“Theo tôi tìm được đề tài hay về nông nghiệp là rất khó. Nhiều khi, không phải chỉ là Ä‘i tìm, mà còn cần có sá»± “ăn may” để gặp được những người nông dân, doanh nghiệp, hợp tác xã có những mô hình hay, cách làm sáng tạo, nhÆ°ng chÆ°a ai viết” - Nhà báo Chu Minh Khôi chia sẻ.

+ Được biết trÆ°á»›c Ä‘ây anh từng tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp I Hà Ná»™i và Ä‘ó dường nhÆ° là má»™t lợi thế để anh làm tốt công việc của má»™t phóng viên chuyên trách mảng nông nghiệp - nông thôn nhÆ° hiện nay?

- Đúng vậy, tôi không theo học báo chí, mà tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp I Hà Ná»™i (Nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam) và làm việc gần 10 năm trong ngành nông nghiệp rồi má»›i chuyển sang nghề báo. Thế nhÆ°ng, dù chÆ°a làm báo chuyên nghiệp, tôi Ä‘ã viết báo và là cá»™ng tác viên thân thiết cho nhiều tờ báo. NhÆ°ng rồi tôi thấy nghề báo má»›i phù hợp vá»›i mình. Bởi vậy, năm 2007, tôi Ä‘em tập photo hÆ¡n 400 bài báo Ä‘ã được đăng đến Thời báo Kinh tế Việt Nam để xin làm phóng viên, và được Ban Biên tập nhận ngay vào làm việc.

Ngay từ ngày “đầu quân” vào Thời báo Kinh tế Việt Nam, tôi xin được theo dõi và viết về lÄ©nh vá»±c nông nghiệp, nông dân, nông thôn... vá»›i lý do rằng, tôi được Ä‘ào tạo nên am hiểu lÄ©nh vá»±c này. Đề nghị của tôi được Ban Biên tập chấp nhận ngay. Và thế là tôi làm phóng viên chuyên trách mảng nông nghiệp - nông thôn tại Thời báo Kinh tế Việt Nam đến nay thấm thoát Ä‘ã được hÆ¡n 12 năm.

+ Trong phạm vi bài viết “Đưa cá»­ nhân về làm cán bá»™ Hợp tác xã”, anh má»›i chỉ phản ánh được má»™t khía cạnh của phong trào Nông thôn má»›i Ä‘ang được các cấp, các ngành hết sức lÆ°u tâm hiện nay. Xin hỏi anh còn Ä‘iều gì trăn trở, băn khoăn về phong trào này?

- Phong trào Nông thôn má»›i Ä‘ã phát triển rất mạnh mẽ, sâu rá»™ng khắp mọi làng quê trên cả nÆ°á»›c. Bá»™ mặt nông thôn (từ đường giao thông, đường ná»™i đồng, các cÆ¡ sở hạ tầng…) Ä‘ã thay đổi vượt bậc, Ä‘Æ°a nông thôn trở thành nÆ¡i Ä‘áng sống không kém gì thành thị. Tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng, chính quyền và người dân có vô vàn cách làm hay sáng tạo để xây dá»±ng Nông thôn má»›i. Tuy vậy, tại nhiều địa phÆ°Æ¡ng, kể cả những huyện, những xã Ä‘ã được công nhận đạt chuẩn Nông thôn má»›i, thì Nông thôn má»›i chỉ là cái vẻ bề ngoài.

Người từ nÆ¡i khác đến nhìn thấy làng xóm, nhà cá»­a, đường xá, trường học đẹp đẽ. NhÆ°ng tình trạng người dân, nhất là những người trẻ rời bỏ làng xóm Ä‘i làm ăn vẫn còn khá phổ biến. Ở nhiều nÆ¡i, nông dân vẫn chÆ°a chuyển đổi được canh tác nông nghiệp sang các vật nuôi, cây trồng cho lợi nhuận cao. Kinh phí để đầu tÆ° xây dá»±ng Nông thôn má»›i mà người dân Ä‘óng góp, là từ việc họ phải rời bỏ quê hÆ°Æ¡ng ra thành phố làm thuê, rồi Ä‘em tiền về xây nhà cá»­a khang trang, và Ä‘óng góp xây dá»±ng Ä‘iện, đường, trường, trạm… Trong khi, má»™t trong những tiêu chí của Nông thôn má»›i là nâng cao thu nhập, thì nhiều nÆ¡i vẫn chÆ°a đạt được. Vấn đề là làm sao để những người dân của những xã Nông thôn má»›i phải làm giàu được ngay trên chính đồng đất của họ, làm giàu bằng nghề nông ngay trên đồng ruá»™ng.

Từ nhiều năm nay, Bá»™ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) và chính quyền nhiều địa phÆ°Æ¡ng, Ä‘ã triển khai nhiều giải pháp để nâng cao thu nhập cho người làm nghề nông. Cùng vá»›i tái cÆ¡ cấu nông nghiệp, chuyển đổi cÆ¡ cấu vật nuôi cây trồng, là thiết lập các liên kết để tạo thành chuá»—i giá trị hàng hóa nông sản. Trong các chuá»—i liên kết, Bá»™ NN&PTNT Ä‘ã xác định 2 mắt xích quan trọng là doanh nghiệp làm đầu tàu cho tiêu thụ, và Hợp tác xã (HTX) làm đầu  tàu cho liên kết sản xuất. Hai thành phần này phải đủ lá»±c để đối trọng vá»›i nhau. Nhà nÆ°á»›c Ä‘ã tìm các cÆ¡ chế, chính sách để thu hút thêm nhiều doanh nghiệp đầu tÆ° vào nông nghiệp.

Về phía khối HTX tuy số lượng khá Ä‘ông đảo, nhÆ°ng tá»· lệ các HTX mạnh, hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả vẫn còn ít. Tìm ra những mô hình quản trị, Ä‘iều hành HTX và giải pháp để các HTX hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả là “vấn đề” Ä‘au đầu của các cấp, ngành và bản thân từng HTX. Chúng tôi, các phóng viên theo dõi lÄ©nh vá»±c nông nghiệp, nông thôn, cÅ©ng đồng cảm vá»›i Bá»™ NN&PTNT, các cấp chính quyền, các HTX và người nông dân, giờ Ä‘ây mong mỏi mọi HTX đều hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả, kết nối nông dân, sản xuất để đạt được lợi nhuận cao nhất cho nông dân. Mong Æ°á»›c má»—i há»™ nông dân có thể kiếm được hàng trăm triệu má»—i năm từ vài sào ruá»™ng của họ.

HÆ¡n nữa, Nông thôn má»›i chúng ta Ä‘ã nhìn thấy rồi, chúng tôi muốn được nhìn thấy ở nông thôn xuất hiện những mô hình “Nông nghiệp má»›i”. Và thêm nữa, chúng tôi cÅ©ng mong mỏi nông dân sẽ  nhanh chóng tá»± chuyển đổi mình để trở thành “Nông dân má»›i”, họ không chỉ giàu có, mà còn giàu tri thức và sống dÆ° giả về văn hóa, đạt được cuá»™c sống đủ đầy, an lạc.

+ HÆ¡n 12 năm làm báo và cả má»™t khoảng thời gian dài trÆ°á»›c Ä‘ó làm cá»™ng tác viên, số lượng tác phẩm báo chí anh viết là không ít và nhiều tác phẩm trong Ä‘ó Ä‘ã giành giải báo chí các loại, thế nhÆ°ng thá»±c sá»± mà nói anh Ä‘ã cảm thấy tâm huyết vá»›i má»™t “đứa con” nào của mình chÆ°a?

- Nói thá»±c, tôi chÆ°a thá»±c sá»± có tác phẩm nào đạt được đến Ä‘á»™ tâm huyết. Có lẽ, tác phẩm tâm huyết là tác phẩm Ä‘ang mong Æ°á»›c sẽ viết được vào má»™t ngày nào Ä‘ó. NhÆ°ng nói về quá trình viết về Nông thôn má»›i, nông nghiệp thì cÅ©ng có khá nhiều ká»· niệm. Thuở khi chÆ°a triển khai ChÆ°Æ¡ng trình Mục tiêu Quốc gia Nông thôn má»›i, và hồi đầu má»›i triển khai, thì tôi viết nhiều bài báo về Nông thôn má»›i. NhÆ°ng, khi phong trào sâu rá»™ng khắp cả nÆ°á»›c trong những năm gần Ä‘ây, thì dường nhÆ° mình lại viết ít hÆ¡n.

Những năm 2008 - 2009, Bá»™ NN&PTNT tổ chức những cuá»™c họp, há»™i thảo lấy ý kiến chuyên gia Ä‘óng góp vào Bản dá»± thảo Đề án Nông thôn má»›i, và xây dá»±ng Bá»™ tiêu chí Nông thôn má»›i, tôi Ä‘ã đến dá»± các cuá»™c họp, há»™i thảo và viết bài Ä‘Æ°a thông tin về quá trình này. Đi đến các địa phÆ°Æ¡ng, thấy ở Ä‘âu có “dáng dấp” má»™t phần giống nhÆ° trong Đề án soạn thảo, là tôi viết bài. Đơn cá»­, trong dá»± thảo Đề án Nông thôn má»›i, có nhấn mạnh đến vấn đề làng quê, xã, huyện tỉnh trÆ°á»›c khi xây Nông thôn má»›i phải tiến hành quy hoạch về đường xá, xây dá»±ng Ủy ban Nhân dân chá»— nào, trường học ở vị trí nào, trạm y tế ở Ä‘âu…

+ Là phóng viên chuyên trách mảng nông nghiệp, nông thôn, anh có ý kiến gợi mở, đề xuất gì về các tác phẩm báo viết về lÄ©nh vá»±c này?

- Báo chí viết về nông nghiệp, nông thôn rất phong phú và Ä‘a dạng. Rất nhiều bài viết hay của các đồng nghiệp về nông nghiệp, nông thôn. Đây là mảng đề tài được phản ánh nhiều trên báo chí, và được Nhà nÆ°á»›c rất quan tâm. Đi tác nghiệp về đề tài nông nghiệp, nông thôn dường nhÆ° dá»… hÆ¡n khi viết về các lÄ©nh vá»±c khác. TrÆ°á»›c hết, nếu viết về công nghiệp, thÆ°Æ¡ng nghiệp, du lịch, đối tượng thường là các doanh nghiệp. Và viết về doanh nghiệp, sẽ “nhạy cảm” hÆ¡n, vì rất dá»… bị tòa soạn cho rằng PR cho các doanh nghiệp. Thậm chí, nhiều tòa soạn đọc thấy viết về doanh nghiệp, thì yêu cầu doanh nghiệp phải trả tiền quảng cáo, thì bài má»›i được đăng.

NhÆ°ng viết về nông dân thì khác, chẳng có tòa soạn nào yêu cầu nông dân phải trả tiền quảng cáo. Các bài viết về nông nghiệp, nông dân vì vậy dá»… được đăng hÆ¡n, dường nhÆ° các báo đều luôn có chủ trÆ°Æ¡ng quảng bá miá»…n phí cho nông dân. Tiếp cận vá»›i nông dân cÅ©ng dá»… hÆ¡n khi tìm đến doanh nghiệp, hay các cÆ¡ quan Nhà nÆ°á»›c, vì nông dân vốn dÄ© thật thà, họ có sao nói vậy, họ lại rất mến khách. Viết về nông nghiệp, nông dân, nông thôn cÅ©ng luôn được sá»± ủng há»™ từ Nhà nÆ°á»›c, đến các cấp chính quyền trong việc cung cấp thông tin.

+ Vâng, xin cảm Æ¡n anh!

     TheoBảo Minh (Thá»±c  hiện)/Báo Nhà báo và Công luận