tuấn Ä‘á»c gá»i bài vá» tòa soạn từ đảo xa bằng Ä‘iện thoại vệ tinh.
Chia sẻ kinh nghiệm từ những chuyến Ä‘i, anh Trần Tuấn cho biết: Theo tôi, vá»›i đỠtài biển đảo muốn có những tác phẩm báo chí tốt và hay, Ä‘i vào lòng ngưá»i Ä‘á»c, thì má»—i nhà báo cần phải trang bị cho mình ná»n tảng kiến thức, nháºn thức sâu rá»™ng, Ä‘úng đắn vá» biển đảo cá»§a Tổ quốc mình. Ngoài ra cần có những hiểu biết sâu sắc vá» má»i mặt Ä‘á»i sống xã há»™i, cá»™ng vá»›i má»™t tâm hồn trong sáng biết trân trá»ng, yêu thương. Và tất nhiên cần quá trình trải nghiệm thá»±c tế bá»n bỉ, Ä‘i nhiá»u, quan sát, há»c há»i lắng nghe nhiá»u, ghi chép nhiá»u má»›i tích lÅ©y được những tư liệu, hình ảnh, câu chuyện cá»§a riêng mình.
“Kinh nghiệm cá»§a bản thân tôi má»—i lần tác nghiệp biển đảo, Ä‘ó là sá»± quan sát, há»i han lắng nghe cả những chi tiết tưởng chừng "không có gì để viết", để rồi cá»™ng vá»›i những tư liệu, vốn sống vốn Ä‘á»c mình Ä‘ã chắt lá»c tích lÅ©y được trước Ä‘ó, đặt trong trưá»ng liên tưởng, so sánh, cùng vá»›i cách viết thiên vá» văn chương má»™t chút. Äiá»u Ä‘ó Ä‘ã giúp tôi có được má»™t số bút ký, ký sá»± mà tôi cảm thấy tâm đắc” anh Trần Tuấn tâm sá»±.
Có thể nói, đằng sau má»—i tác phẩm viết vá» biển đảo cá»§a má»—i nhà báo là những hồi ức quý báu, những trải nghiệm khó quên trong Ä‘á»i ngưá»i cầm bút… Những khó khăn trong suốt hành trình sẽ qua Ä‘i, để rồi trở vỠđất liá»n là hình ảnh lá cá» Tổ quốc tung bay trong gió, giữa muôn trùng khÆ¡i, trong màu xanh thẳm cá»§a đất trá»i và biển cả.
Theo Lê Tâm/Báo NB&CL