Tôi từng viết về nhà báo Thu Trang không ít lần, các đồng nghiệp của tôi cÅ©ng vậy. Nữ nhà báo Ä‘iều tra, dấn thân, quyết liệt và truyền cảm hứng. Khi chị là nữ nhà báo duy nhất được vinh danh 50 người Phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam 2019, tôi lại tìm đến chị, trong bối cảnh con chị Ä‘ang ốm, và cÅ©ng phải rất khó khăn, chị má»›i dành thời gian chia sẻ về công việc. Chị bảo rằng, không thích sá»± ồn ào về chuyện vinh danh ấy, thành công của chị có biết bao con người thầm lặng phía sau... 

“Viết báo vá»›i bản thân mình nhÆ° là thở vậy”

+ Đằng sau những bài Ä‘iều tra gai góc, nổi Ä‘ình nổi Ä‘ám, vá»›i chị “phần thưởng to lá»›n nhất, vinh danh rá»±c rỡ nhất đấy chính là sau má»™t ngày làm việc mệt nhọc, trở về khu vườn đầy hoa... cắt má»™t bó hoa tặng cho chính mình. Tá»± chăm sóc cho tâm hồn mình sao cho nó đừng trở nên hằn học, già cá»—i...”. Có thể hình dung về má»™t Thu Trang đời thường nhÆ° thế nào nhỉ?

- Nếu nói về ngoại hình thì... tôi vẫn chÆ°a già Ä‘âu nhé! Về khuôn mặt, bản thân tôi thấy mình xinh Ä‘áo để, nhÆ°ng lÅ© bạn thân thì thẳng thắn nhận định là mặt tôi rất cứng. Vì thế nên tôi phải cắt tóc ngắn. Nói tóm lại, về hình thức, dù rất muốn nhÆ°ng tôi lại chẳng hề có nét nào mềm mại, dịu dàng nhÆ° Ä‘a phần phụ nữ khác. Đã thế, trời cho tôi giọng nói ít biểu cảm, cá»™ng vá»›i nhược Ä‘iểm không hề lợi khẩu nữa. Thậm chí, có người muốn tìm má»™t Ä‘iểm nào Ä‘ó để khen, ví nhÆ° mặt duyên, tóc mượt, mắt Ä‘en hay nụ cười đẹp... cÅ©ng không dá»… nên Ä‘ã từng hÆ¡n má»™t lần tôi được nghe những lời khen kiểu là: Trông rất.. cá tính! Còn má»™t chi tiết, tôi muốn nhắc đến là cặp kính cận, má»™t vật bất ly trên khuôn mặt của mình. Đã nhiều lần tôi từng nghÄ© đến Ä‘i phẫu thuật để không phải sống chung vá»›i kính nữa, nhÆ°ng tôi lại bị cuá»™c sống vá»›i những Ä‘iều từ quan trọng đến vá»› vẩn cuốn Ä‘i và có lẽ cả về số tiền phải chi ra cho phẫu thuật nữa nên đến bây giờ cặp kính cận khá dày vẫn không thể nào rời khỏi khuôn mặt. Những Ä‘iều trên sẽ làm mọi người nghÄ© tôi chê bai hình thức, vẻ ngoài của bản thân lắm phải không? Không, hoàn toàn không Ä‘âu, tôi của đời thường vẫn hay vui Ä‘ùa tếu táo nhÆ°ng cÅ©ng hết sức thật thà đấy. Còn trong sâu thẳm, tôi thích đẹp, dịu dàng nhÆ° má»™t cô công chúa lắm chứ. Không được là cô công chúa trong mắt của mọi người thì ít nhất cÅ©ng là cô công chúa của má»™t người chứ nhỉ.

+ Yêu hoa, mÆ¡ Æ°á»›c mình xinh đẹp nhÆ° công chúa, nhÆ°ng đến cả...“má»™t chiếc váy màu xanh” để chụp ảnh cÅ©ng phải Ä‘i mượn, đủ thấy má»™t Thu Trang nghiêm túc quá, phụ nữ Ä‘ôi khi cÅ©ng nên “phù phiếm” má»™t chút chứ nhỉ?

- Nói thật, tôi toàn giầy bệt, quần jean, áo phông Ä‘Æ¡n giản hoặc sÆ¡ mi ca rô to, chả có bá»™ nào thÆ°á»›t tha dịu dàng, bánh bèo cả. Thấy bạn dùng chữ “phù phiếm” tôi lại muốn kể về chuyện thời trang của mình. CÅ©ng lâu rồi, má»™t buổi sáng tôi lạc vào má»™t cá»­a hàng quần áo, bá»—ng dÆ°ng má»™t chiếc váy bò loại váy zip ngắn, rách xÆ¡ nhÆ°ng khá Ä‘iệu Ä‘à, Æ°a mắt. Không hiểu sao lúc ấy tôi lại nổi hứng thích dù nó thá»±c sá»± không hợp gu vá»›i tôi. Đấu tranh tâm lý má»™t hồi, tôi kiên quyết rút tiền ra để lấy chiếc váy dù lúc Ä‘ó số tiền để mua khá xa xỉ so vá»›i quỹ chi tiêu thời trang của bản thân. Rồi… đến má»™t ngày tôi cÅ©ng Ä‘ã có cái cá»› mặc chiếc zip bò ngắn Ä‘ó vá»›i 1 Ä‘ôi giày cao gót Ä‘i tá»›i má»™t nÆ¡i khá sang trọng. NhÆ°ng có lẽ Ä‘ó cÅ©ng là lần duy nhất đến bây giờ, tôi mặc chiếc váy ngắn, Ä‘iệu Ä‘à cùng vá»›i 1 Ä‘ôi giày cao vút. Tôi thấy Ä‘ó có lẽ không phải chỉ là sá»± phù phiếm của chuyện ăn mặc, ngoại hình Ä‘âu… mà Ä‘ó chính là sá»± phù phiếm của tâm hồn tôi.

+ Thế mà, có đồng nghiệp nhận định về chị rằng: Đó là người phụ nữ vá»›i bản năng đầy chất Ä‘àn bà: Chọn những Ä‘iều tinh tế, yêu những thứ nhẹ nhàng và sống vui từ những Ä‘iều giản Ä‘Æ¡n. Tinh tế, nhẹ nhàng, giản Ä‘Æ¡n của nữ nhà báo má»—i ngày chắc hẳn không chỉ là những tác phẩm báo chí “rúng Ä‘á»™ng dÆ° luận” chứ?

- May mắn cho tôi là trong Ä‘oạn đời làm báo đến giờ,  tôi Ä‘ã được nghề ghi nhận bằng nhiều giải thưởng, và được mọi người yêu mến dùng nhiều mỹ từ nhÆ° má»™t nữ nhà báo quyết liệt, dÅ©ng cảm, dám lao vào giông bão… Nhân tiện ở Ä‘ây tôi xin được cảm Æ¡n chân thành những lời Ä‘á»™ng viên Ä‘ó. Chính những lời ấy Ä‘ã làm tôi ấm lòng những lúc cô Ä‘á»™c nhất trong nghiệp báo và có thể cÅ©ng chính những lời Ä‘á»™ng viên Ä‘ó Ä‘ã làm tôi luôn cố gắng để giữ được nhiệt huyết và chữ tâm, được viết báo má»™t cách tá»­ tế. CÅ©ng chính những lời Ä‘á»™ng viên Ä‘ó Ä‘ã làm chá»— để mình vin vào mà không gục ngã trÆ°á»›c những cám dá»—.

Tuy nhiên, thật lòng, tôi xin được chia sẻ chân thành là, chuyện viết báo vá»›i bản thân tôi nhÆ° là thở vậy: Rất hồn nhiên, có phần bản năng, cứ có duyên gặp đề tài nào là lao vào thôi, chả nghÄ© trÆ°á»›c nghÄ© sau cân Ä‘ong Ä‘o đếm gì cả, cÅ©ng chả cần đến lòng dÅ©ng cảm gì Ä‘âu… Cứ hồn nhiên nghÄ©, má»—i khi khó khăn thì phải cố gắng vượt qua thôi, Ä‘ó là bản ngã cá nhân. Nên quả thá»±c, được Ä‘á»™ng viên nhiều bằng các mỹ từ, tôi cÅ©ng thấy ngượng lắm…

Chính NIỀM TIN Ä‘ã tiếp sức cho tôi làm nghề tá»­ tế

+ Thật lòng tôi nghÄ© đến chị - má»™t người cầm bút “viết báo bằng cả trái tim” nhÆ°ng cÅ©ng nghÄ© về má»™t bản lÄ©nh Ä‘àn ông “không phải dạng vừa” – người chuyên Ä‘i tìm giông bão... Những quyết liệt trong đấu tranh chống lại cái xấu và những giọt nÆ°á»›c mắt yêu thÆ°Æ¡ng trÆ°á»›c những thân phận, sứ mệnh nào cÅ©ng “nặng gánh”. Nghề báo trong mắt chị, có thể định nghÄ©a nhÆ° thế nào?

- Định nghÄ©a về nghề báo thì sâu và rá»™ng lắm, có lẽ rất khó, và nhÆ° là không thể định nghÄ©a được nhÆ°ng vá»›i cá nhân tôi thì tôi chỉ thấy nghề báo Ä‘ã mang lại cho tôi nhiều cÆ¡ há»™i được gặp gỡ, trải nghiệm cảm xúc vá»›i những thân phận hoàn cảnh, câu chuyện, mà nếu tôi không may mắn được nghề này chọn thì tôi sẽ sống qua cả má»™t cuá»™c đời mà không được biết đến những câu chuyện nhÆ° vậy. Và nhÆ° thế thì tôi thấy cuá»™c đời nhạt lắm. Đến bây giờ, những câu chuyện Ä‘ó vẫn ám ảnh vá»›i tôi nhÆ° má»™t phần cuá»™c sống. Tôi không thể quên được, cậu bé tên là Kiếm ở huyện Điện Biên Đông mồ côi cả cha lẫn mẹ, khi được Ä‘ón vào trung tâm ở huyện, trong bữa cÆ¡m đầu tiên, cậu lao vào mâm bốc lấy miếng thịt rồi chạy ra bìa rừng đứng ăn vá»›i má»™t bản năng hoang dã nhÆ° má»™t con thú cô Ä‘á»™c… Rồi Ä‘ó là em Hồng Anh ở Việt Trì, cả bố và mẹ em đều bị cÆ¡n lốc ma túy giết chết, em Ä‘ã bị hành hạ bởi gã bố nuôi thú tính. Em Ä‘ã được giải cứu ra khỏi chốn địa ngục ấy và cái Ä‘êm đầu được giải cứu em ngủ trên tay tôi ở đồn công an Định Công, mà thảng thốt chốc chốc lại hét lên mê sảng vá»›i cái ám ảnh bị tra tấn thường xuyên đến thâm Ä‘en cÆ¡ thể… Và gần Ä‘ây là vụ chợ Ä‘êm Long Biên, sau khi loạt bài đăng tải, các nhân vật cá»™m cán trá»±c tiếp ức hiếp bà con Ä‘ã bị bắt. NhÆ°ng vá»›i tôi, ám ảnh sâu sắc nhất Ä‘ó là thân phận những người phụ nữ mọi lứa tuổi lầm lụi trắng những Ä‘êm dài của cuá»™c đời họ để mÆ°u sinh. Ở cái chợ Ä‘êm ấy, Ä‘a phần lại là phụ nữ, Ä‘àn ông ít lắm... Cho nên có lẽ thay vì định nghÄ©a nghề báo cho tôi xin được cảm Æ¡n nghề, chính nghề báo Ä‘ã cho tôi má»™t cuá»™c đời thật nhiều ý nghÄ©a.

+ Tôi cảm thấy có má»™t niềm tin mạnh mẽ hÆ¡n má»—i lần nghÄ© đến chị và vẫn thường trá»±c Ä‘iều mà chị từng nói: Tôi muốn làm để những bạn trẻ nếu theo nghề báo, hãy cứ tin rằng luôn luôn có những người làm nghề chân chính, tá»­ tế, hết mình... Để nuôi dưỡng những Ä‘am mê, vượt qua những nhọc nhằn vá»›i những người phụ nữ làm báo thì Ä‘iều gì quan trọng nhất, thÆ°a chị?

- Chính trong câu hỏi của bạn Ä‘ã có câu trả lời của tôi rồi Ä‘ó. Đó chính là... NIỀM TIN. Ngay từ khi chập chững bÆ°á»›c vào nghề, tôi Ä‘ã ngây thÆ¡ và mãnh liệt có má»™t NIỀM TIN tuyệt đối vào sá»± công bằng, vào những Ä‘iều tốt đẹp, vào những sá»± tá»­ tế sẽ vượt lên những Ä‘iều xấu xa, Ä‘en tối. Chính NIỀM TIN Ä‘ã tiếp sức cho tôi làm nghề tá»­ tế, chính NIỀM TIN Ä‘ã làm tôi mạnh mẽ, nó không những để tôi tá»±a vào mà còn là hy vọng trong những lúc khó khăn nhất. Các bạn trẻ Ä‘ang Ä‘i theo nghề này, hãy giữ vững NIỀM TIN nhé… Hãy bằng mọi giá giữ NIỀM TIN trong trái tim, khối óc mình ngay cả khi tưởng nhÆ° NIỀM TIN Ä‘ang lung lay nhất...

+ Vâng, xin cảm Æ¡n chị!

 Hà Vân (Thá»±c hiện)/Báo Nhà báo và Công luận