Ngăn chặn sá»± chảy máu cổ vật

Vào cuối những năm đầu của thế ká»· XX, khi mà chúng ta chÆ°a chú trọng nhiều tá»›i việc bảo vệ các cổ vật thì chúng, cÅ©ng vì thế, cứ chảy ra nÆ°á»›c ngoài. Theo chân những “cò”, người săn lùng cổ vật, các tay đầu nậu… cổ vật Việt Nam thiên di khắp nÆ¡i, đặc biệt là đến vùng trời Âu xa xôi.

Cho mãi tá»›i sau này, bằng nhiều phÆ°Æ¡ng cách khác nhau, má»™t số cổ vật quý giá Ä‘ã trở về vá»›i người Việt, nhÆ°ng Ä‘ó cÅ©ng chỉ là số ít. Ngay từ thời Ä‘iểm ấy, Ä‘ã có những con người biết Ä‘oán định tÆ°Æ¡ng lai, cùng tình yêu quê hÆ°Æ¡ng đất nÆ°á»›c, họ Ä‘ã không tiếc công sức, tiền bạc và giữ lại cho đất nÆ°á»›c hàng ngàn cổ vật có giá trị to lá»›n về nhiều mặt. Đó là bá»™ sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà mà các nhà khoa học Ä‘ánh giá là rất quý hiếm.

“Xuất phát từ lòng yêu quý những gì do tiền nhân để lại, công cuá»™c sÆ°u tập được tiến hành không ngừng nghỉ trong sá»± hao tổn rất nhiều tài lá»±c, tâm lá»±c, trí lá»±c mà ông bà DÆ°Æ¡ng - Hà sẵn sàng Ä‘ánh đổi để có được quyền sở hữu cổ vật. Có thể nói, việc âm thầm hành Ä‘á»™ng bằng cách “thu gom” cổ vật, chống lại việc “chảy máu cổ vật ra nÆ°á»›c ngoài” của ông bà DÆ°Æ¡ng - Hà bấy giờ là má»™t nghÄ©a cá»­ mang đậm tính cách người Nam bá»™”, Ông Phạm Hữu Công, nguyên Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sá»­ Việt Nam, TP.HCM Ä‘ánh giá.

Cho đến nay, bá»™ sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà vẫn là má»™t cái tên còn xa lạ vá»›i nhiều người. Nếu so về sá»± nổi tiếng thì chÆ°a chắc bằng cái tên bá»™ sÆ°u tập cổ vật của VÆ°Æ¡ng Hồng Sển. Tuy nhiên, tiếp nhận và nghiên cứu về bá»™ sÆ°u tập này, các nhà nghiên cứu lại cho biết, bá»™ sÆ°u tập cổ vật DÆ°Æ¡ng - Hà phong phú, Ä‘a dạng hÆ¡n nhiều, đồng thời, có nhiều Ä‘iểm đặc biệt.

Ông Công cho biết thêm, bá»™ sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà là tên gọi chung của hai vợ chồng giáo sÆ° DÆ°Æ¡ng Minh Thá»›i (1899 - 1976) từng làm việc tại trường Collège Chasseloup Laubat (nay là trường PTTH Lê Quý Đôn, Q.1, TP.HCM) và phu nhân, bà Hà Thị Ngọc (1902 - 1979). Họ là những tri thức Nam bá»™ sinh sống tại Sài Gòn phồn hoa, Ä‘ô há»™i những năm trÆ°á»›c giải phóng.

Mô hình gánh võng hết sức Ä‘á»™c Ä‘áo và lạ lẫm

Kho cổ vật vô giá

Ông Công cho biết thêm, tuy tiến hành sÆ°u tầm má»™t cách lặng lẽ, không ồn ào nhÆ°ng sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà mau chóng được nhiều người biết đến, đặc biệt là những nhà nghiên cứu trong và ngoài nÆ°á»›c.

Đảo qua, có thể thấy được nhiều loại cổ vật quý hiếm, Ä‘iển hình nhÆ° “Mô hình gánh võng” bằng kim loại, “Mô hình săn thú bằng kim loại, gá»—” làm nhiều ngÆ¡ ngẩn. Cả hai mô hình này xuất hiện vào giữa thế ká»· XX tại Malaysia.

Rồi tượng “Những chú voi chồng lên nhau bằng gá»—” của Việt Nam xuất hiện vào đầu thế ká»· XX hay “Phù Ä‘iêu tu sÄ©” đầu thế ká»· XX, làm bằng chất liệu ngà voi, từ Ấn Độ, rồi “Ấm đầu gà” xuất hiện vào thế ká»· thứ IV - V của Việt Nam cÅ©ng níu chân, làm du khách không muốn rời.

Khi ông bà DÆ°Æ¡ng - Hà qua đời, Ä‘ã giao toàn bá»™ cổ vật cho cô con gái DÆ°Æ¡ng Quỳnh Hoa quản lý, giữ gìn. Từ năm 1966, bà Hoa (1930 - 2006) Ä‘ã tham gia Mặt trận Dân tá»™c Giải phóng miền Nam và nguyên là Thứ trưởng Bá»™ Y tế, nhiệm kỳ 1976-1981 cÅ©ng Ä‘ã kế thừa được tấm lòng yêu mến cổ vật và không ngừng sÆ°u tầm, bổ sung thêm nhiều cổ vật có giá trị.

Thuyền rồng bằng ngà voi cuối thế ká»· 19, đầu thế ká»· 20.

Còn ông Huỳnh Văn Nghị, chồng bà Hoa, nguyên là Ủy viên thường vụ Liên minh các lá»±c lượng Dân tá»™c Dân chủ và Hòa bình Việt Nam (1968-1977) cÅ©ng là người vô cùng yêu thích cổ vật. Thế hệ thứ 2 nhà họ DÆ°Æ¡ng vá»›i sá»± chung sức của người bạn đời Ä‘ã tiếp tục gìn giữ, phát triển bá»™ sÆ°u tập, Ä‘Æ°a số lượng và chất lượng bá»™ sÆ°u tập đạt đỉnh nhÆ° hiện nay.

Đến nay Bảo tàng Lịch sá»­ Việt Nam, TP.HCM Ä‘ã dành hai căn phòng nhỏ, trÆ°ng bày má»™t số cổ vật tiêu biểu trong gần 3.400 cổ vật của bá»™ sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà có lẽ phần nào Ä‘ã Ä‘áp ứng được nguyện vọng của ông bà.

Nhiều cái nhất

Bá»™ sÆ°u tập DÆ°Æ¡ng - Hà, từ lâu Ä‘ã được biết đến nhÆ° là má»™t bá»™ sÆ°u tập cổ vật có thời gian xuất hiện lâu năm nhất, thời gian sÆ°u tầm dài nhất, số lượng lá»›n nhất Việt Nam vá»›i gần 3.400 hiện vật. Tháng 3/2011, gia Ä‘ình Ä‘ã chính thức trao tặng cho nhân dân và Nhà nÆ°á»›c Cá»™ng hòa xã há»™i chủ nghÄ©a Việt Nam mà UBND TP.HCM là người đại diện.

Theo Baodulich.net.vn