Thời gian gần Ä‘ây, tình trạng phóng viên, nhà báo bị cản trở trong quá trình tác nghiệp xảy ra khá nhiều. Đặc biệt, trong số các đối tượng có hành vi cản trở, bên cạnh các đối tượng xã há»™i có cả cán bá»™ hoạt Ä‘á»™ng trong các cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c.  

Điều Ä‘áng nói ở Ä‘ây là đối tượng cán bá»™ cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c là những người có kiến thức về quyền tác nghiệp của nhà báo. HÆ¡n nữa, các vụ cản trở cÅ©ng ghi nhận phần lá»›n diá»…n ra ở nÆ¡i công sở, môi trường Ä‘òi hỏi cán bá»™ nhà nÆ°á»›c phải hành xá»­ theo nguyên tắc công vụ. Kể cả trong lời nói lẫn hành Ä‘á»™ng. Trong các hành vi cản trở, thì các hành vi cản trở ở mức Ä‘á»™ tấn công phóng viên, gây thÆ°Æ¡ng tích Ä‘ã có chiều hÆ°á»›ng giảm xuống. Bên cạnh Ä‘ó, hành vi Ä‘e dọa, xúc phạm nhà báo, phóng viên khi tác nghiệp cÅ©ng chiếm số lượng lá»›n. TÆ°Æ¡ng tá»± nhÆ° các vụ việc diá»…n ra, phần lá»›n trong các vụ việc thì phÆ°Æ¡ng thức xá»­ lý chiếm Ä‘a số vẫn là Ä‘ang Ä‘iều tra, hòa giải, tá»± thỏa thuận.

Trong Ä‘ó có những vụ việc, cá nhân nhà báo, phóng viên không thông tin thêm về diá»…n tiến vụ việc hoặc cho biết không muốn thúc đẩy vụ việc lên cấp Ä‘á»™ xá»­ lý cao hÆ¡n.

Chúng tôi Ä‘ã trao đổi vấn đề làm thế nào để bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp. Nhà báo Nhữ Phong- Báo Giáo Dục và Thời đại chia sẻ: "Để bảo đảm an toàn khi tác nghiệp nhà báo phải biết lường trÆ°á»›c mọi tình huống sẽ diá»…n ra khi tác nghiệp (tùy thuá»™c vào đề tài, thể loại mà cách tác nghiệp khác nhau và có những khó khăn riêng)... Ví dụ, nhà báo nữ đến nhà người cung cấp tin là nam sẽ dá»… bị quấy rối tình dục, nên cần hẹn đến nÆ¡i công cá»™ng nhÆ° quán cafe... hoặc rủ đồng nghiệp, bạn bè Ä‘i cùng. Nhà báo nam Ä‘i tác nghiệp hiện trường những vụ việc vi phạm pháp luật cÅ©ng nên thông báo cho cÆ¡ quan chức năng đề nghị há»— trợ. Đó là những kỹ năng Ä‘Æ¡n giản nhất... chÆ°a nói đến nhà báo Ä‘iều tra phải dấn thân, nhập vai... Tất cả phụ thuá»™c vào kinh nghiệm, sá»± thông minh, biến báo tùy cÆ¡ của nhà báo... Bảo vệ nhà báo Ä‘ã có Luật Báo chí và Há»™i Nhà báo Việt Nam. Lãnh đạo cÆ¡ quan báo chí bảo vệ phóng viên trên cÆ¡ sở pháp luật quy định. Tuy nhiên, lãnh đạo dám nói, dám làm, dám nhận trách nhiệm, ủng há»™ cung cấp mọi nguồn lá»±c, đứng ra bảo vệ phóng viên là rất Ä‘áng quý. Đó là Ä‘á»™ng lá»±c để nhà báo dấn thân, lao Ä‘á»™ng và sáng tạo...".

Còn nhà báo Nguyá»…n Tiến Nên, Quảng Bình thì chia sẻ: "Thứ nhất, lãnh đạo địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ó phải hiểu được Luật Báo chí, có ý thức được trách nhiệm giúp đỡ báo chí hoạt Ä‘á»™ng, bảo vệ người hoạt Ä‘á»™ng báo chí. Thứ hai, có cÆ¡ chế bảo vệ báo chí và nhà báo. Trong Ä‘ó, phân cấp, phân quyền, giao trách nhiệm cho các ban, ngành hẳn hoi. Thứ ba, tuyên truyền sâu rá»™ng ná»™i dung, ý nghÄ©a và nghÄ©a vụ thá»±c hiện Luật Báo chí. Thứ tÆ°, xá»­ lý nghiêm những trường hợp không tạo Ä‘iều kiện cho nhà báo tác nghiệp, cố tình Ä‘ùn đẩy, né tránh cung cấp thông tin cho nhà báo. Đặc biệt, đối vá»›i các hành vi xâm hại sức khỏe, tính mạng, phÆ°Æ¡ng tiện, tài sản... của nhà báo. Cuối cùng, nhà báo phải biết tá»± bảo vệ mình trong mọi tình huống".

Theo nữ nhà báo Bùi Thị Hồng, ThÆ° ký toà soạn Tạp chí Văn hoá các dân tá»™c thì: "TrÆ°á»›c tiên là nhà báo phải tá»± bảo vệ mình ( nếu cảm thấy nguy hiểm cần chủ Ä‘á»™ng liên hệ vá»›i công an...). Sau Ä‘ó là có những chế tài pháp lý chuyên riêng cho nhà báo, phóng viên khi tác nghiệp".

Trao đổi vấn đề này, nhà báo Phan Hữu Minh, Trưởng Ban kiểm tra CÆ¡ quan Trung Æ°Æ¡ng Nhà báo Việt Nam cho rằng: Trong quá trình tác nghiệp, phóng viên cần báo cáo cÆ¡ quan tổ chức khi đến làm việc để tá»± bảo vệ mình. Khi xảy ra bị hành hung, bị cản trở cần báo cáo ngay vá»›i cÆ¡ quan và vá»›i tổ chức Há»™i. CÆ¡ quan pháp luật bảo vệ nhà báo bằng quy định cho phép theo Luật Báo chí, quy định đạo đức người làm báo, giảm thiểu tối Ä‘a nguy cÆ¡ nhà báo bị xâm hại, ảnh hưởng đến tính mạng. Rất cần thái Ä‘á»™, sá»± giúp đỡ có mặt của chính quyền ngay thời Ä‘iểm nhà báo bị hành hung. Vá»›i góc Ä‘á»™ bảo vệ há»™i viên, Há»™i Nhà báo Việt Nam vá»›i thẩm quyền của mình sẽ can thiệp vá»›i các cấp chính quyền để bảo vệ nhà báo khi tác nghiệp. Hầu hết các việc đều giải quyết được, hệ thống HNBVN từ cÆ¡ sở phải có trách nhiệm trong công việc Há»™i sẽ hòa giải trÆ°á»›c khi can thiệp, tạo Ä‘iều kiện để nhà báo hoạt Ä‘á»™ng Ä‘úng chức năng nhiệm vụ, nhắc nhở Ä‘ôn đốc nhắc nhở nhà báo, phóng viên khi tác nghiệp, những phóng viên là Há»™i viên Há»™i Nhà báo Việt Nam khi tác nghiệp mà vi phạm đạo đức sẽ bị xem xét xá»­ lý theo quy định, bên cạnh Ä‘ó còn có bá»™ quy tắc ứng xá»­ của nhà báo Ä‘ã ban hành. Hiện nay, có thá»±c trạng phóng viên bị Ä‘e dọa, vì có những Ä‘á»™ng cÆ¡ không tốt vá»›i doanh nghiệp bị Ä‘e dọa nhÆ°ng không báo cáo.

Nguyên nhân mà các phóng viên, nhà báo bị hành hung, Ä‘e dọa theo PGS.TS Nguyá»…n Văn Dững, Nguyên Trưởng Khoa Báo chí - Học viện Báo chí và tuyên truyền khẳng định: Do lạm dụng quyền, tha hoá quyền lá»±c trong môi trường Ä‘á»™c quyền, cho nên thiếu tôn trọng tá»± do ngôn luận và báo chí coi thường nhân dân. Mặt khác, nhà báo cÅ©ng có những biểu hiện “làm ăn”, cho nên mất niềm tin, bị coi thường. Để bảo vệ mình, phóng viên, nhà báo phải có kiến thức và kỹ năng cho từng tình huống cụ thể.

                                    Theo Mai Chí VÅ©/Báo Nhà báo và Công luận