Có thể thấy hoạt Ä‘á»™ng lừa đảo qua mạng viá»…n thông tiếp tục có thêm những biến tÆ°á»›ng tinh vi và cÅ©ng rất... "bắt trend". Điển hình nhÆ° việc các nhà mạng Ä‘ang tiến hành rà soát, chuẩn hóa thông tin thuê bao theo quy định của pháp luật thì gần nhÆ° ngay lập tức, Ä‘ã xuất hiện các cuá»™c gọi mạo danh cÆ¡ quan quản lý nhà nÆ°á»›c hoặc nhà mạng để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân phục vụ chuẩn hóa thông tin thuê bao, nếu không sẽ khóa máy.

Vấn đề phòng cháy chữa cháy Ä‘ang được cÆ¡ quan công an tăng cường quản lý, các đối tượng lừa đảo cÅ©ng tranh thủ cÆ¡ há»™i giả danh cảnh sát phòng cháy chữa cháy gọi Ä‘iện để bán tài liệu, thiết bị; lừa tổ chức lá»›p tập huấn để yêu cầu chuyển tiền.

TrÆ°á»›c Ä‘ó có thể kể đến thủ Ä‘oạn giả danh cÆ¡ quan tÆ° pháp (công an, tòa án, viện kiểm sát) hù dọa nạn nhân Ä‘ang dính líu đến má»™t vụ án, từ Ä‘ó yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản theo yêu cầu Ä‘iều tra. Rồi đến việc giả kết bạn, yêu Ä‘Æ°Æ¡ng rồi gá»­i quà tặng nhÆ°ng vÆ°á»›ng thủ tục nên cần tiền ứng trÆ°á»›c cÅ©ng khiến nhiều người sập bẫy. ThÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­ phát triển thì các hành vi lừa đảo kiểu chốt Ä‘Æ¡n hàng hưởng hoa hồng, đặt cọc nhờ mua hàng... cÅ©ng lại nở rá»™.

Sau khi nhiều thủ Ä‘oạn Ä‘ã lá»—i thời dần mất tác dụng, thì gần Ä‘ây lại bùng lên cuá»™c gọi "con Ä‘ang cấp cứu" để lừa các bậc cha mẹ chuyển tiền, đẩy sá»± táng tận lÆ°Æ¡ng tâm lên má»™t mức má»›i. Thủ Ä‘oạn này khởi đầu từ Thành phố Hồ Chí Minh rồi lan ra đến Đà Nẵng, Hà Ná»™i... khiến hàng loạt trường học, bệnh viện phải rà soát, thông báo cho người dân cảnh giác.

NhÆ° vậy có thể thấy tá»™i phạm lừa đảo trên mạng vẫn không ngừng phát triển về quy mô và cách thức, việc tuyên truyền cảnh báo về các thủ Ä‘oạn chỉ má»›i giải quyết phần ngọn vấn đề, không khác "thả gà ra Ä‘uổi". Cho dù cÆ¡ quan công an Ä‘ã khám phá, bắt nhiều ổ nhóm tá»™i phạm nhÆ°ng má»›i chỉ là phần nổi của tảng băng chìm bởi việc Ä‘iều tra gặp rất nhiều khó khăn khi truy vết đối tượng.

Có hai Ä‘iểm cốt yếu của các cuá»™c lừa đảo trên mạng, thứ nhất là sá»­ dụng nhận dạng ẩn danh, dùng sim rác, tài khoản (nick) ảo hoặc lừa chiếm tài khoản trên mạng để hoạt Ä‘á»™ng. Thứ hai là dùng tài khoản ngân hàng để nhận tiền, kết thúc quá trình lừa đảo.

Hiện nay, Bá»™ Thông tin và Truyền thông Ä‘ã rất cÆ°Æ¡ng quyết trong việc xá»­ lý sim rác vá»›i thời hạn đến 31/3 các nhà mạng sẽ khóa thuê bao không chuẩn hóa thông tin. Điều này không chỉ nhằm ngăn chặn các cuá»™c gọi, tin nhắn rác quảng cáo gây bức xúc dÆ° luận mà còn là giải pháp góp phần phòng ngừa hoạt Ä‘á»™ng lừa đảo. Tuy vậy, Ä‘ây cÅ©ng chỉ là má»™t giải pháp chứ không loại trừ được hoàn toàn việc mạo danh.

Trong khi Ä‘ó, về lý thuyết, các tài khoản ngân hàng nhận tiền cho kẻ lừa đảo đều có thông tin nhân thân chủ tài khoản cụ thể theo quy định của pháp luật. Chính vì vậy mà nhiều nạn nhân dù có hiểu biết nhÆ°ng vẫn sập bẫy vì tin tưởng có thể truy tìm được chủ tài khoản. Bởi ngay cả trường hợp chuyển khoản nhầm mà chủ tài khoản không chịu trả lại, cố tình chiếm Ä‘oạt còn có thể bị xá»­ lý hình sá»± theo Điều 172 Bá»™ luật Hình sá»± về tá»™i công nhiên chiếm Ä‘oạt tài sản vá»›i mức án cao nhất lên đến 20 năm tù.

NhÆ°ng thá»±c tế cho thấy, tài khoản ngân hàng thật mà lại "ảo" bởi tình trạng mua bán tài khoản ngân hàng không khác sim rác. Khi cÆ¡ quan Ä‘iều tra lần theo dấu vết thì chủ nhân không biết gì về tài khoản mang tên mình, để cho tá»™i phạm mặc sức lợi dụng. Rõ ràng là các quy định về quản lý tài khoản ngân hàng vẫn Ä‘ang còn lỏng lẻo, nên chăng cần những đợt rà soát giống nhÆ° thuê bao Ä‘iện thoại.

Trong thời đại chuyển đổi số Ä‘ang diá»…n ra mạnh mẽ, việc định danh các chủ thể tham gia lại càng trở nên cấp thiết. Nhá»› lại những ngày đầu sÆ¡ khai của mạng xã há»™i, việc ẩn danh còn được xem nhÆ° yếu tố hấp dẫn người dùng, giúp công dân được quyền tá»± do bày tỏ ý kiến, quan Ä‘iểm mà bình thường không dám thổ lá»™. Thậm chí khi công ty chủ quản hoặc cÆ¡ quan chức năng yêu cầu định danh (khác vá»›i công khai thông tin cá nhân), nhiều người còn cho rằng là vi phạm nhân quyền, quyền tá»± do ngôn luận.

NhÆ°ng khi mặt trái của ẩn danh trên mạng ngày càng phát tác, việc Ä‘ánh "tick xanh" (má»™t cách định danh) Ä‘ã trở thành xu thế ngay cả vá»›i các nền tảng mạng xã há»™i xuyên biên giá»›i. Điều Ä‘ó để phòng ngừa tin giả, chống lừa đảo, bảo vệ lợi ích cá»™ng đồng.

Bởi vậy, khi công nghệ "ảo" được áp dụng vào các khía cạnh đời sống thì mọi thứ phải là người thật, việc thật.