“Cá»™t mốc trong người” là tác phẩm thứ hai mà anh viết về người chiến sÄ© nói chung, trong Ä‘ó có nhiều bài về những người lính Ä‘ang công tác nÆ¡i biên cÆ°Æ¡ng, hải đảo xa xôi của Tổ quốc. TrÆ°á»›c Ä‘ó, vào năm 2015, trường ca “NÆ°á»›c non mặt biển” (NXB Lao Ä‘á»™ng) của anh được nghiệm thu trong chÆ°Æ¡ng trình tài trợ của Bá»™ Quốc phòng cho các sáng tác về đề tài chủ quyền biển đảo. Đó là “trái ngọt” sau chuyến Ä‘i thá»±c tế sáng tác trên quần đảo Trường Sa vào tháng 4-2014, nÆ¡i giúp anh hiểu hÆ¡n về cuá»™c sống, tâm hồn, tình yêu và cả sá»± hy sinh thầm lặng của những người lính đảo.

Chia sẻ về những bài thÆ¡ viết về Bá»™ Ä‘á»™i Biên phòng trong tập thÆ¡ “Cá»™t mốc trong người”, nhà thÆ¡ Nguyá»…n Quang HÆ°ng cho biết, năm 2011, anh theo má»™t nhóm thiện nguyện Ä‘i tặng quà ở hai ngôi trường phổ thông của các xã SÆ¡n VÄ© và Xín Cái (Mèo Vạc, Hà Giang). Khi ấy cùng vá»›i nhà trường, Đồn Biên phòng địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã rất nhiệt tình giúp đỡ Ä‘oàn việc ăn, nghỉ trong Ä‘iều kiện thời tiết rất lạnh, sau khi Ä‘i bá»™ cả ná»­a ngày do đường rất xấu. Nhân cuá»™c gặp gỡ, nghỉ Ä‘êm tại Ä‘Æ¡n vị vá»›i bữa sáng rất giản dị, anh được nghe lãnh đạo Đồn Biên phòng kể những khó khăn vất vả trong công tác, nhất là nhiệm vụ tuần tra biên giá»›i, trèo Ä‘èo lá»™i suối hết sức nhọc nhằn, hiểm trở.

“Ngoài nhiệm vụ của người lính thì ở nhiều nÆ¡i, Bá»™ Ä‘á»™i Biên phòng còn phải đảm nhiệm trọng trách là người thầy giáo, thầy thuốc, người cán bá»™ dân vận, hay trá»±c tiếp tham gia phát triển kinh tế ở địa phÆ°Æ¡ng. Đặc biệt, chế Ä‘á»™ nghỉ tranh thủ của anh em cán bá»™, chiến sÄ© cÅ©ng rất ngặt nghèo. Sau này, có những người lính kể vá»›i tôi rằng, thời gian nghỉ về thăm gia Ä‘ình Ä‘ã ít nhÆ°ng nhiều khi kể cả có sắp xếp được thì cÅ©ng rất khó khăn, bởi tính tổng thời gian từ Ä‘Æ¡n vị ra trung tâm, rồi từ Ä‘ó di chuyển xe, tàu… về quê cÅ©ng không đủ nên anh em tiếp tục ở lại Ä‘Æ¡n vị làm nhiệm vụ, đợi dịp nghỉ phép má»›i về”, nhà thÆ¡ Nguyá»…n Quang HÆ°ng nhá»› lại.

Anh còn có dịp đến vá»›i má»™t số Đồn Biên phòng ở Đàm Thủy (Trùng Khánh, Cao Bằng), Đồng Văn và LÅ©ng Cú (Hà Giang)… trong những chuyến Ä‘i thá»±c tế sáng tác của Ban Nhà văn trẻ - Há»™i Nhà văn Việt Nam. Tại Ä‘ó, các nhà văn, nhà thÆ¡ Ä‘ã giao lÆ°u văn nghệ hay được cán bá»™, chiến sÄ© Ä‘Æ°a Ä‘i thá»±c tế cÆ¡ sở vá»›i những câu chuyện rất cởi mở, chân tình. Anh cảm nhận được nét vui tÆ°Æ¡i, yêu đời, tâm hồn lãng mạn và giàu tiềm năng văn nghệ trong những người lính. Sau những chuyến Ä‘i ấy, giữa năm 2017, tham gia chÆ°Æ¡ng trình sáng tác do Tổng cục Hậu cần tổ chức, anh đến tìm hiểu công tác bảo đảm hậu cần tại má»™t số Ä‘Æ¡n vị Không quân, Pháo binh, Xăng dầu, Hải quân, May mặc… Chuyến Ä‘i giúp anh thêm những dữ liệu phong phú về hoạt Ä‘á»™ng thường ngày của người lính khi họ chia sẻ những suy nghÄ© về gia Ä‘ình, xã há»™i và đất nÆ°á»›c. Những gì ghi nhận, trải nghiệm được qua những chuyến Ä‘i ấy, được anh biến thành những chi tiết chân thá»±c và sinh Ä‘á»™ng trong những bài báo, bài thÆ¡ của mình.

Tập thÆ¡ “Cá»™t mốc trong người” gồm 40 bài thÆ¡, hầu hết Ä‘ã đăng trên các báo và tạp chí, nhất là Tạp chí Văn nghệ Quân Ä‘á»™i. Trong Ä‘ó có ba bài thuá»™c chùm thÆ¡ bốn bài được Tạp chí tặng thưởng thÆ¡ hay năm 2014. Và ba bài khác cÅ©ng trong chùm bốn bài được trao giải Nhì cuá»™c thi thÆ¡ hai năm 2015-2016 ká»· niệm 60 năm thành lập, phát triển tạp chí. Đến vá»›i “Cá»™t mốc trong người” là hòa cùng mạch cảm xúc xuyên xuốt, liền mạch vá»›i bốn phần được tác giả sắp xếp, đặt tên cẩn thận: “Ru vầng mây đỏ”, “Vòng cung đảo”, “Thế trận”, “Sao ngày thường”. 

Có thể nói tập thÆ¡ Ä‘ã bao quát, Ä‘iểm xuyết hình ảnh người lính ở má»™t số quân, binh chủng khác nhau nhÆ° hải quân, biên phòng, không quân, đặc công, hậu cần… cùng chủ đề thÆ°Æ¡ng binh liệt sÄ©, sÄ© quan dá»± bị và cảm nhận về dòng chảy lịch sá»­ trong người lính hôm qua, hôm nay. Và nhÆ° anh chia sẻ, thì dẫu biết rằng sáng tác cần phải có cảm hứng, nhÆ°ng biên cÆ°Æ¡ng, hải đảo và người chiến sÄ© là chủ đề đầy mời gọi, Ä‘òi hỏi ý thức tá»± thân, trách nhiệm của má»™t công dân vá»›i những vấn đề chung của đất nÆ°á»›c. Tất nhiên, nhÆ° anh tâm niệm, thì những người cầm bút lá»›n lên trong hòa bình sẽ gặp nhiều khó khăn trong cách thể hiện, Ä‘òi hỏi phải cố gắng lấp đầy chá»— trống bằng tÆ° liệu, tình cảm, niềm trân trọng dành cho người lính trong thời chiến cÅ©ng nhÆ° thời bình, cÅ©ng nhÆ° những cÆ¡ há»™i thá»±c tế để đến vá»›i người lính hôm nay, tìm hiểu và suy ngẫm về họ.

Trá»±c tiếp dá»± má»™t số trại sáng tác, chuyến Ä‘i thá»±c tế về người lính, về đề tài đất nÆ°á»›c, chiến tranh cách mạng, và cÅ©ng nhiều năm làm báo trong mảng văn hóa, văn nghệ, nhà thÆ¡ Nguyá»…n Quang HÆ°ng chia sẻ suy nghÄ© về việc cần tạo Ä‘iều kiện để có nhiều hÆ¡n nữa những tác phẩm viết những người lính hôm nay, những cảm thức của họ về con người, tình yêu, cuá»™c sống, nhiệm vụ... Anh cho rằng, cần thúc đẩy, tạo Ä‘iều kiện cho các trại sáng tác kết hợp vá»›i những chuyến Ä‘i thá»±c tế, tăng tính thá»±c tế của các trại viết, để người cầm bút đến gần hÆ¡n vá»›i người lính. 

Đồng thời, các lá»±c lượng, há»™i nghề nghiệp tổ chức những trại viết, chuyến Ä‘i này, nên quan tâm, đầu tÆ° hÆ¡n đến chu trình sáng tác, xuất bản, công bố, phát hành để tạo Ä‘iều kiện cho những tác phẩm chất lượng tốt được xuất bản thành sách, đến vá»›i bạn đọc rá»™ng rãi trong và ngoài quân Ä‘á»™i. Đó cÅ©ng là cách để khuyến khích, Ä‘á»™ng viên người cầm bút tiếp tục đầu tÆ° tâm sức, sáng tạo cho mảng đề tài rá»™ng lá»›n này. 

Mong rằng, tập thÆ¡ “Cá»™t mốc trong người” vá»›i những câu từ giản dị, giàu hình ảnh, nhạc Ä‘iệu, vá»›i nhiều bài thÆ¡ Ä‘ã được các bạn nghề của tác giả ghi nhận, sẽ là món quà quý dành cho các chiến sÄ©. Vá»›i sức Ä‘i, sức viết và tình cảm yêu thÆ°Æ¡ng, trân trọng hÆ°á»›ng về người lính, nhà thÆ¡ Nguyá»…n Quang HÆ°ng sẽ còn tiếp tục những sáng tác má»›i về chủ đề biên cÆ°Æ¡ng, hải đảo, người lính và tình yêu đất nÆ°á»›c, truyền thống dân tá»™c trong những năm tháng tá»›i.

Theo Báo Nhà Báo và Công luận