“Ma tráºn” vì ngưá»i dân như lạc vào mê cung khi tìm hiểu vá» dịch vụ khám háºu COVID-19 vá»›i vô số khói khám, vô số mức giá, vô số lá»i tư vấn. “Ma tráºn” vì dưá»ng như dịch vụ này Ä‘ang bị thả nổi, chưa được chấn chỉnh triệt để, dẫn tá»›i tình trạng ngưá»i dân mất khá nhiá»u tiá»n chỉ vì ná»—i hoang mang, nhiá»u khi là thái quá.
Báo Tin tức từng phản ánh vá» má»™t dịch vụ kiểu như váºy, được quảng cáo là “phác đồ vi chất cao cấp Hoa Kỳ”. Chưa biết “phác đồ vi chất” này cao cấp tá»›i Ä‘âu, tác dụng tá»›i Ä‘âu, chỉ biết cái giá không há» rẻ. Má»™t liệu trình là 5 lần, má»—i lần Ä‘iá»u trị cách nhau má»™t tuần vá»›i chi phí là 15 triệu Ä‘ã được chiết khấu 20%; còn nếu không chiết khấu thì sẽ được tặng thêm 2 lần Ä‘iá»u trị vá»›i giá 18 triệu đồng/liệu trình. Nếu gia Ä‘ình nào cả nhà cùng mắc COVID-19 và có nhu cầu thì số tiá»n bá» ra sẽ không há» nhá». Có bác sÄ© nghe nói vá» “phác đồ vi chất” thì thấy lạ, chưa nghe bao giá» và Ä‘oán có thể chỉ là thuốc bổ và vitamin giá rẻ, chỉ làm giảm mệt má»i nhất thá»i.
Từ mạng xã há»™i, các trung tâm nhá» lẻ, cho tá»›i cả các bệnh viện, phòng khám lá»›n Ä‘á»u quảng cáo gói khám háºu COVID-19 vá»›i nhiá»u giá khác nhau, thu hút ngưá»i có nhu cầu bằng những ưu Ä‘ãi hoặc các bài viết Ä‘ánh vào ná»—i sợ, thôi thúc ngưá»i từng mắc COVID-19 Ä‘i kiểm tra sức khá»e.
Có lẽ chưa có căn bệnh nào mà ngưá»i ta lại nói vá» những triệu chứng sau Ä‘ó nhiá»u như COVID-19. Ngưá»i thì nói sức khá»e giảm sút rõ rệt, ngưá»i than hụt hÆ¡i, khó thở, tức ngá»±c, ngưá»i lại ho không dứt… Tuy nhiên, các chuyên gia và bác sÄ© cho rằng má»—i khi vừa trải qua má»™t lần ốm, cÆ¡ thể sẽ mất thá»i gian để hồi phục, chứ không thể như chưa có chuyện gì xảy ra.
Trong thá»±c tế, không phải ai mắc COVID-19 cÅ©ng sẽ chịu đựng tình trạng háºu COVID-19 và không phải ai cÅ©ng cần phải Ä‘i khám. Lá»i khuyên cá»§a các chuyên gia luôn là giữ tâm lý bình tÄ©nh, nghỉ ngÆ¡i và dinh dưỡng hợp lý, táºp luyện phù hợp để khôi phục sức khá»e.
Theo Tiến sÄ© Janet Diaz, Trưởng nhóm Quản lý lâm sàng Chương trình Khẩn cấp tại Tổ chức Y tế Thế giá»›i (WHO), các triệu chứng háºu COVID-19 thưá»ng kéo dài từ hai tháng trở lên và nếu triệu chứng biến mất sau má»™t tuần, vài tuần hoặc má»™t tháng thì há» không coi Ä‘ó là háºu COVID-19 (COVID-19 kéo dài). Bà khuyến cáo cần Ä‘i khám sức khá»e nếu vẫn gặp phải các triệu chứng háºu COVID-19 sau 3 tháng nhiá»…m bệnh.
Tất nhiên, cẩn tháºn và lo lắng cho sức khá»e là Ä‘iá»u cần làm, nhưng không vì sợ hãi quá mà “mất khôn”, dẫn tá»›i mất tiá»n không cần thiết. Có thể nói chính ná»—i hoang mang, thổi phồng triệu chứng không những không tốt cho tâm lý bản thân mà còn tạo Ä‘iá»u kiện để ngưá»i khác trục lợi trên ná»—i lo Ä‘ó.
Có thể nói trong hÆ¡n hai năm qua, suốt từ đầu đại dịch COVID-19 tá»›i giá», tâm lý lo lắng luôn là con mồi béo bở cho những kẻ trục lợi, đục nước béo cò. Khi má»›i xuất hiện virus SARS-CoV-2 vá»›i vài ba ca lây nhiá»…m, chính ná»—i lo lắng Ä‘ã khiến nhiá»u ngưá»i ngáºm đắng, chen lấn và bá» ra tiá»n trăm, tiá»n triệu để mua những há»™p khẩu trang, chai sát khuẩn mà bình thưá»ng chỉ có giá vài chục nghìn đồng. Há» Ä‘ã tá»± nguyện làm giàu cho những ngưá»i kinh doanh cÆ¡ há»™i.
Khi các địa phương bùng phát dịch bệnh, có những công ty Ä‘ã bất chấp pháp luáºt để trục lợi, Ä‘iển như vụ công ty Việt Á “thổi giá” bá»™ xét nghiệm COVID-19. Kết quả Ä‘iá»u tra xác định định rằng Tổng giám đốc Việt Á cùng các thuá»™c cấp Ä‘ã lợi dụng tính cấp bách vá» nhu cầu xét nghiệm để kinh doanh.
Tiếp Ä‘ó, khi biến thể Omicron tràn vào Việt Nam và làm số ca mắc tăng chóng mặt, các mặt hàng y tế, thá»±c phẩm chức năng liên quan Ä‘á»u bị nâng giá. Nhiá»u gia Ä‘ình chi hàng chục triệu để mua các loại thuốc trị bệnh mà nhiá»u loại trong số Ä‘ó không có nguồn gốc rõ ràng, được bán tràn lan trên mạng xã há»™i vá»›i cái giá đắt Ä‘á».
Sau khi cÆ¡n bão Omicron Ä‘ã qua đỉnh và khiến nhiá»u ngưá»i mắc bệnh, đến lượt tâm lý sợ háºu COVID-19 Ä‘ã làm nở rá»™ dịch vụ khám bệnh cho những “cá»±u” F0 như Ä‘ã nói ở trên. Trên mạng xã há»™i, bất kỳ ai cÅ©ng có thể bán các bài thuốc chữa háºu COVID-19. Có cầu ắt có cung, thế nhưng cái cầu Ä‘ó phải xuất phát từ thá»±c tế, chứ không phải là ná»—i lo sợ mÆ¡ hồ. Nếu các “cá»±u” F0 đủ bình tÄ©nh thì sẽ không có đất cho những ngưá»i kinh doanh trên ná»—i sợ cá»§a ngưá»i khác.
Có lẽ trong bối cảnh này, chỉ còn cách trở thành “cá»±u” F0 thông minh thì má»›i không bị cuốn vào tâm lý “tá»± ká»· ám thị”, má»›i đủ tỉnh táo để cảnh giác trước những lá»i dá»a dẫm và thoát khá»i “thiên la địa võng” thuốc trên mạng, để không bị những ngưá»i kinh doanh thá»i cÆ¡ lợi dụng.