NhaÌ€ baÌo, nhaÌ€ thÆ¡ Trần Hữu Việt
Từ tiÌ€nh yêu Ä‘ôÌi vÆ¡Ìi văn hoÌ£c…
LaÌ€ Trưởng Ban Văn hóa Văn nghệ Báo Nhân Dân, nhà báo - nhà thÆ¡ Hữu Việt không ngừng tìm tòi những đỠtài hay vá» văn hóa nghệ thuáºt. Vừa là nhà báo, vừa là nhà thÆ¡, Hữu Việt có má»™t tình yêu lá»›n vá»›i văn há»c Việt Nam. Anh Ä‘ã dành rất nhiá»u thá»i gian, tâm sức cá»§a mình để tìm hiểu vá» lÄ©nh vá»±c này. CÅ©ng chính tình yêu to lá»›n ấy côÌ£ng vÆ¡Ìi mong muôÌn lyÌ giải những vấn đỠlá»›n cá»§a văn há»c hiện nay thông qua những tác giả tên tuổi trong từng chuyên ngành nghệ thuáºt… Ä‘ã là động lá»±c thôi thúc anh thá»±c hiện Loạt 5 bài: “Trò chuyện văn chương” vá»›i những vấn đỠrất Ä‘áng suy ngẫm cá»§a văn há»c Việt Nam.
Trong suốt quá trình tìm hiểu vá» văn há»c Việt Nam, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt nháºn thấy nhiá»u vấn đỠlá»›n ở lÄ©nh vá»±c này, anh luôn Ä‘au Ä‘áu Ä‘i tìm câu trả lá»i cho câu chuyện làm sao để có những tác phẩm lá»›n ngang tầm thá»i đại. Äể có thể lý giải được Ä‘iá»u Ä‘ó cần tiÌ€m hiểu vaÌ€ lâÌy yÌ kiêÌn từ những taÌc giả tên tuổi trong từng chuyên ngành nghệ thuáºt. NhaÌ€ baÌo Hữu ViêÌ£t Ä‘ã liên hệ vá»›i những cây viết kỳ cá»±u để thá»±c hiện loạt bài viết bàn vá» văn há»c Việt Nam của miÌ€nh.
Bản thân là má»™t ngưá»i làm trong lÄ©nh vá»±c văn hóa – nghệ thuáºt, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt mong muốn thông qua tác phẩm cá»§a mình, có thể góp má»™t vài tiếng nói có ý nghÄ©a thiết thá»±c để văn há»c Việt Nam tìm lại những mùa vàng bá»™i thu.
Những cuá»™c trò chuyện cởi mở vá» văn há»c Việt Nam
Trong loạt 5 bài viết cá»§a mình, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt Ä‘ã trao đổi vá»›i các nhà văn, nhà thÆ¡ tiêu biểu ở má»™t số thể loại thÆ¡, văn há»c vỠđỠtài lịch sá», văn há»c vỠđỠtài miá»n núi, truyện ngắn và ký văn há»c vỠđỠtài chiến tranh cách mạng... để có thể cùng bạn Ä‘á»c lắng nghe tiếng nói nhà văn bàn vá» nghá» nghiệp, cÅ©ng như phác há»a phần nào diện mạo cá»§a văn há»c Việt Nam hiện nay.
Ngay từ đầu, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt Ä‘ã có chá»§ Ä‘ích từ trước cho chá»§ đỠloaÌ£t bài “Trò chuyện văn chương”, Ä‘ó là dá»±ng lên má»™t bức tranh tương đối khái quát vá» văn há»c Việt Nam qua trao đổi vá»›i các tác giả tiêu biểu trong các thể loại văn há»c.
May mắn là ngưá»i trong giá»›i văn há»c, cha cÅ©ng là nhà văn nên mối quan hệ cá»§a taÌc giả Hữu Việt vá»›i các nhân váºt anh trò chuyện luôn có sá»± cởi mở, tin cáºy và chân tình. Äể lá»±a chá»n nhân váºt hay cho loạt bài cá»§a mình, má»—i thể loại, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt cÅ©ng lựa choÌ£n rất kỹ.
Vá»›i thể loại thÆ¡, nhân váºt là nhà thÆ¡ Thạch Quỳ - má»™t trong những gương mặt thÆ¡ sáng giá thá»i kháng chiến chống Mỹ cứu nước; vá»›i Văn há»c sá», nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt trò chuyện cùng nhà văn Hoàng Quốc Hải - tác giả hai bôÌ£ tiểu thuyết lịch sỠđồ sá»™ Bão táp triá»u Trần (6 táºp) và Tám triá»u Vua Lý (4 táºp), tổng cá»™ng hÆ¡n 6.500 trang; Văn há»c dân tá»™c miá»n núi, nhân váºt là nhà văn Cao Duy SÆ¡n – ngưá»i dân tá»™c Tày, Ä‘ã giành được nhiá»u giải thưởng văn há»c uy tín; thể loại Truyện và ký vỠđỠtài chiến tranh cách mạng, nhân váºt là nhà văn Cao Duy Thảo – nguyên Chá»§ tịch Há»™i Văn há»c, nghệ thuáºt tỉnh Khánh Hòa, má»™t trong những nhà văn viết truyện - ký tiêu biểu ở khu vá»±c miá»n Trung; kết lại loạt bài này, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt Ä‘ã lá»±a chá»n trò chuyện đồng thá»i vá»›i hai nhân váºt là nhà phê bình văn há»c nổi tiếng GS.TS. Äinh Xuân DÅ©ng và nhà thÆ¡ Hữu Thỉnh – Chá»§ tịch Liên hiệp các Há»™i Văn há»c, nghệ thuáºt Việt Nam, Chá»§ tịch Há»™i Nhà văn Việt Nam và cùng tìm câu trả lá»i cho câu há»i: Làm thế nào để văn há»c Việt Nam có tác phẩm lá»›n ngang tầm thá»i đại?

Nhà văn Hoàng Quốc Hải (trái) trò chuyện vÆ¡Ìi taÌc giả Hữu ViêÌ£t
Äể thá»±c hiện loạt 5 bài chá»§ đỠ“Trò chuyện văn chương”, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt Ä‘ã bá» ra rất nhiá»u công sức, từ việc gặp gỡ nhân váºt, maÌ€ có những nhân váºt nhà báo Hữu Việt cần hẹn nhiá»u lần má»›i có thể gặp, đến việc lá»±a chá»n vấn Ä‘á», tìm hiểu và khai thác thông tin.
Nhân váºt taÌc giả Hữu Việt lá»±a chá»n hầu hết là ngưá»i nổi tiếng, uyên bác nhiá»u lÄ©nh vá»±c, bởi váºy, anh sẽ phải lá»±a chá»n vấn đỠsao gây hứng thú để nhân váºt trả lá»i. Bên cạnh Ä‘ó, anh cÅ©ng phải trau dồi thêm vốn kiến thức và vốn sống đủ để “đối thoại”, Ä‘ào sâu và làm sáng tá» vấn đỠbài viết định hướng tá»›i.
Loạt bài “Trò chuyện văn chương” không phải bài phá»ng vấn nói – ghi bình thưá»ng mà là cuá»™c trò chuyện bình đẳng giữa tác giả và nhân váºt vá» má»™t chá»§ Ä‘á». Vì váºy, sau khi cuá»™c trò chuyện trá»±c tiếp kết thúc, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt dành rất nhiá»u thá»i gian cho việc gỡ băng và diá»…n đạt lại ná»™i dung trao đổi sao cho chính xác nhất ná»™i dung và tinh thần trò chuyện.
Vá»›i nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt, má»™t bài phá»ng vấn hoặc trò chuyện thành công không phải là ghi Ä‘úng từng chữ, từng lá»i cá»§a nhân váºt mà phải thể hiện được đầy đủ Ä‘iá»u nhân váºt muốn nói. Chính bởi váºy, anh rất chuyên tâm cho việc chá»n lá»c câu chữ sao cho thể hiện được thông Ä‘iệp nhân váºt trong từng baÌ€i muốn truyá»n tải.
Dù khó khăn là váºy nhưng những lâÌ€n taÌc nghiêÌ£p laÌ€ luÌc nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt cảm thấy rất vui vì được gặp gỡ những ngưá»i rất giá»i và thú vị, được há»c há»i từ các nhân váºt rất nhiá»u Ä‘iá»u.
Hiện thá»±c cuá»™c sống và văn há»c Ä‘ang trong quá trình váºn động phức tạp, chưa định hình; còn Ä‘ó những thách thức nhưng cÅ©ng là cÆ¡ há»™i cho nhà văn thá»a sức sáng tạo. Qua loạt 5 bài: “Trò chuyện văn chương” vá»›i những vấn đỠđaÌng suy ngẫm cá»§a văn há»c Việt Nam hiện nay, nhà báo – nhà thÆ¡ Hữu Việt vẫn luôn trăn trở, có thể thấy hiện thá»±c cuá»™c sống và văn há»c còn rất bá» bá»™n, Ä‘ang trong quá trình váºn động phức tạp, chưa định hình. VaÌ€ để có tác phẩm lá»›n ngang tầm thá»i đại thì cần phải có tác giả lá»›n; tác giả lá»›n là ngưá»i mang khát vá»ng và hoài bão lá»›n, có tầm nhìn xa trông rá»™ng, tư duy sâu sắc, có kiến thức uyên thâm, gắn bó máu thịt vá»›i những vấn đỠlá»›n lao cá»§a đất nước, dân tá»™c ViêÌ£t Nam.
Theo Kim Anh/Báo Nhà báo và Công luáºn