PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng

+ Rõ ràng là câu chuyện đạo đức không thể đổ lá»—i hoàn toàn cho Ä‘ào tạo trong nhà trường. NhÆ°ng nền tảng đầu tiên của giáo dục đạo đức cho người làm báo phải là trên giảng đường đại học, thÆ°a PGS.TS?

- Đúng là nhÆ° vậy. Vá»›i những người thầy, người cô nhÆ° chúng tôi, chÆ°a bao giờ xem nhẹ trách nhiệm của mình trong vấn đề Ä‘ào tạo, không chỉ là kiến thức, kỹ năng sống mà còn là giáo dục đạo đức. Giáo dục đạo đức nghề nghiệp đối vá»›i người làm báo luôn là công việc quan trọng cần có tính thường xuyên, liên tục, ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường. Dù trong môi trường Ä‘ào tạo hay môi trường nghề nghiệp thá»±c tiá»…n, việc rèn nghề cần thiết phải Ä‘i cùng vá»›i việc tu dưỡng rèn luyện đạo đức, phẩm chất của người làm báo.

+ Giáo dục đạo đức cho người làm báo nhìn từ câu chuyện Ä‘ào tạo sinh viên báo chí trên giảng đường cụ thể nhÆ° thế nào, thÆ°a PGS.TS?

- Trong hệ thống Ä‘ào tạo, chúng tôi coi trọng việc xây dá»±ng cho sinh viên những khung lý thuyết cÆ¡ bản, Ä‘Æ¡n cá»­ là trong môn Pháp luật và đạo đức. Điều quan trọng là môn học này Ä‘ã phân định rõ sá»± khác biệt giữa các yếu tố pháp luật và yếu tố đạo đức chứ không phải chỉ dừng lại ở những khái niệm chung chung. Trên thá»±c tế, tôi nghÄ© rằng chúng ta vẫn cần tăng cường nghiên cứu nhiều hÆ¡n theo hÆ°á»›ng chi tiết hóa các lÄ©nh vá»±c cụ thể. Chẳng hạn nhÆ° đạo đức nhà báo khi sá»­ dụng mạng xã há»™i, cần phải cụ thể chuẩn má»±c, trách nhiệm và các vấn đề xung quanh, phải nói rõ cái nào được làm, cái nào không được làm... Trong luật pháp có thể không nói chi tiết nhÆ°ng trong quy định về mặt đạo đức thì cần phải quy định rõ hành vi nào là chuẩn, hành vi nào lệch chuẩn... Từ Ä‘ó có má»™t khung pháp lý chính xác và đầy đủ má»›i soi chiếu thá»±c tiá»…n và ứng dụng được.

+ Hiện nay, công nghệ truyền thông ở Việt Nam phát triển vá»›i tốc Ä‘á»™ khá nhanh, mang tính Ä‘á»™t phá Ä‘ang Ä‘em lại nhiều lợi ích cho nhà báo, nhÆ°ng cÅ©ng đặt ra vấn đề về đạo đức nghề nghiệp cho họ. Quan Ä‘iểm của cô về vấn đề này?

- Tôi nghÄ© rằng, công nghệ là yếu tố quan trọng, nhÆ°ng kiến thức nền tảng về báo chí, những gì thuá»™c về nguyên lý của người làm báo mà bất cứ người làm báo nào cÅ©ng phải học nhÆ° luật pháp, đạo đức, cách thức, phÆ°Æ¡ng thức tiếp cận, những giá trị của sá»± cống hiến, lý tưởng nghề nghiệp… là những Ä‘iều không thể xem nhẹ. Việc giữ gìn phẩm giá, lòng tá»± trọng, lÆ°Æ¡ng tâm nghề nghiệp là má»™t thá»­ thách mà những người làm báo cần kiên tâm nhÆ° má»™t nguyên tắc tối thượng. Má»™t nền báo chí nhân văn là nền báo chí dá»±a vững chắc trên nền tảng pháp luật và đạo đức.

Người thầy cÅ©ng vì thế, luôn phải ná»— lá»±c đổi má»›i mình

+ Giảng viên báo chí - Nghề Ä‘òi hỏi trí tuệ, trách nhiệm và Ä‘am mê. NhÆ°ng vá»›i những sinh viên báo có bản ngã và cái tôi... không dá»… hài hòa. Giải pháp nào để nghề “rèn người” này được hiệu quả thÆ°a cô?

- Đúng là, nghề giảng viên báo chí Ä‘òi hỏi cả ba yếu tố: trí tuệ, trách nhiệm và sá»± Ä‘am mê. Từng bài giảng trên lá»›p, từng lời tÆ° vấn vá»›i sinh viên và cá»±u sinh viên đều phải là kết quả của nghiên cứu học thuật và trải nghiệm thá»±c tế nghề nghiệp. Chân thành, gần gÅ©i nhÆ°ng vẫn cần những nguyên tắc cÆ¡ bản về lối sống, về đạo đức. Tôi tôn trọng cái tôi của các em sinh viên và luôn tạo Ä‘iều kiện thuận lợi để các bạn thể hiện được bản thân mình vì nghề báo Ä‘òi hỏi sá»± sáng tạo, sá»± cá tính. Trường đại học là ngưỡng cá»­a đầu tiên mở lối cho các em bÆ°á»›c ra cuá»™c đời, chúng tôi luôn hÆ°á»›ng đến má»™t môi trường mà ở Ä‘ó thầy trò nhÆ° đồng nghiệp, nhÆ° người bạn đồng hành. Vì thế chúng tôi thành lập các câu lạc bá»™, sân chÆ¡i, các chuyến tác nghiệp, thậm chí sát sao vá»›i từng đợt kiến tập, thá»±c tập của các em vừa giúp các em trưởng thành, vừa là Ä‘iểm tá»±a cho các em trong những bÆ°á»›c đầu bỡ ngỡ.

PGS.TS Thu Hằng luôn được sinh viên ngưỡng má»™ và yêu quý bởi trách

nhiệm và sá»± tận tâm

+ Là má»™t nhà giáo coi trọng trách nhiệm, tận tụy vá»›i công việc, má»™t nhà khoa học say mê nghiên cứu nhÆ°ng rất cá tính, hóm hỉnh và trẻ trung. Để nói đến nghề làm thầy, cô nghÄ© đến Ä‘iều gì?

- Đó là chuyện học làm thầy, tôi nghÄ© phải thật nghiêm túc, phải ná»— lá»±c trở thành chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c của mình, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, Ä‘em lại lợi ích thiết thá»±c cho cá»™ng đồng. Vừa là nhà quản lý, vừa là giảng viên, luôn phải phấn đấu trong học tập, giảng dạy và nghiên cứu thì bản thân má»›i có cái nhìn sâu rá»™ng, có kiến thức làm cÆ¡ sở khoa học, làm nền tảng, từ Ä‘ó áp dụng trong thá»±c tiá»…n đạt kết quả. Vá»›i tôi, Học viện không chỉ là môi trường Ä‘ào tạo cho các bạn sinh viên, mà còn là cÆ¡ há»™i để các bạn rèn luyện các kỹ năng thá»±c tế ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường; đồng thời qua những hoạt Ä‘á»™ng này, tôi cÅ©ng gắn bó vá»›i đời sống của báo chí, rèn nghề và truyền thụ lại những kiến thức, kinh nghiệm thá»±c tế quý báu cho lá»›p lá»›p sinh viên.

+ Tôi đọc nhiều bài nghiên cứu, nhiều bài báo của cô, thấy rằng, những vấn đề cô Ä‘Æ°a ra đều có dẫn chứng rất cụ thể, cho thấy quá trình nghiên cứu rất tận tâm và trách nhiệm vá»›i con chữ. Người thầy, má»™t trong những cách “truyền lá»­a” tốt nhất cho sinh viên của mình là thông qua các bài viết ấy?

- Tôi có nguyên tắc làm việc là không dá»… dãi khi đặt bút viết má»™t vấn đề nào Ä‘ó. Bởi lẽ, nếu chỉ viết xong rồi để đấy, không có sá»± sáng tạo, tìm tòi khác biệt, tôi sẽ không viết. Tôi thấy vấn đề nào có thể mang lại ý nghÄ©a, giá trị thì tôi sẽ làm ngay. Chẳng hạn nhÆ° má»›i Ä‘ây tôi vừa viết má»™t bài báo quốc tế về vai trò và phÆ°Æ¡ng thức báo chí tham gia phòng chống tham nhÅ©ng. Tôi viết vì biết rằng, chắc chắn bài viết ấy sẽ đến tay những người nghiên cứu về vấn đề này, kỳ vọng có những thay đổi trong cÆ¡ chế, giúp ích cho xã há»™i. Có lẽ, thông qua những tác phẩm là cách tốt nhất để sinh viên báo chí học tập, noi theo. Người thầy cÅ©ng vì thế, luôn phải ná»— lá»±c đổi má»›i mình không chỉ trên giảng đường mà cả trong từng bài viết, tìm tòi con đường Ä‘i má»›i, riêng biệt của chính mình.

+ Vâng, xin cảm Æ¡n cô. Nhân  dịp ká»· niệm ngày Nhà giáo Việt Nam kính chúc cô sức khỏe, thành công!

Theo Hà Vân (Thá»±c hiện)/ Báo Nhà báo Công luận