Cụ thể, theo nhà phê bình văn học Văn Giá, tá»›i Ä‘ây trong chÆ°Æ¡ng trình văn học cải cách, truyện ngắn Muối của rừng có thể sẽ xuất hiện trong giáo trình văn học dành cho học sinh THPT.

Và, tại lá»›p tập huấn này, ngoài các nhà văn, nhà thÆ¡ Ä‘ã có tác phẩm trong SGK nhÆ° Hữu Thỉnh, VÅ© Quần PhÆ°Æ¡ng, Nguyá»…n Duy, Lê Minh Khuê..., Nguyá»…n Huy Thiệp - tên tuổi lá»›n của nền văn học Việt Nam kể từ 1986 đến nay – cÅ©ng có mặt.

Trong buổi “lên lá»›p” này, nhiều “bí mật” về chuyện đời, chuyện nghề cÅ©ng nhÆ° những quan Ä‘iểm của ông về chính “đứa con tinh thần” mang tên Muối của rừng, về cách dạy và học văn trong nhà trường... Ä‘ã được nhà văn chia sẻ má»™t cách thẳng thắn.

“Muối của rừng” ra đời nhờ “Ông già và biển cả”

Muối của rừng Ä‘ược nhà văn viết trong giai Ä‘oạn “chân Æ°á»›t chân ráo” bÆ°á»›c vào con đường văn chÆ°Æ¡ng (giai Ä‘oạn 1986 - 1991) sau khi Ä‘ã kinh qua rất nhiều nghề. Giai Ä‘oạn sung sức ấy, cùng vá»›i Muối của rừng, ông còn cho ra đời hàng loạt tác phẩm gây tiếng vang khác nhÆ° TÆ°á»›ng về hÆ°u, Không có vua, Những ngọn gió Hua Tát...

“Giai Ä‘oạn ấy tôi viết rất nhiều, viết nhanh và viết rất Ä‘a dạng”, nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp kể. “Dẫu vậy, Muối của rừng thá»±c ra không phải là truyện mà bản thân tôi thích nhất lúc bấy giờ. Nó chỉ là má»™t tác phẩm rất đẹp. Má»™t tác phẩm mà tôi cẩn thận từng từ, từng câu, rất nuá»™t nà chứ không vạm vỡ tá»±a những nhát rìu nhÆ° là TÆ°á»›ng về hÆ°u, Không có vua, Giọt máu...

Nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp còn tiết lá»™, khởi nguồn cho Muối của rừng chính là tác phẩm Ông già và biển cả của Hemingway. NhÆ°ng Ä‘iều khiến nhiều người bất ngờ là đến tận ngày hôm nay, tác giả Muối của rừng vẫn... chÆ°a đọc tác phẩm này. “Tôi chỉ nghe người khác kể lại ná»™i dung của Ông già và biển cả, đại ý có má»™t ông Ä‘i câu được má»™t con cá rất to nhÆ°ng khi kéo được vào bờ thì chỉ còn trÆ¡ bá»™ xÆ°Æ¡ng. Hồi đấy, tôi ở trên Tây Bắc, không phải lúc nào cÅ©ng có sách để đọc. Khi về Hà Ná»™i cÅ©ng thế, tôi định vài lần đọc truyện ấy nhÆ°ng cuối cùng vẫn chÆ°a đọc được”.

Má»™t thú vị khác được nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp chia sẻ vá»›i các giáo viên dạy văn là Muối của rừng Ä‘ược ông viết tay rất cẩn thận, chữ nghÄ©a rất đẹp, gần nhÆ° không phải sá»­a bởi “lúc ấy tất cả nhÆ° trào ra từ trong lòng”, ông nói. “Điều này rất giống vá»›i quan Ä‘iểm của nhà văn Lê Lá»±u rằng, viết văn cÅ©ng giống nhÆ° là phụ nữ Ä‘i đẻ, nếu mà đẻ nhanh, đẻ gọn là rất tốt. Quá trình sáng tạo văn chÆ°Æ¡ng nghệ thuật cÅ©ng thế, trong lòng anh đầy ắp kiến thức, đầy ắp các ngôn ngữ rồi thì khi ngồi vào viết là viết và gần nhÆ° không có tẩy xóa”.

Sống tá»­ tế và viết thôi

Được đề nghị “tổng kết” về sá»± nghiệp lao Ä‘á»™ng văn chÆ°Æ¡ng của mình, nhà văn nói rằng, đến nay ông cÅ©ng không thể lý giải được quá trình đến vá»›i văn chÆ°Æ¡ng của mình, thậm chí Ä‘ôi khi thấy... sợ.

Ông tâm sá»±: “Không nói duy tâm Ä‘âu nhÆ°ng mà ngày xÆ°a các cụ sinh ra tôi, nói là tôi Ä‘i theo con đường văn chÆ°Æ¡ng. Trong tá»­ vi của tôi thậm chí còn "phán" tôi là vua văn chÆ°Æ¡ng, Ä‘iều Ä‘ó là Ä‘iều làm tôi rất lo sợ chứ không phải là chuyện hay ho gì. Tôi không sắc sảo, không khéo ăn nói và hiểu biết bằng nhiều nhà văn khác.

Số phận tôi có lẽ nhÆ° lời Mẹ Teresa, rằng "Tôi chỉ là má»™t người viết trong tay Thượng đế". Tôi chỉ luôn luôn tâm niệm là sống chân thá»±c, thiện tâm, tá»­ tế trong Ä‘iều kiện của mình và viết thôi. Tôi ở ngay Hà Ná»™i nhÆ°ng đồng nghiệp văn chÆ°Æ¡ng ông nào mà danh lá»›n quá hoặc là nhiều tiền quá thì tôi cÅ©ng ngại gần vì tôi nghÄ© cái nghề văn là cái nghề "Ä‘á»™c hành kỳ đạo", tức là cái nghề tu luyện má»™t mình thôi.

Kinh nghiệm về dạy và học văn trong nhà trường

Trả lời những băn khoăn của các giáo viên ngữ văn về việc chiếm lÄ©nh và giảng dạy tác phẩm văn học trong SGK thế nào cho hiệu quả, nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp nêu quan Ä‘iểm, Ä‘ó không phải là nghiệp của ông.

Dẫu vậy, từ những gì được chứng kiến ở má»™t số quốc gia mà ông Ä‘ã từng đến liên quan đến vấn đề này, nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp “mách nÆ°á»›c”: “Nhiều nÆ°á»›c tôi từng có dịp đến ngoài dạy văn học bằng cách cho học sinh đọc rất nhiều sách văn học, họ gần nhÆ° là có quy định má»—i tháng học sinh phải đọc được bao nhiêu cuốn sách, sau Ä‘ó người ta má»›i kiểm tra lại bằng những câu hỏi để xem nhận thức của các em học sinh ấy nhÆ° thế nào?! Hay nhÆ° ở Mỹ, Đức, những cuốn sách văn học giá trị các thầy cô đều có hÆ°á»›ng dẫn để lái học sinh đọc những tác phẩm đấy và tìm cách kiểm tra lại học sinh vá»›i mục Ä‘ích là để nuôi dưỡng tình yêu văn học cho các em”.

Theo nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp, người lá»›n khi ra hiệu sách cÅ©ng cần phải có kinh nghiệp chọn sách, tìm hiểu kỹ về sách trÆ°á»›c khi mua hoặc “tÆ° vấn” cho trẻ em tìm đọc những tác phẩm phù hợp.

“Ngay bản thân tôi, có nhiều tác giả có những cuốn sách khi cầm lên tôi thấy ghê tay, không Ä‘áng hoặc không nên đọc. Cho nên tôi nghÄ© các giáo viên, nhất là giáo viên văn nên có sá»± hÆ°á»›ng dẫn, bằng các kinh nghiệm, hiểu biết, trá»±c giác, cách đọc của mình để hÆ°á»›ng cho trẻ thì má»›i cải thiện được. Đây cÅ©ng là kinh nghiệm của giáo viên văn học trên toàn thế giá»›i chứ không phải ở ta hay bây giờ tôi má»›i nhắc đến” – nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp nói.

Nhà văn Nguyá»…n Huy Thiệp: "Tôi già rồi..."

"Nhà ôsin" là tác phẩm thứ ba của nhà văn "TÆ°á»›ng về hÆ°u" được dá»±ng thành kịch, sau hai truyện ngắn. Tác giả của nó vừa háo hức vừa thấp thỏm, nhÆ°ng tôi biết ông đặt nhiều kỳ vọng.

Theo Huy Thông/ Thethaovanhoa.vn