Thứ sáu, ngày 02/10/2026
Email: nguoilambaothanhhoa@gmail.com
Trang chủ Tin tức - Sá»± kiệnNhà báo Ä‘i và viếtGóc nhìn báo chíĐời sống xã há»™iNghề báoVăn hóa - Thể thao
Góc nhìn báo chí
Dễ và khó trong tác nghiệp báo chí thời điện tử hóa! (29/09/2022-17:48)
    Giữa năm 2008, từ Tổng Biên tập Báo Thái nguyên tôi được tổ chức phân công chuyển sang làm Giám đốc, Tổng Biên tập Đài Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) Thái nguyên; thêm 6 năm công tác tại Há»™i Nhà báo Việt Nam, tôi đã có gần 35 năm làm báo in trong gần 45 năm cầm bút. Ná»­a thời gian ấy là làm báo theo công nghệ truyền thống; ná»­a còn lại là thời Ä‘iện tá»­ hóa - công nghệ 4.0. Ngẫm lại, có những Ä‘iều căn bản phải có ở người làm nghề báo đó là: Tâm và Tài (theo cách nói xưa), còn cách nói thời nay là Đạo (bao hàm cả nghÄ©a năng khiếu) và Đức, chính là chữ tâm, sá»± say mê cá»§a nghề. Cảm nhận từ tác nghiệp, tôi thấy làm báo thời nay (thời thông tin Ä‘iện tá»­), dá»… có dá»… mà khó cÅ©ng vô cùng...

 Tác nghiệp báo chí_Nguồn:TL.

Báo chí Cách mạng Việt Nam Ä‘ã ra đời ngót trăm năm, Ä‘óng góp to lá»›n vào sá»± thành công cá»§a công cuá»™c chống ngoại xâm và xây dá»±ng chế độ má»›i, chế độ xã há»™i chá»§ nghÄ©a - hình thái chính trị, xã há»™i hoàn toàn má»›i mẻ cá»§a lịch sá»­ dân tá»™c mấy nghìn năm. Cho đến trước thời kỳ đổi má»›i, báo chí cá»§a chúng ta Ä‘ã tập trung mọi công việc cho cổ động đấu tranh chống thá»±c dân Pháp và đế quốc Mỹ, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc; truyền bá chá»§ nghÄ©a Mác - Lênin, xây dá»±ng và cổ động mọi tầng lá»›p nhân dân xây dá»±ng cuá»™c sống má»›i. Đóng góp cá»§a báo chí là to lá»›n và hiệu quả. CÆ¡ quan báo chí và nhà báo được tôn vinh, được trân trọng trong trái tim và khối óc cá»§a các tầng lá»›p nhân dân.

Đúng như lời dạy cá»§a Hồ Chá»§ tịch, khi Người đến dá»± Đại há»™i Há»™i Nhà báo Việt Nam năm 1962: “Cán bá»™ báo chí cÅ©ng là chiến sÄ© cách mạng”, “Đối vá»›i những người viết báo chúng ta, cây bút là vÅ© khí sắc bén, bài báo là lời hịch cách mạng động viên quần chúng Ä‘oàn kết đấu tranh”.

Năm 1986, sau Đại há»™i VI cá»§a Đảng, báo chí cả nước thá»±c hiện “Đổi má»›i vì sá»± nghiệp đổi má»›i đất nước”. Các cÆ¡ quan báo chí Trung ương và địa phương, báo chí các ban, bá»™, ngành, tổ chức chính trị - xã há»™i hoạt động theo tôn chỉ, mục Ä‘ích, chức năng nhiệm vụ được quy định. Nguồn lá»±c tài chính cá»§a các cÆ¡ quan báo chí chá»§ yếu do ngân sách cấp; cán bá»™ phóng viên làm việc theo chế độ hưởng lương ngân sách, có má»™t phần nhuận bút động viên tác giả và má»™t nguồn thu không lá»›n từ bán báo.

 

Nhiệt huyết cá»§a ngòi bút hướng vào nhiệm vụ cách mạng giao, vẻ vang cá»§a báo chí là được Ä‘óng góp công sức cho nước, cho dân. Tác nghiệp báo chí trước và giai Ä‘oạn đầu công cuá»™c đổi má»›i, trong Ä‘ó có người làm nghề báo cá»§a Há»™i Nhà báo Việt Nam là đưa chá»§ trương chính sách cá»§a Đảng, Nhà nước, Nghị quyết cá»§a các Há»™i Ä‘oàn thể phổ biến đến há»™i viên và công chúng; phản ánh cuá»™c sống, phong trào hành động cách mạng, tâm tư cá»§a há»™i viên, cá»§a nhân dân lên các cấp lãnh đạo qua kênh báo chí - truyền thông.

Lăn lá»™n trong đời sống, sâu sát cuá»™c sống, phát hiện cái má»›i, báo chí Ä‘ã giành được những thành tá»±u to lá»›n trong nghề nghiệp gian khổ nhưng vẻ vang cá»§a mình. Các đề tài báo chí có sức nặng: Tin tức, xã luận, bình luận, Ä‘iều tra, phóng sá»±, chuyên mục định kỳ... mang tính định hướng và dá»± báo có giá trị trong thông tin. Nghề báo và cÆ¡ quan báo chí lo tác nghiệp, lo phục vụ, lo xây dá»±ng đội ngÅ© nhà báo có tâm và tầm, hết mình cống hiến.

Những năm tháng trước đổi má»›i, báo chí cá»§a chúng ta giản dị và ngay ngắn; nhiều nhà báo được tôi luyện trong chiến đấu, trong tu dưỡng lập trường giai cấp rõ ràng Ä‘ã trở thành những cây bút sắc bén. Uy tín và vị thế cá»§a báo chí chẳng những giúp cho định hướng trong chỉ đạo, Ä‘iều hành, quản lý cá»§a Nhà nước mà còn có vị trí xứng Ä‘áng trong lòng nhân dân. Bước vào giai Ä‘oạn đổi má»›i, cùng cả nước báo chí tích cá»±c đổi má»›i Ä‘i liền vá»›i mở cá»­a và há»™i nhập quốc tế sâu rá»™ng.

Trong vòng mấy thập niên, số lượng đầu báo Ä‘ã lên đến ngót má»™t nghìn; số lượng Đài PT-TH lên đến hÆ¡n 70 đơn vị vá»›i hàng trăm kênh, chương trình truyền hình, phát thanh; bá»™, ngành nào cÅ©ng có phương tiện truyền thông cá»§a mình là báo, tạp chí in và truyền hình; hàng trăm tờ báo - tạp chí Ä‘iện tá»­; hàng nghìn trang thông tin và hàng triệu block cá nhân; Internet bùng nổ, 70/100 triệu dân tham gia và sá»­ dụng mạng xã há»™i.

CÆ¡ quan báo chí trở thành cÆ¡ quan truyền thông Ä‘a nền tảng vá»›i đủ các loại hình báo chí. Hệ thống báo, tạp chí, đặc san nói chung cá»§a Há»™i Nhà báo Việt Nam nói riêng là những cÆ¡ quan báo chí Ä‘i đầu trong ứng dụng công nghệ, sá»›m trở thành cÆ¡ quan báo chí Ä‘a nền tảng. Sá»± ra đời cá»§a mạng xã há»™i là má»™t tiến bá»™ vượt bậc cá»§a truyền thông nhưng lại cạnh tranh gay gắt vá»›i báo chí truyền thống; má»™t bá»™ phận báo chí truyền thống dá»… bị truyền thông xã há»™i dẫn dắt. Từ chá»—, tất cả mọi diá»…n biến cá»§a đời sống xã há»™i do báo chí phản ánh bá»—ng chốc mất thế độc quyền.

Má»™t cuá»™c đấu tranh má»›i ra đời: Đấu tranh để có thông tin sá»›m hÆ¡n, nhanh nhất có thể. Công thức là: ÄÆ°a sá»›m nhất tin tức + tin hấp dẫn, gây sá»± chú ý, thu hút người đọc = Lợi nhuận và thu nhập. Chúng ta còn thấy rõ má»™t Ä‘iều là đất nước sau 35 năm đổi má»›i, thành tá»±u Ä‘em lại là vô cùng to lá»›n nhưng cùng vá»›i nó là những vấn đề về tư tưởng, đạo đức, lối sống cá»§a má»™t bá»™ phận xã há»™i bị tha hóa; nảy sinh tham nhÅ©ng, chạy chức, chạy quyền ở má»™t bá»™ phận lãnh đạo; nguy hiểm hÆ¡n Ä‘ó là việc tá»± chuyển biến về lý tưởng, hành động; tá»± chuyển hóa về nhân cách... Báo chí không là ngoại lệ, có Ä‘iều đối vá»›i báo chí thì tác động và tác hại sẽ khôn lường.  Bởi khác vá»›i các ngành, các cấp, giá»›i báo chí từ lãnh đạo đến phóng viên đều là những người hoạt động chính trị, tư tưởng thông qua vÅ© khí truyền thông; sản phẩm cá»§a họ làm ra mang tính chất đại diện cho tư duy và hành động xã há»™i.

Xin luận về hai chữ dá»… và khó trong hoạt động tác nghiệp báo chí hiện nay - báo chí thời đại Ä‘iện tá»­ hóa, số hóa. Trước tiên nói về chữ dá»…. Có thể nói việc nắm thông tin chưa bao giờ thuận lợi như hiện nay. Tin
tức tràn ngập trên tất cả các xa lá»™, từng giây, từng phút dá»… dàng cóp nhặt; thông tin có từ cÆ¡ quan báo chí, phục vụ báo chí, từ các cấp, các ngành, từ từng cá nhân. Việc khai thác, tham khảo và phản ánh sâu hÆ¡n sá»± việc từ dòng chảy thông tin Ä‘ó là quyền cá»§a người làm báo chuyên nghiệp. Đất nước ta Ä‘ang có nền tảng kỹ thuật số, tiếp tục chuyển đổi số vá»›i tốc độ nhanh phục vụ sản xuất và đời sống xã há»™i.

Chúng ta Ä‘ã hoàn thiện hệ thống cổng thông tin, các báo - tạp chí Ä‘iện tá»­, trang thông tin; hệ thống báo chí, phát thanh - truyền hình...hÆ¡n 70% người dân tham gia mạng xã há»™i. Đó là thuận lợi, là việc dá»… trong hoạt động tác nghiệp cá»§a người làm báo chuyên nghiệp. Đúng là dá»… nhưng cái khó cÅ©ng vô cùng lá»›n, Ä‘òi hỏi cÆ¡ quan báo chí, người làm báo phải dÅ©ng cảm vượt qua. Đó là thông tin mà báo chí chính thống phải nhanh, có kiểm chứng, chính xác, tin cậy và có định hướng dư luận.

Trong sá»± há»—n độn cá»§a tin tức có trên dòng chảy cá»§a xa lá»™ thông tin, công chúng báo chí đặt niềm tin tuyệt đối từ thông tin cá»§a tờ báo, tạp chí, phương tiện nghe nhìn được cấp phép chính thống. Do vậy, dù khó vẫn phải làm, Ä‘ó là chất lượng thông tin mà báo đưa là giá trị cho cả chỉ đạo, Ä‘iều hành và tổ chức thá»±c hiện. Để làm được Ä‘iều này, cần có những cán bá»™ là nhà báo thá»±c thụ, chuyên nghiệp, không phải chỉ là những thông tin viên. Có nghÄ©a là người làm báo chí chuyên nghiệp phải có phông văn hóa, chính trị và kỹ năng báo chí được Ä‘ào tạo bài bản, ngang tầm vá»›i Ä‘òi hỏi cá»§a nghề báo thời công nghệ số.

Báo chí là thông tin nhanh, nhạy, kịp thời nhưng phải Ä‘úng, trúng, hấp dẫn, có định hướng, chỉ ra lõi căn bản cá»§a sá»± việc và sá»± việc phải mang hÆ¡i thở cá»§a cuá»™c sống. Là việc nhà báo phải có mặt tại cÆ¡ sở, kiểm chứng và thông tin trung thá»±c, giàu cảm xúc, sắc bén từ chính sá»± kiện. Tâm và tầm cá»§a nhà báo chính là chá»—này. Có những chuyên mục là hồn cốt cá»§a tờ báo phải duy trì, không được xem nhẹ cá»§a thời làm báo Ä‘iện tá»­ hóa như xã luận, bình luận, phóng sá»± Ä‘iều tra, chuyên mục mang bản sắc riêng cá»§a từng cÆ¡ quan báo chí.

Làm tốt Ä‘iều này là thể hiện bản lÄ©nh và sá»± vững vàng trước cÆ¡n cuồng phong cạnh tranh thông tin. Đó cÅ©ng là cách cÆ¡ quan báo chí sẵn sàng cÆ¡ chế đặt hàng cá»§a nhà nước trong tương lai gần. Mặt khác, cÅ©ng là cÆ¡ há»™i ngàn vàng nâng tầm văn hóa cá»§a báo chí - má»™t nền báo chí giàu sức chiến đấu, nhân văn, chuyên nghiệp, hiện đại. Đó cÅ©ng là cÆ¡ há»™i cho người làm báo không ngừng học tập nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, nghiệp vụ, kỹ năng tác nghiệp báo chí hiện đại.

Thành tá»±u và những Ä‘óng góp cá»§a báo chí chúng ta những năm qua là hiệu quả, thiết thá»±c, to lá»›n. Luôn luôn nhận ra và Ä‘iều chỉnh, luôn tá»± thân vận động để hiểu cho tường tận cái dá»… và cái khó trong bối cảnh làm báo hiện nay chính là ý chí, nghị lá»±c, bản lÄ©nh, quyết tâm, là truyền thống tốt đẹp cá»§a nền báo
chí cách mạng Việt Nam và đội ngÅ© người làm báo.

Theo Phan Hữu Minh/Nguoilambao

https://nguoilambao.vn/de-va-kho-trong-tac-nghiep-bao-chi-thoi-dien-tu-hoa-n57452.html

 

Các tin khác:
  • Giải bài toán lạm phát Ä‘iểm thi Đại học: Tá»± chá»§ và không phụ thuá»™c vào kỳ thi tốt nghiệp THPT (24/09/2022-9:08)
  • 'Tá»± nguyện’ má»™t cách ‘tá»± nguyện’ (22/09/2022-12:27)
  • Chữa ‘bệnh thành tích’ trong giáo dục (08/09/2022-8:40)
  • 'Người hùng' trong trái tim' (07/08/2022-9:52)
  • Team building không chỉ là trò chÆ¡i (05/08/2022-15:21)
  • Ngõ cụt cá»§a mưu đồ chống phá (08/07/2022-10:57)
  • Cuá»™c ‘đấu tranh’ trong má»—i con người (04/07/2022-14:12)
  • Không thể ‘nói chuyện’ bằng ẩu đả (31/05/2022-9:20)
  • Bài học luôn má»›i (27/05/2022-16:55)
  • Đừng làm thay tòa án (26/05/2022-8:52)