Nhà báo Lê Quốc Minh - Ủy viên Trung Æ°Æ¡ng Ðảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng, Chủ tịch Há»™i Nhà báo Việt Nam và các đồng chí Ä‘iều hành Diá»…n Ä‘àn.

Hào hứng, không ngại khó, chẳng sợ rủi ro… báo chí Việt Nam Ä‘ang có những bÆ°á»›c Ä‘i khá chủ Ä‘á»™ng, mạnh dạn và đầy quyết tâm vào công cuá»™c chuyển đổi số. 

1. Ý chí quyết liệt ấy thể hiện ngay từ những phát biểu đầu tiên khai mở Diá»…n Ä‘àn. Ông Phạm Anh Tuấn - vị “thủ lÄ©nh” hÆ¡n 20 năm qua của báo Ä‘iện tá»­ VietNamNet - nay là Cục trưởng Cục Đối ngoại - Bá»™ Thông tin & Truyền thông Ä‘ã nhấn mạnh “Chuyển đổi số bây giờ bắt buá»™c phải làm, không làm không được, không làm là chết”. Cùng chung góc nhìn, phát biểu tại Diá»…n Ä‘àn, bà Phạm Thị Thanh Huyền - Tổng Biên tập Báo Đại biểu nhân dân cÅ©ng khẳng định: Chúng tôi phải quyết tâm, nếu không sẽ rất khó. Trong câu chuyện chuyển đổi số, Ä‘iều cần nhất là sá»± quyết tâm. Tổng Biên tập Báo Đại biểu nhân dân chốt lại phần phát biểu của mình bằng lời khẳng định chắc nịch: Chuyển đổi số là tất yếu. Nếu không chuyển đổi số, sẽ chết!

CÅ©ng vá»›i sá»± quyết tâm vá»›i chuyển đổi số nhÆ° thế, Tổng Biên tập Báo Người Lao Ä‘á»™ng Tô Đình Tuân, từ chính nhu cầu và thá»±c tế của quá trình chuyển đổi số bấy lâu nay của Báo Người Lao Ä‘á»™ng, Ä‘ã nhắc Ä‘i nhắc lại trong phát biểu của mình: Chúng ta phải khẳng định lại rằng, chuyển đổi số tại các cÆ¡ quan báo chí là xu thế tất yếu, là vấn đề sống còn trong tÆ°Æ¡ng lai. Qua quá trình thá»±c hiện chuyển đổi số, chúng tôi thấy còn nhiều khó khăn nhÆ°: chÆ°a có má»™t Ä‘Æ¡n vị nào đủ tầm, đủ kinh nghiệm để có thể đứng ra tÆ° vấn chuyển đổi số trong lÄ©nh vá»±c báo chí; nguồn nhân lá»±c Ä‘áp ứng chuyển đổi số và nguồn kinh phí hạn hẹp. NhÆ°ng rõ ràng là, dù cÆ¡ quan báo chí nhỏ hay lá»›n nhÆ° thế nào thì việc chuyển đổi vẫn phải thá»±c hiện, chỉ là theo những cách phù hợp mà thôi.

Vị “thuyền trưởng” dạn dày kinh nghiệm của Báo Lao Ä‘á»™ng, ông Nguyá»…n Ngọc Hiển thì cho rằng, giờ không phải nói vấn đề Chuyển đổi số có phải là xu thế tất yếu hay không nữa mà là làm thế nào để Chuyển đổi số nhanh nhất.

Có thể nói, Diá»…n Ä‘àn Tổng Biên tập 2022 là thêm má»™t dịp để khẳng định lại má»™t thá»±c tế rằng, Chuyển đổi số Ä‘ã thá»±c sá»± trở thành ý chí quyết tâm phải làm và làm cho bằng được tại nhiều toà soạn. Chuyển đổi số cÅ©ng Ä‘ang là má»™t trong những lời giải được trông đợi nhất hiện nay để giải bài toán tồn tại của các cÆ¡ quan báo chí chứ không hề là má»™t cuá»™c chÆ¡i theo trào lÆ°u, để “làm màu” nhÆ° nhiều cái nhìn bấy lâu về chuyển đổi số báo chí.

2. Hăm hở, quyết tâm là thế, nhÆ°ng các lãnh đạo cÆ¡ quan báo chí, trong các phát biểu, chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn Tổng Biên tập 2022 đều không giấu nổi những băn khoăn, trăn trở thậm chí là những ná»—i âu lo xung quanh việc chuyển đổi số nhÆ° thế nào, bằng nguồn lá»±c nào.

“Má»™t Ä‘Æ¡n vị báo Ä‘iện tá»­ sẽ chuyển đổi số về cái gì, từ Ä‘âu sang Ä‘âu, và làm nhÆ° thế nào khi Ä‘ang ở trong má»™t môi trường số? Đây là những câu hỏi mà chúng tôi luôn trăn trở xuyên suốt quá trình triển khai chuyển đổi số nhiều năm qua. Chuyển đổi số nói má»™t cách chung chung thì rất Ä‘Æ¡n giản, nhÆ°ng Ä‘i vào thá»±c tiá»…n lại là má»™t bài toán hóc búa, nhất là vá»›i những tòa soạn báo Ä‘iện tá»­ có quy mô không lá»›n và bị hạn chế về nguồn lá»±c” - những cái “vÆ°á»›ng”, những lấn cấn của Tổng Biên tập VTC News Ngô Văn Hải có lẽ cÅ©ng là ná»—i niềm của cả những cÆ¡ quan báo chí chủ lá»±c quốc gia nhÆ° Đài Tiếng nói Việt Nam, Truyền hình Quốc há»™i.

“Chuyển đổi số là xu hÆ°á»›ng tất yếu của toàn xã há»™i nói chung và báo chí nói riêng. Ở Việt Nam trừ má»™t số cÆ¡ quan báo chí lá»›n, má»™t vài Ä‘Æ¡n vị báo chí được hình thành trên cÆ¡ sở những công ty công nghệ lá»›n đứng sau, có thể chủ Ä‘á»™ng ở mức Ä‘á»™ nào Ä‘ó xây dá»±ng kế hoạch chiến lược chuyển đổi số cho riêng mình, và tá»± triển khai thá»±c hiện, còn lại phần lá»›n là Ä‘ang đứng trÆ°á»›c những khó khăn trong việc xác định hÆ°á»›ng Ä‘i, cách làm, công nghệ, nguồn lá»±c cho chuyển đổi số”, nhà báo Phạm Mạnh Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành HNBVN, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn.

Còn ông Lê Quang Minh - Tổng Giám đốc Truyền hình Quốc há»™i thì thẳng thắn bày tỏ: “Tại sao chúng ta nói mãi chuyển đổi số nhÆ°ng không ai làm? Không phải không ai làm, không biết cách làm mà là lấy tiền Ä‘âu để làm? Chuyển đổi số trong bối cảnh các báo đều khó khăn, nuôi đủ quân Ä‘ã khó rồi”.

Rõ ràng, vá»›i các cÆ¡ quan báo chí Việt Nam, con đường lá»›n chuyển đổi số báo chí Ä‘ã mở nhÆ°ng để Ä‘i được, Ä‘i vững, Ä‘i xa hÆ¡n trên con đường ấy là muôn trùng cái khó bủa vây: nhân sá»±, công nghệ, tài chính… mà kinh tế báo chí thì ngày càng gian nan…

3. NhÆ°ng qua hầu hết các chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn, cÅ©ng lại thấy rõ má»™t Ä‘iều thật Ä‘áng mừng là cái sá»± muôn trùng khó ấy Ä‘ã không cản được tinh thần quyết tâm chuyển đổi số, chuyển đổi số bằng được của nhiều cÆ¡ quan báo chí, bởi họ đều hiểu rằng, “đứng yên trong thời buổi công nghệ này là tá»± hủy hoại mình”, rằng chuyển đổi số là má»™t trong những giải pháp khả dÄ© nhất hiện nay để giúp họ giải bài toán kinh tế báo chí vốn dÄ© rất hóc búa.

Đáng quý, Ä‘áng trân trọng hÆ¡n nữa là tâm thế không ngại khổ, không ngại khó, không ngại rủi ro cÅ©ng chẳng đợi có tiền thì má»›i làm chuyển đổi số, bởi nói nhÆ° Tổng Biên tập Báo Người Lao Ä‘á»™ng Tô Đình Tuân: “Chờ có tiền rồi má»›i chuyển đổi số thì chẳng bao giờ làm được”.

Trong chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn cÅ©ng nhÆ° trao đổi thêm “hậu Diá»…n Ä‘àn” vá»›i phóng viên Báo Nhà báo & Công luận, vị “thuyền trưởng” của Người Lao Ä‘á»™ng chia sẻ: “Đối vá»›i Báo Người Lao Ä‘á»™ng, chúng tôi xác định, nếu bây giờ không nhanh chóng chuyển đổi số thì trong tÆ°Æ¡ng lai sẽ gặp thách thức rất lá»›n… Chính từ suy nghÄ© Ä‘ó, Đảng ủy, Ban Biên tập Ä‘ã bàn và quyết tâm làm, chuyển đổi số theo khả năng mình có thể. Việc gì dá»…, ít tốn kém thì Æ°u tiên làm trÆ°á»›c, tận dụng những nền tảng công nghệ, mạng xã há»™i… để từng bÆ°á»›c chuyển đổi số”.

Chuyển đổi số, nhÆ° Tổng Biên tập Tô Đình Tuân nói, nó cÅ©ng nhÆ° công cuá»™c thu phí mà Người Lao Ä‘á»™ng Ä‘ã tiến hành, rằng: “Vá»›i tình hình thá»±c tế hiện nay, việc này không hề dá»… dàng. Song, chẳng phải vì khó mà chúng tôi đứng ngoài cuá»™c; thậm chí ngược lại, Báo Người Lao Ä‘á»™ng muốn tiên phong, đặt nền móng cho dịch vụ này bởi Ä‘ây là con đường tất yếu ở phía trÆ°á»›c cho báo chí Việt Nam, nhất là đối vá»›i các cÆ¡ quan báo chí hoạt Ä‘á»™ng theo cÆ¡ chế tài chính tá»± thu tá»± chi, trong Ä‘ó có Báo Người Lao Ä‘á»™ng. Nếu cứ đắn Ä‘o, e ngại, không đặt nền móng ngay từ bây giờ thì chắc chắn sẽ chẳng bao giờ làm được… “có Ä‘i thì má»›i thành đường””.

Khâm phục hÆ¡n là bởi thiếu, bởi khó trăm đường nên phần lá»›n các cÆ¡ quan báo chí, chẳng thể “thẳng băng” mà chuyển đổi số. Qua các chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn, thấy rõ phần Ä‘a các cÆ¡ quan báo chí là “tá»± dò đường”, “liệu cÆ¡m gắp mắm”.

Tại ViệtNamNet thời kỳ đầu, nhÆ° chia sẻ của ông Phạm Anh Tuấn: “Má»™t mặt chúng tôi đầu tÆ° xây dá»±ng các ứng dụng phần mềm công nghệ thông qua chiến lược tuyển dụng thêm bá»™ phận kỹ thuật viên. Đồng thời, ngay đầu năm 2020, VietNamNet Ä‘ã ký kết hợp tác vá»›i CMC Telecom - má»™t trong những nhà cung cấp dịch vụ viá»…n thông hàng đầu tại thị trường Việt Nam. Đối tác công nghệ phù hợp sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của Báo nhanh, hiệu quả hÆ¡n”.

Còn tại VTC News, Tổng Biên tập Ngô Văn Hải chia sẻ: “Việc đầu tiên mà VTC News phải làm khi hạ quyết tâm thá»±c hiện chuyển đổi số là phải tìm câu trả lời cho 3 vấn đề Ä‘ã nêu ở trên, Ä‘ó là xác định xem chuyển đổi số ở mặt nào, hÆ°á»›ng đến Ä‘iều gì và làm nhÆ° thế nào, thay vì đầu tÆ° dàn trải vá»›i sá»± mÆ¡ má»™ng chuyển đổi số toàn diện. Sau khi xem xét tất cả các ý tưởng cÅ©ng nhÆ° Ä‘ánh giá Ä‘iều kiện thá»±c tế của Ä‘Æ¡n vị, VTC News lá»±a chọn 2 giải pháp cho 2 vấn đề riêng biệt làm Æ°u tiên thá»±c hiện trÆ°á»›c tiên, Ä‘ó là chuyển đổi số trong chiến lược ná»™i dung và trong quản trị ná»™i bá»™”.

Tổng Biên tập Báo Đầu tÆ° Lê Trọng Minh cÅ©ng cho biết: Báo Đầu tÆ° chúng tôi tiếp cận theo hÆ°á»›ng lá»±a cÆ¡m gắp mắm. Chúng tôi tiếp cận theo cách thức là chúng ta cần làm những gì mà Ä‘á»™c giả cần. 

Ở góc Ä‘á»™ má»™t cÆ¡ quan báo chí địa phÆ°Æ¡ng, chia sẻ tại Diá»…n Ä‘àn, ông Phạm Văn Báu - Giám đốc Đài PTTH tỉnh Thanh Hóa, Chủ tịch Há»™i Nhà báo tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi hình thành 1 bá»™ phận làm ná»™i dung số trên các nền tảng, nghÄ©a là liên kết từ truyền hình sang các nền tảng số. Chúng tôi bắt đầu làm từ năm 2015".

4. Người xÆ°a có câu, đất không phụ công người chăm bón, nhọc nhằn đến Ä‘âu rồi cÅ©ng sẽ đến ngày gặt hái được quả ngọt. Công cuá»™c chuyển đổi số tại các cÆ¡ quan báo chí Việt Nam, thá»±c sá»± má»›i là quá trình đặt nền móng, má»›i chỉ có má»™t số hiệu quả bÆ°á»›c đầu. Tuy nhiên Ä‘ó là phần thưởng Ä‘áng giá cho những ná»— lá»±c tá»± thân của các tòa soạn.

Và để có những thành công lá»›n hÆ¡n, bền vững hÆ¡n, để các cÆ¡ quan báo chí Ä‘i xa hÆ¡n trên hành trình báo chí, thiết nghÄ©, ná»— lá»±c tá»± thân của các tòa soạn là chủ đạo, là cần thiết hÆ¡n cả, nhÆ°ng chÆ°a đủ, còn Ä‘òi hỏi thêm cả sá»± đồng hành từ Nhà nÆ°á»›c, từ bệ đỡ chính sách. Về lâu dài, các cÆ¡ quan báo chí không thể mãi Ä‘Æ¡n thÆ°Æ¡ng Ä‘á»™c mã, mạnh ai người ấy làm nhÆ° thời gian qua.

“Trên thá»±c tế, theo quan sát của tôi, có má»™t số cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã đạt được những kết quả ban đầu nhÆ°ng hiệu quả kinh doanh từ các nền tảng số cÅ©ng chÆ°a nhÆ° kỳ vọng. Ngay cả những cÆ¡ quan báo chí chủ lá»±c, có vai trò vị trí hết sức quan trọng, thì cÅ©ng cần những há»— trợ về nguồn lá»±c công nghệ, tài chính, chính sách há»— trợ quá trình chuyển đổi số, đảm bảo tránh những rủi ro có thể xảy ra.

Những vấn đề lá»›n nhÆ° an toàn an ninh thông tin, bảo vệ bản quyền, chia sẻ các nền tảng kỹ thuật, công nghệ chung trong Ä‘iều kiện nguồn lá»±c hạn chế, chính sách quản lý quảng cáo, chính sách khuyến khích về thuế… là những vấn đề mà các cÆ¡ quan báo chí không thể tá»± mình giải quyết được, cần sá»± đồng hành của thể chế, chính sách.

Tôi nhận thấy trong những năm gần Ä‘ây Bá»™ Thông tin & Truyền thông Ä‘ã thá»±c hiện rất tốt vai trò dẫn dắt định hÆ°á»›ng của mình và có nhiều há»— trợ đối vá»›i báo chí. Chúng tôi mong muốn các bá»™ ngành khác cÅ©ng dành sá»± quan tâm thỏa Ä‘áng cho việc há»— trợ chuyển đổi số trong các cÆ¡ quan báo chí”, nhìn nhận ấy của nhà báo Phạm Mạnh Hùng - Ủy viên Ban Chấp hành HNBVN, Phó Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cÅ©ng là khuyến nghị Ä‘áng được lÆ°u tâm và há»— trợ kịp thời.

Báo chí Cách mạng Việt Nam Ä‘ang chạm mốc hành trình 100 năm. Trăm năm ấy và nhiều trăm năm sau nữa, có lẽ sứ mệnh của Báo chí Cách mạng Việt Nam vẫn sẽ vẹn nguyên nhÆ° ngày đầu: Má»™t lòng phụng sá»± Ä‘á»™c giả, phụng sá»± nhân dân, phụng sá»± đất nÆ°á»›c, phụng sá»± dân tá»™c.

Và để làm được Ä‘iều Ä‘ó, báo chí phải đổi má»›i, sáng tạo và phải sá»­ dụng nền tảng công nghệ má»›i để chuyển tải được thông tin chính xác, tin cậy và có tính định hÆ°á»›ng cao… Há»— trợ báo chí về công nghệ, về chuyển đổi số, có lẽ cÅ©ng là giúp Báo chí Cách mạng Việt Nam làm tròn sứ mệnh lá»›n lao ấy…

Theo ThÆ° Hà/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/chuyen-doi-so-bao-chi-chang-nen-vi-kho-ma-dung-ngoai-cuoc-post229088.html