Gần Ä‘ây nhất có thể nói đến là thông tin “Dịch bệnh Ä‘ang lây lan nguy hiểm lắm, cáºp nháºt các Ä‘iểm nóng tại TP Hồ Chí Minh”, kèm theo Ä‘ó là 12 địa Ä‘iểm được cho là “Ä‘iểm nóng” cá»§a dịch COVID-19. Cùng vá»›i Ä‘ó, các thông tin lan truyá»n cÅ©ng khẳng định “Bệnh viện Nhiệt đới 140 ca bệnh, biến chá»§ng má»›i”.
Trước Ä‘ó, trên mạng xã há»™i cÅ©ng lan ra thông tin "Hà Ná»™i sẵn sàng phương án dạy há»c trá»±c tuyến khi có há»c sinh mắc COVID-19", gây ảnh hưởng đến không ít ngưá»i, khiến dư luáºn hoang mang, nhất là vá»›i phụ huynh và há»c sinh khi mà thá»i Ä‘iểm kỳ thi cuối cùng cá»§a năm há»c và các kỳ thi cuối cấp Ä‘ang và sắp diá»…n ra.
Những thông tin này ngay láºp tức Ä‘ã được các cÆ¡ quan chức năng lên tiếng bác bá». Sở Y tế TP Hồ Chí Minh phản hồi, thông tin trên không Ä‘úng sá»± tháºt. Sở này Ä‘ã báo cáo Ban Tuyên giáo Thành uá»·, Sở Thông tin Truyá»n thông và Công an TP Hồ Chí Minh vá» sá»± việc. Giám đốc Sở Giáo dục và Äào tạo Hà Ná»™i cÅ©ng khẳng định không có phát ngôn nào vá» việc dạy trá»±c tuyến trong thá»i Ä‘iểm hiện nay. Việc phòng, chống dịch bệnh, trong Ä‘ó có dịch COVID-19 vẫn được toàn ngành giáo dục cá»§a Hà Ná»™i duy trì nghiêm túc từ đầu năm há»c đến nay. Báo cáo cá»§a Sở Y tế Hà Ná»™i cÅ©ng cho thấy, dù số ca mắc má»›i COVID-19 ở Hà Ná»™i trong những ngày gần Ä‘ây có dấu hiệu gia tăng song vẫn Ä‘ang được kiểm soát tốt, chưa ghi nháºn sá»± xuất hiện cá»§a biến chá»§ng má»›i.
Những thông tin giả vá» dịch bệnh COVID-19 Ä‘ã xuất hiện từ những ngày đầu tiên bùng phát dịch, và không ít trưá»ng hợp Ä‘ã bị xá» lý. Theo thống kê cá»§a Cục Phát thanh, truyá»n hình và thông tin Ä‘iện tá» (Bá»™ Thông tin và Truyá»n thông), chỉ tính riêng trong năm 2020, các lá»±c lượng chức năng Ä‘ã xá» lý trên 1.000 trưá»ng hợp vi phạm trên mạng xã há»™i vỠđưa tin sai, bịa đặt vá» tình hình dịch COVID-19.
Ở những thá»i Ä‘iểm tình hình dịch COVID-19 diá»…n biến phức tạp như đợt dịch thứ 4, khi cả hệ thống chính trị, các ngành, các cấp ná»— lá»±c để phòng, chống dịch; thì những thông tin thất thiệt vá» dịch COVID-19 tiếp tục được phát tán trên không gian mạng, nguy hiểm không kém má»™t loại “dịch bệnh”. Bằng nhiá»u biệp pháp phòng, chống tin giả và cả những cảnh báo vá» nạn tin giả trên mạng xã há»™i được các cÆ¡ quan chức năng tuyên truyá»n, nhiá»u ngưá»i dân cÅ©ng Ä‘ã tá»± trang bị cho mình kiến thức, kỹ năng để “lá»c” thông tin xấu, độc. Nhưng tại sao đến thá»i Ä‘iểm này, khi dịch COVID-19 Ä‘ã ở năm thứ 4, tin giả vá» dịch COVID-19 vẫn có “đất sống”?
Thá»±c tế, không chỉ vá»›i những tin giả vá» dịch bệnh (mà ở các lÄ©nh vá»±c khác như chứng khoán, trái phiếu, bất động sản… ) thá»i gian vừa qua, những thông tin xấu, độc vẫn xuất hiện. Má»™t số đăng thông tin thất thiệt trên mạng xã há»™i do muốn thể hiện mình là ngưá»i “đưa tin má»›i sá»›m nhất”, “tin giáºt gân” để được nhiá»u lượt yêu thích (like), nhiá»u lượt chia sẻ (share), cùng nhiá»u tương tác khác. Má»™t số Ä‘á»c tin chưa được kiểm chứng, vá»™i tin là tháºt, rồi vô tình tiếp tay, làm lan truyá»n các ná»™i dung sai sá»± tháºt. Số khác cố tình tung tin giả để gây nhiá»…u dư luáºn, làm khá»§ng hoảng niá»m tin, gây kích động nhằm chống phá, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, tráºt tá»± xã há»™i. Nhưng dù là vá»›i bất cứ lý do gì, thì việc tung tin giả, nhất là tin thất thiệt vá» dịch bệnh COVID-19, gây tâm lý lo lắng, hoang mang cho ngưá»i dân, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch bệnh, Ä‘á»u Ä‘áng lên án và cần phải bị xá» lý nghiêm minh.
Hiện nay, hệ thống pháp luáºt Việt Nam Ä‘ã có những quy định rất rõ ràng trong xá» lý các trưá»ng hợp vi phạm. Äiá»u 8, Luáºt An ninh mạng năm 2018, nghiêm cấm hành vi đưa thông tin sai sá»± tháºt gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại đến hoạt động kinh tế xã há»™i, gây khó khăn cho hoạt động cá»§a cÆ¡ quan nhà nước hoặc ngưá»i thi hành công vụ, xâm hại quyá»n, lợi ích hợp pháp cá»§a cÆ¡ quan, tổ chức, cá nhân khác. Tại Äiá»u 101, Nghị định số 15/2020/NÐ-CP quy định xá» phạt vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c bưu chính, viá»…n thông, tần số vô tuyến Ä‘iện, công nghệ thông tin và giao dịch Ä‘iện tá» quy định phạt tiá»n từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối vá»›i hành vi lợi dụng mạng xã há»™i để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sá»± tháºt, xuyên tạc vá» tình hình dịch bệnh COVID-19 hoặc cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt vá» tình hình dịch bệnh COVID-19, gây hoang mang trong nhân dân.
Như váºy, má»i hành vi đăng tải thông tin không Ä‘úng sá»± tháºt vá» tình hình dịch bệnh trên không gian mạng Ä‘á»u là vi phạm pháp luáºt và tùy từng tính chất mức độ mà bị xá» lý vi phạm hành chính, tháºm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sá»±, vá»›i hình phạt cao nhất có thể lên đến 7 năm tù.
Tuy nhiên, để các “tin giả” không trở thành mối “nguy hiểm tháºt”, nhất là khi kỳ nghỉ lá»… 30/4-1/5 Ä‘ang đến gần, má»—i ngưá»i cần tỉnh táo, sàng lá»c kỹ thông tin trước khi tiếp nháºn, đăng tải lên mạng xã há»™i; tránh biến mình thành công cụ phát tán thông tin giả cá»§a những kẻ có ý đồ xấu. Trưá»ng hợp phát hiện những thông tin không Ä‘úng sá»± tháºt, bị xuyên tạc trên mạng xã há»™i cần kịp thá»i phản ánh vá»›i cÆ¡ quan chức năng để ngăn chặn sá»± lan truyá»n, gây ảnh hưởng xấu. HÆ¡n lúc nào hết, khi cuá»™c chiến chống COVID-19 vẫn còn Ä‘ang tiếp diá»…n, má»—i ngưá»i cần nói "không" vá»›i tin giả, tin sai sá»± tháºt. Äây cÅ©ng là cách để má»—i ngưá»i không (vô tình) biến mình thành nạn nhân cá»§a "bẫy tin giả".