Vài năm trở lại Ä‘ây, hiện tượng nhà báo tống tiền cá nhân hoặc tổ chức Ä‘ã không còn là chuyện lạ, không ít trong số Ä‘ó Ä‘ã phải trả giả bằng những bản án của tòa. Má»›i Ä‘ây nhất, 2 phóng viên Tạp chí Tài chính doanh nghiệp Ä‘ã bị CÆ¡ quan Ä‘iều tra Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố, bắt tạm giam để Ä‘iều tra hành vi tống tiền Phó Chủ tịch UBND thị xã Nghi SÆ¡n. 

Vụ việc này má»™t lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo tình trạng xuống cấp về đạo đức của má»™t bá»™ phận người cầm bút nhân danh nhà báo, sẵn sàng bán rẻ lÆ°Æ¡ng tâm, trục lợi cho bản thân hoặc má»™t nhóm lợi ích. Tình trạng Ä‘ó cÅ©ng Ä‘ã gây ra những ảnh hưởng không nhỏ tá»›i niềm tin, tâm lý băn khoăn, hoài nghi của dÆ° luận về Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo trong xã há»™i.

Nhà báo Lê Nghiêm, nguyên Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại (Bá»™ Thông tin - Truyền thông) cho rằng, hành vi của những phóng viên Ä‘ó Ä‘ã vi phạm nghiêm trọng đạo đức của người làm báo, vá»›i tính chất của vụ việc sẽ phải xá»­ lý bằng pháp luật hình sá»±. 

“TrÆ°á»›c vụ việc này, báo chí cÅ©ng Ä‘ã thông tin về nhiều vụ việc phóng viên bị bắt vì tống tiền, thậm chí bị bắt quả tang Ä‘ang nhận tiền. Tôi cho rằng, những vụ việc nhÆ° thế sẽ còn nhiều nữa bởi trong làng báo của chúng ta hiện nay, Ä‘ang tồn tại những nhóm phóng viên chuyên Ä‘i “đếm tầng”, họ Ä‘i khắp nÆ¡i “kiếm ăn” bằng cách tống tiền, vòi vÄ©nh, thế cho nên “Ä‘i Ä‘êm lắm cÅ©ng sẽ có ngày gặp ma”. Họ thu thập được thông tin sai phạm, tiêu cá»±c của doanh nghiệp, của tổ chức xã há»™i hay cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c, cÆ¡ quan đảng, họ Ä‘em những phốt Ä‘ó Ä‘i tống tiền. Tôi cho Ä‘ó là má»™t dạng tá»™i phạm lừa đảo”, nhà báo Lê Nghiêm nêu ý kiến.

Má»™t trong nhiều nguyên nhân dẫn tá»›i tình trạng này được cho là ảnh hưởng từ nền kinh tế thị trường; hành lang pháp lý cho hoạt Ä‘á»™ng báo chí còn nhiều kẽ hở khiến những vi phạm trong đạo đức nghề báo chÆ°a được kiểm soát chặt chẽ. 

Má»™t nguyên nhân lá»›n không thể không nhắc tá»›i Ä‘ó là sá»± thiếu bản lÄ©nh chính trị - văn hóa, thiếu tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của má»™t bá»™ phận người làm báo; thiếu kiến thức cÆ¡ bản về nghiệp vụ báo chí.

Cùng bức xúc về hiện tượng này, Tiến sÄ© Nguyá»…n Công DÅ©ng, Phó Tổng Biên tập thường trá»±c Báo Ä‘iện tá»­ Đảng Cá»™ng sản cho rằng, thá»±c tế có không ít nhà báo trong quá trình tác nghiệp Ä‘ã quên mất đạo đức của người làm báo, dẫn tá»›i có những hành vi trái vá»›i Luật Báo chí. 

Theo TS DÅ©ng, có nhiều lý do dẫn tá»›i những hành vi trái luật của nhà báo, nhÆ°ng lý do đầu tiên là nhận thức của những con người Ä‘ó. Do không nhận thức được đầy đủ nghÄ©a vụ, trách nhiệm của người làm báo, cÅ©ng nhÆ° phong cách, bản lÄ©nh còn hạn chế, chÆ°a rèn luyện được sá»± vững vàng, thế nên, có người thời gian làm nghề chÆ°a nhiều nhÆ°ng Ä‘ã tá»± cho mình cái quyền là nhà báo có thể này nọ. Nhà báo cÅ©ng phải hoạt Ä‘á»™ng theo luật pháp, theo tôn chỉ mục Ä‘ích của tờ báo và phải thá»±c hiện chức trách của người phóng viên, biên tập viên, chứ không thể Ä‘i lệch vá»›i những quy định, nhiệm vụ của mình.

“Nhiều tòa soạn báo phải tá»± hạch toán thu chi, phải tá»± trả lÆ°Æ¡ng cho phóng viên. Áp lá»±c này cÅ©ng là má»™t trong những chất “xúc tác” khiến cho phóng viên, nhà báo nảy sinh tiêu cá»±c trong quá trình tác nghiệp. Má»™t nguyên nhân nữa tuy là nhỏ nhÆ°ng lại khá phổ biến, Ä‘ó là sá»± lôi kéo, tác Ä‘á»™ng tá»›i nhà báo tham gia vào má»™t cuá»™c đấu Ä‘á của má»™t số cá nhân trong má»™t cÆ¡ quan, tổ chức nào Ä‘ó. Vì hạn chế trong hiểu biết, văn hóa ứng xá»­ thiếu lành mạnh, tích cá»±c nên nhiều nhà báo dá»… sa vào những hành vi không Ä‘úng chuẩn má»±c đạo đức xã há»™i, chứ chÆ°a nói đến chuẩn má»±c đạo đức của người làm báo”, ông DÅ©ng chia sẻ.

Để giải quyết tình trạng này, nhà báo Lê Nghiêm -  nguyên Cục trưởng Cục Thông tin đối ngoại cho rằng, trÆ°á»›c hết cần cảnh tỉnh các cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c, các Ä‘oàn thể xã há»™i, các doanh nghiệp cần cảnh giác, khi gặp những đối tượng nhÆ° vậy cần phải thu thập bằng chứng để tố cáo vá»›i cÆ¡ quan chức năng. Phóng viên, nhà báo mà làm thế là thoái hóa, biến chất, là tá»™i phạm, vậy cứ xá»­ lý họ nhÆ° tá»™i phạm. Má»›i Ä‘ây, Thứ trưởng Bá»™ Thông tin - Truyền thông Hoàng VÄ©nh Bảo cÅ©ng có công văn cảnh báo tình trạng này, đề nghị các cÆ¡ quan, tổ chức khi gặp những người có biểu hiện nhÆ° thế cần chủ Ä‘á»™ng thu thập bằng chứng để có cÆ¡ sở xá»­ lý.

“Cùng vá»›i Ä‘ó, tôi tin rằng, việc thá»±c hiện quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 sẽ có tác dụng ngăn chặn từ đầu, giải tán, chấm dứt hoạt Ä‘á»™ng của những cÆ¡ quan báo chí không có đủ Ä‘iều kiện để hoạt Ä‘á»™ng nghề báo má»™t cách Ä‘àng hoàng, phải sống nhờ cách làm không tá»­ tế, phải nuôi má»™t Ä‘á»™i quân Ä‘i kiếm ăn theo cách nhÆ° thế”, ông Lê Nghiêm nhấn mạnh.

Nhà báo Nguyá»…n Công DÅ©ng thì nhấn mạnh vai trò của các cÆ¡ quan chủ quản, cÆ¡ quan báo chí, Tổng Biên tập và Ban biên tập có vai trò, vị trí hết sức quan trọng để làm giảm Ä‘i hành vi tiêu cá»±c của nhà báo, phóng viên trong quá trình tác nghiệp. Đồng thời, các bá»™ phận cấp dÆ°á»›i cÅ©ng phải luôn bám sát hoạt Ä‘á»™ng của phóng viên của mình, để hai phía đều có trách nhiệm lẫn nhau.

Vị Phó Tổng Biên tập cÅ©ng đặc biệt nhấn mạnh đến việc má»—i phóng viên, nhà báo khi Ä‘ã chọn dấn thân vá»›i nghề này, luôn phải có ý thức tá»± rèn luyện, học tập để hiểu và viết Ä‘úng, làm Ä‘úng; rèn luyện kỹ năng trong quá trình tác nghiệp để có má»™t phÆ°Æ¡ng pháp làm việc chuẩn chỉ, chính Ä‘iều Ä‘ó sẽ tạo nên bản lÄ©nh chính trị của họ, từ Ä‘ó có thể “miá»…n dịch” vá»›i những yếu tố xấu, Ä‘á»™c từ bên ngoài./.

Theo Thanh Hà/VOV.VN