+ Xin được chúc mừng anh và nhóm tác giả Ä‘ã Ä‘oạt giải Đặc biệt vá»›i loạt bài “Từ việc khoán xe công của Bá»™ Tài chính: Thiết thá»±c giảm chi tiêu công” trong cuá»™c thi “Giải báo chí toàn quốc viết về ngành Tài chính” năm 2018. Anh có thể chia sẻ Ä‘ôi chút về tác phẩm này?

- Kể từ ngày 1/10/2016, Bá»™ Tài chính ban hành quyết định quy định về chế Ä‘á»™ khoán kinh phí sá»­ dụng xe ô tô cho các chức danh từ Thứ trưởng đến các lãnh đạo có hệ số phụ cấp chức vụ 1,25. Bá»™ Tài chính Ä‘ã phát Ä‘á»™ng phong trào khoán xe công và họ cÅ©ng tiên phong cho phong trào Ä‘ó.

Ngay từ khi những thông tin về việc khoán xe công được Bá»™ Tài chính phát Ä‘i, báo Vietnamnet Ä‘ã đặc biệt chú ý đến ná»™i dung này, tôi cÅ©ng bám sát đề tài Ä‘ó từ những ngày đầu, xem họ làm việc nhÆ° thế nào, tiết kiệm được bao nhiêu ngân sách và Ä‘á»™ lan tỏa của chủ trÆ°Æ¡ng Ä‘ó. Tôi nghÄ© phản ánh vấn đề tích cá»±c, Ä‘á»™ng viên các chủ trÆ°Æ¡ng chính sách tốt cÅ©ng là má»™t trong những nhiệm vụ quan trọng của các phóng viên.

Sau khi Bá»™ Tài chính thá»±c hiện khoán xe công, Hà Ná»™i và má»™t loạt các địa phÆ°Æ¡ng, các bá»™, ngành khác cÅ©ng triển khai khoán xe công, tiết kiệm được khá nhiều ngân sách. Đây là chủ trÆ°Æ¡ng tiến bá»™ và tích cá»±c nên tôi tập trung thá»±c hiện đề tài, phỏng vấn, viết bài phân tích, bài bình luận cập nhật.

Hình ảnh Thứ trưởng Bá»™ Tài chính Nguyá»…n Hữu Chí bÆ°á»›c ra từ taxi Ä‘i làm vào ngày 3/10/2016 được đăng tải Ä‘ã mang lại ấn tượng cho bạn đọc lẫn sá»± bất ngờ cho tôi, hàng trăm nghìn lượt người theo dõi và tÆ°Æ¡ng tác bày tỏ sá»± ủng há»™ mạnh mẽ từ bạn đọc. Sau khi thấy có cuá»™c thi “Giải báo chí toàn quốc viết về ngành Tài chính”, chúng tôi gá»­i bài viết dá»± thi. Tôi cÅ©ng khá bất ngờ và cảm thấy thật vinh dá»± khi bài của nhóm tác giả Ä‘oạt giải Đặc biệt.

+ Các bài viết về lÄ©nh vá»±c tài chính thường rất khô khan, nhÆ°ng đọc những bài về khoán xe công thì thấy những Ä‘iều khô cứng lại được diá»…n đạt khá mềm mại, hấp dẫn. Đâu là “chìa khóa” cho những tác phẩm chất lượng nhÆ° vậy, thÆ°a anh?

- Trong quá trình viết báo, tôi cÅ©ng đọc và học hỏi được nhiều từ các đồng nghiệp. Có rất nhiều cách thức để má»™t bài viết trở nên ấn tượng, nhÆ°ng tôi thường bị thu hút bởi những bài viết có cách mở đầu câu chuyện ấn tượng, hấp dẫn.

Do Ä‘ó vá»›i những bài phân tích, bình luận, tôi thường cố gắng bắt đầu bằng câu chuyện có tính Ä‘iển hình, để vừa thu hút Ä‘á»™c giả vừa tạo ra “chìa khóa” má»›i để triển khai ná»™i dung chính, sau Ä‘ó, tôi chỉ việc triển khai phân tích thêm về số liệu dẫn chứng để công chúng hiểu hÆ¡n về ná»™i dung bài viết. Có má»™t câu chuyện hấp dẫn, thì bài viết sẽ mềm mại hÆ¡n, tránh được con số khô khan khi mở đầu bài viết. Điều này Ä‘òi hỏi sá»± sáng tạo của người viết ở việc tìm được và phát hiện được câu chuyện lôi cuốn cÅ©ng nhÆ° chiếm được cảm tình của bạn đọc. Trong nhiều trường hợp, tôi cÅ©ng hÆ¡i bí khi tìm câu chuyện cho vào bài chứ không phải lúc nào cÅ©ng dá»… dàng.

+ Là phóng viên của má»™t tờ báo Ä‘iện tá»­ hàng đầu hiện nay, vá»›i anh – má»™t nhà báo trẻ, Ä‘âu là cÆ¡ há»™i và thách thức?

- Làm việc ở VietNamNet, tôi có cÆ¡ há»™i để tiếp cận vá»›i nhiều Ä‘á»™c giả hÆ¡n, được nhiều người biết đến bài viết của mình hÆ¡n, Ä‘ây chính là cÆ¡ há»™i lá»›n nhất ở VietNamNet. CÅ©ng từ cÆ¡ há»™i ấy, tôi luôn có ý thức rằng, bài viết phải chú ý nhiều hÆ¡n đến Ä‘á»™c giả, viết sao cho họ quan tâm đến vấn đề của mình Ä‘Æ°a ra.

Cá nhân tôi, sau khi bài báo được đăng tôi luôn chú ý các yếu tố: Má»™t là, bài viết Ä‘ó có bao nhiêu người đọc; Hai là, dÆ°á»›i bài có bao nhiêu like; Ba là, có nhiều comment không; Bốn là, tôi hay Ä‘ánh tít bài vào Google để xem có nhiều báo, diá»…n Ä‘àn lấy lại, chia sẻ bài viết của mình hay không, để biết được Ä‘á»™ lan tỏa của bài viết nhÆ° thế nào.

Đó là thÆ°á»›c Ä‘o mà tôi thường hay dùng để Ä‘ánh giá má»™t bài viết. Xét cho cùng, viết má»™t bài báo, ngoài việc được đăng, có nhuận bút, thì phải có người đọc. NhÆ° vậy mình má»›i có Ä‘á»™ng lá»±c để làm tiếp. Nhiều khi nhận được những phản hồi từ bạn đọc, tôi lại nảy ra được thêm ý tưởng, xem xét và cân nhắc được chuyện mình có nên thá»±c hiện tiếp đề tài này hay không, tiếp tục nhÆ° thế nào.

Thách thức lá»›n nhất tôi thường phải đối mặt khi làm báo là mình có nhiều cái má»›i để phục vụ Ä‘á»™c giả hay không? Không thể nào hằng tuần, hằng tháng bắt bạn đọc thưởng thức má»™t “món ăn” duy nhất. Báo chí là phải má»›i, cho nên cái khó khăn áp lá»±c ở Ä‘ây là luôn phải tìm ra cái má»›i. Cái má»›i muốn tìm được phải có nhiều nguồn tin, và tìm mọi cách để có nhiều nguồn tin, nhÆ° vậy má»›i có nhiều “món ăn” má»›i nóng hổi để phục vụ cho Ä‘á»™c giả. Tôi nghÄ© Ä‘ây là Ä‘iều không dá»… dàng chút nào, và tôi cÅ©ng Ä‘ang phấn đấu từng ngày để có thể mang đến cho bạn đọc nhiều ná»™i dung má»›i mẻ, hấp dẫn hÆ¡n nữa.

+ Viết về Tài chính, chắc chắn dẫn chứng về con số rất quan trọng, nhÆ°ng khi anh Ä‘Æ°a ra các dẫn chứng là những con số về tổ chức hay doanh nghiệp, vậy anh làm cách nào để bài viết rạch ròi được giữa việc PR cho tổ chức, doanh nghiệp vá»›i việc cung cấp thông tin cho bạn đọc?

- TrÆ°á»›c tiên, khi Ä‘Æ°a câu chuyện, số liệu của tổ chức hay doanh nghiệp, tôi thường cố gắng viết bá»›t Ä‘i những tính từ ca tụng quá mức về doanh nghiệp. Ví dụ nhÆ° “thành tích vượt trá»™i”, “doanh thu vượt trá»™i” hay “tâng bốc” họ quá lên, cần hạn chế các tính từ mà có thể gây hiểu lầm là mang tính chất PR cho doanh nghiệp.

Độc giả bây giờ tinh lắm, nhà báo viết vá»›i thái Ä‘á»™ vô tÆ° trong sáng hay lợi dụng để vụ lợi cho bản thân, họ đọc bài cÅ©ng sẽ nhận ra ngay. Hiện nay ở các tòa soạn báo lá»›n thường có má»™t bá»™ phận kiểm soát rất chặt việc PR trá hình trong tin bài. Cho nên phóng viên làm nhÆ° thế nào thì cÅ©ng khó lòng qua mắt được tòa soạn. Ná»™i dung PR trên báo chí thường muôn hình vạn trạng, nhÆ°ng Ä‘ã là nhà báo trÆ°á»›c tiên phải có sá»± tôn trọng chính mình. Tuy nhiên nếu doanh nghiệp Ä‘ó tốt, doanh nhân Ä‘ó làm ăn thá»±c sá»± thì tôi nghÄ© không vấn đề gì khi Ä‘Æ°a họ làm nhân vật Ä‘iển hình, câu chuyện Ä‘iển hình. Nếu bài báo viết vá»›i tinh thần trong sáng và thái Ä‘á»™ vô tÆ°, thì mình không có gì phải ngại ngùng quá về việc bị hiểu là PR cho cá nhân, tổ chức nào Ä‘ó.

+ Nhiều đồng nghiệp hiện nay rất trăn trở về câu chuyện tác nghiệp trong thời đại số hiện nay. Góc nhìn của anh về vấn đề này nhÆ° thế nào?

- Trong thời đại số, báo chí không còn là kênh thông tin duy nhất đến người dân. Hiện báo chí, cả báo in và báo Ä‘iện tá»­ phải cạnh tranh vá»›i mạng xã há»™i. Nhiều người lo lắng mạng xã há»™i sẽ lấn át báo chí, bạn đọc quay lÆ°ng vá»›i báo chí. NhÆ°ng tôi tin rằng, mạng xã há»™i và báo chí có quan hệ qua lại, chứ không triệt tiêu lẫn nhau. Mạng xã há»™i có thể là nguồn tin của báo chí, để báo chí có thêm thông tin, rồi kiểm chứng các nguồn tin Ä‘ó, nhằm Ä‘em đến thông tin chính xác cho bạn đọc. Điều tôi băn khoăn nhất có lẽ là... thu nhập. Quảng cáo trên mạng xã há»™i Ä‘ang tỏ ra lấn lÆ°á»›t hÆ¡n, mà các tờ báo thường dá»±a vào quảng cáo để tồn tại và phát triển. Cho nên nếu quảng cáo suy giảm thì thu nhập của phóng viên, nhà báo vốn Ä‘ã không cao sẽ có nguy cÆ¡ giảm thêm. NhÆ° thế thì... buồn lắm.

Ngoài ra, tôi thường cảm thấy rất hụt hẫng khi nghe những thông tin không hay về người làm báo. Nhiều người nhắc đến phóng viên, nhà báo vá»›i những ngôn từ rất thiếu thiện cảm. Tôi không phủ nhận rằng có những người dá»±a vào việc làm báo để trục lợi cho cá nhân bằng những hành Ä‘á»™ng phi pháp, nhÆ°ng vẫn còn rất nhiều các nhà báo Ä‘ang ná»— lá»±c từng ngày mang đến thông tin chính xác, khách quan, Ä‘a chiều đến bạn đọc. Cho nên Ä‘iều tôi luôn tâm niệm và cố gắng hÆ°á»›ng đến là giữ cho mình má»™t cách làm báo trung thá»±c, làm báo má»™t cách tá»­ tế nhÆ° rất nhiều đồng nghiệp tôi biết, để có thể nhận được sá»± tôn trọng từ đồng nghiệp cÅ©ng nhÆ° của bạn đọc.

+ Vâng, xin cảm Æ¡n anh!

Theo Huy Hoàng/Báo Nhà báo và Công luận