LTS: Há»™i nghị toàn quốc triển khai công tác Há»™i Nhà báo Việt Nam năm 2018 Ä‘ã truyền tải má»™t thông Ä‘iệp mạnh mẽ là nhìn thẳng vào những hạn chế, khuyết Ä‘iểm, xác định rõ các nguyên nhân, từ Ä‘ó đề ra được những nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp Ä‘á»™t phá nhằm tạo bÆ°á»›c chuyển mạnh mẽ trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí và hoạt Ä‘á»™ng của các cấp HNB. 

Bàn về câu chuyện Ä‘iều kiện “cần” và “Ä‘á»§” cho hoạt Ä‘á»™ng của Há»™i Nhà báo (HNB) địa phÆ°Æ¡ng, Chủ tịch HNB tỉnh Quảng Ngãi Hà Minh Đích Ä‘ã thẳng thắn nhìn nhận thá»±c tế về công tác tổ chức cán bá»™ ở HNB địa phÆ°Æ¡ng hiện nay và có những hiến kế, giải pháp nhằm góp thêm má»™t tiếng nói quan trọng trong việc tháo gỡ vấn đề này. 

Ba vướng mắc lớn

Từ thá»±c tiá»…n hoạt Ä‘á»™ng, nhà báo Hà Minh Đích chỉ rõ: Giữa lúc cả hệ thống chính trị Ä‘ang quyết liệt thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng tinh gọn tổ chức bá»™ máy, tinh giản biên chế, HNB các cấp không thể đứng ngoài cuá»™c. Tuy nhiên, đối vá»›i HNB các tỉnh, thành phố (gọi tắt là HNB địa phÆ°Æ¡ng) khi triển khai nhiệm vụ này lại gặp những khó khăn vÆ°á»›ng mắc, cần thiết phải có ngay biện pháp để tháo gỡ.

VÆ°á»›ng mắc thứ nhất là trong công tác quy hoạch cán bá»™ chủ chốt từ nguồn cán bá»™ chuyên trách. Trong ChÆ°Æ¡ng trình hoạt Ä‘á»™ng toàn khóa của Ban Chấp hành HNBVN khóa X có chủ trÆ°Æ¡ng: “Phối hợp vá»›i lãnh đạo các tỉnh, thành phố, các Bá»™, ngành T.Ư trong công tác quy hoạch cán bá»™ lãnh đạo các cấp Há»™i” (phấn đấu hoàn thành công việc này trong năm 2017). 

Thá»±c tế khi triển khai thá»±c hiện nhiệm vụ này, nhiều Há»™i địa phÆ°Æ¡ng gặp vÆ°á»›ng mắc, Ä‘ó là, về phía T.Ư Há»™i chÆ°a có hÆ°á»›ng dẫn cụ thể việc thá»±c hiện quy hoạch cán bá»™ lãnh đạo HNB tỉnh, thành phố, trong khi ở má»™t số địa phÆ°Æ¡ng lại có những quy định quá khắt khe.

Chẳng hạn, ở Quảng Ngãi quy định: Người Ä‘Æ°a vào quy hoạch Ban Chấp hành, Ban Thường vụ phải bảo đảm đủ tuổi để tham gia được hai khóa trở lên, ít nhất phải tham gia được trọn má»™t khóa (ít nhất nam sinh năm 1965, nữ sinh năm 1970 trở lại Ä‘ây); có trình Ä‘á»™ đại học hệ chính quy hoặc thạc sÄ©; cao cấp lý luận chính trị.

“Đối chiếu vá»›i thá»±c tế Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ chuyên trách HNB địa phÆ°Æ¡ng hiện nay, phần Ä‘ông khó Ä‘áp ứng được yêu cầu này. Cán bá»™ chuyên trách phần Ä‘ông đều Ä‘ã lá»›n tuổi, thậm chí nhiều người Ä‘ã về hÆ°u. Do nhiều nguyên nhân họ cÅ©ng được Ä‘ào tạo bằng nhiều hình thức khác nhau, người học theo hệ chính quy, người vừa làm vừa học. 

Nếu áp dụng tiêu chuẩn quy hoạch theo chủ trÆ°Æ¡ng của địa phÆ°Æ¡ng (nhÆ° ở Quảng Ngãi) thì hầu hết cán bá»™ chuyên trách công tác Há»™i hiện nay không thể tham gia Ban Chấp hành, Ban Thường vụ khóa tá»›i. Trong khi Ä‘ó, phần Ä‘ông những cán bá»™ chuyên trách công tác Há»™i địa phÆ°Æ¡ng đều là những người Ä‘ã có nhiều cống hiến, tâm huyết, tận tụy, có nhiều kinh nghiệm và kỹ năng, nếu không sá»­ dụng Ä‘á»™i ngÅ© này thì thật là lãng phí”, nhà  báo Hà Minh Đích phân tích.

VÆ°á»›ng mắc thứ hai là trong việc bổ nhiệm chức danh lãnh đạo, quản lý ở HNB địa phÆ°Æ¡ng. Hiện nay, tÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° công tác quy hoạch, tiêu chuẩn này đối vá»›i HNB tỉnh cÅ©ng khó Ä‘áp ứng. 

Thá»±c tế, biên chế HNB tỉnh ít, số cán bá»™ sinh năm 1975 trở lại Ä‘ây có trình Ä‘á»™ đại học hệ chính quy cÅ©ng không nhiều, phần Ä‘ông là cao đẳng hoặc đại học không chính quy. Nếu áp dụng tiêu chuẩn này, nhiều Há»™i địa phÆ°Æ¡ng không có nguồn cán bá»™ chuyên trách để bổ nhiệm các chức danh nhÆ° Chánh, Phó Chánh văn phòng…

Thứ ba là vÆ°á»›ng mắc trong việc thu hút nhân lá»±c chất lượng cao về công tác tại HNB địa phÆ°Æ¡ng. Theo Chủ tịch HNB Quảng Ngãi, có má»™t thá»±c tế là hiện nay thu nhập của cán bá»™, nhân viên làm chuyên trách công tác Há»™i ở địa phÆ°Æ¡ng rất thấp.

Họ không được hưởng chế Ä‘á»™ 25% phụ cấp công vụ nhÆ° công chức ở khối chính quyền, càng không có 55% phụ cấp nhÆ° người làm công tác ở khối Đảng. Phần lá»›n chỉ hưởng lÆ°Æ¡ng theo hệ số chuyên viên hoặc cán sá»±, ngoài ra không có nguồn thu nhập nào khác. Thu nhập thấp nên nhiều há»™i viên - nhà báo công tác tại các cÆ¡ quan báo chí địa phÆ°Æ¡ng không muốn chuyển sang làm công tác Há»™i, kể cả chuyển sang làm cán bá»™ lãnh đạo, quản lý nhÆ° Chánh, Phó Chánh văn phòng hay Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i, Ä‘ó là chÆ°a kể đến những người ngoài ngành… thì càng khó, càng hiếm. 

Cần nhiều giải pháp tháo gỡ…

Nhà báo Hà Minh Đích cho biết, bá»™ máy HNB địa phÆ°Æ¡ng hiện nay được hình thành phổ biến theo cÆ¡ cấu: Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, các Chi há»™i cÆ¡ sở, các CLB, các ban chuyên môn. Giúp việc Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ä‘iều hành mọi hoạt Ä‘á»™ng của Há»™i có Văn phòng Há»™i vá»›i các chức danh Chánh, Phó Chánh văn phòng, kế toán, thủ quỹ, văn thÆ°… vá»›i số lượng biên chế, lao Ä‘á»™ng (chuyên trách) nÆ¡i nhiều nhất 7-8 người, ít nhất 1-2 người. 

Mô hình cán bá»™ lãnh đạo chủ chốt của HNB địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ang tồn tại hai hình thức: Chủ tịch kiêm nhiệm và Chủ tịch chuyên trách. NÆ¡i Chủ tịch kiêm nhiệm thường có Phó Chủ tịch chuyên trách, nÆ¡i Chủ tịch chuyên trách thì các Phó Chủ tịch thường kiêm nhiệm…

Từ thá»±c tế và những vÆ°á»›ng mắc này, nhà báo Hà Minh Đích Ä‘ã đề xuất những giải pháp đồng bá»™, quan trọng. Đó là T.Ư Há»™i nên sá»›m có hÆ°á»›ng dẫn việc thá»±c hiện quy hoạch cán bá»™ lãnh đạo HNB địa phÆ°Æ¡ng; cho chủ trÆ°Æ¡ng (bằng văn bản) về tiêu chuẩn quy hoạch Ban Chấp hành, Ban Thường vụ nhiệm kỳ 2020-2025. 

Riêng cán bá»™ chuyên trách công tác Há»™i Ä‘ã có thời gian chuyên trách từ 5 năm trở lên, khi quy hoạch các chức danh Phó Chủ tịch, Chánh, Phó Chánh Văn phòng, về tiêu chuẩn chỉ nên có trình Ä‘á»™ chuyên môn đại học, không phân biệt hệ chính quy tại chức, trung cấp lý luận chính trị; về Ä‘á»™ tuổi cÅ©ng cần xem xét để sá»­ dụng những cán bá»™ cao tuổi, có kinh nghiệm, tâm huyết, tiếp tục Ä‘óng góp xây dá»±ng tổ chức Há»™i.

Bên cạnh Ä‘ó, T.Ư Há»™i cần có tiếng nói can thiệp vá»›i Bá»™, ngành liên quan để cán bá»™ chuyên trách ở các HNB địa phÆ°Æ¡ng được hưởng chế Ä‘á»™ phụ cấp, ít nhất cÅ©ng bằng 25% nhÆ° công chức ở khối chính quyền và tối thiểu cÅ©ng áp dụng vá»›i các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch Thường trá»±c và Chánh, Phó Chánh văn phòng, có nhÆ° vậy má»›i thu hút được nguồn nhân lá»±c chất lượng cao về công tác tại các HNB địa phÆ°Æ¡ng. Nếu ngân sách không há»— trợ khoản phụ cấp này thì nên có cÆ¡ chế để các Há»™i địa phÆ°Æ¡ng được chi phụ cấp từ nguồn kinh phí tá»± có của Há»™i, được thanh quyết toán má»™t cách công khai, hợp pháp. 

“Công tác tổ chức cán bá»™ có vị trí hết sức quan trọng đối vá»›i mọi tổ chức trong hệ thống chính trị. Thiết nghÄ©, Trung Æ°Æ¡ng Há»™i cần sá»›m có chủ trÆ°Æ¡ng để khắc phục những khó khăn, vÆ°á»›ng mắc, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt Ä‘á»™ng của các HNB địa phÆ°Æ¡ng trong thời gian tá»›i”, Chủ tịch HNB Quảng Ngãi nêu kiến nghị.

Lan Vi (ghi)/Báo Nhà báo & Công luận