Nhà báo Bùi Ngá»c Tân - Tạp chí Ä‘iện tá» Tri thức trá»±c tuyến nháºn giải C Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XV.
Äó là chia sẻ cá»§a nhà báo Bùi Ngá»c Tân - Tạp chí Ä‘iện tá» Tri thức trá»±c tuyến - Zing News khi chúng tôi cùng trò chuyện vá» tác phẩm “Hành trình chống dịch COVID-19 cá»§a Äà Nẵng” - vừa giúp anh cùng đồng nghiệp giành được giải C - Giải Báo chí Quốc gia 2020.
Tôi không nghÄ© nhiá»u đến việc mình có thể bị nhiá»…m hay không
+ Anh từng có mặt ở nhiá»u Ä‘iểm nóng, đặc biệt là tâm dịch Äà Nẵng hồi năm 2020. Nhá»› lại quãng thá»i gian ấy, những trải nghiệm nghá» nghiệp Ä‘á»ng lại là những gì, thưa anh?
- Năm 2020, tôi đến ổ dịch đầu tiên ở Việt Nam là xã SÆ¡n Lôi, huyện Bình Xuyên, tỉnh VÄ©nh Phúc. Từ những kinh nghiệm tại tâm dịch SÆ¡n Lôi, tôi được tòa soạn cỠđến Äà Nẵng sau khi dịch bệnh bùng phát tại thành phố này. Thá»i Ä‘iểm Ä‘ó, Äà Nẵng là nÆ¡i đầu tiên trong cả nước chứng kiến má»™t máºt độ bệnh nhân trở nặng và tá» vong nhiá»u. Dịch bệnh bùng phát trong má»™t bệnh viện tuyến đầu, lấy Ä‘i mạng sống cá»§a nhiá»u bệnh nhân vốn Ä‘ã có bệnh ná»n từ trước. Äó cÅ©ng là thá»i Ä‘iểm đầu tiên tôi chứng kiến sá»± khốc liệt cá»§a đại dịch.
Tác nghiệp ở má»™t vùng đất xa xôi không phải là trở ngại vá»›i tôi, tháºm chí là ngược lại, tôi mong muốn được xa gia Ä‘ình. Bởi ngày Ä‘i đến các ổ dịch, tối vá» gặp gỡ ngưá»i thân là Ä‘iá»u rất áp lá»±c vá»›i má»™t phóng viên. Chúng tôi được cÆ¡ quan trang bị kỹ năng tác nghiệp an toàn, được cung cấp đồ bảo há»™ để tác nghiệp trong Ä‘iá»u kiện tốt nhất, dù ở Ä‘âu lá»±c lượng háºu cần cá»§a tòa soạn cÅ©ng cung cấp đồ bảo há»™ đến táºn nÆ¡i.
Tác nghiệp ở Äà Nẵng, tôi cố gắng tìm kiếm những lát cắt giá trị trong vô vàn vấn đỠtại tâm dịch, trong Ä‘ó tôi tìm đến các nhân viên y tế Trung tâm Cấp cứu 115 Äà Nẵng. Ghi lại những công việc hằng ngày, hằng giá» cá»§a há», có thá»i Ä‘iểm do số lượng bệnh nhân chuyển viện quá lá»›n, áp lá»±c tăng, tôi muốn cho độc giả hình dung được những vất vả nguy hiểm cá»§a lá»±c lượng này má»™t cách chân thá»±c nhất.
+ Và tiếp tục đến tháng 5 năm 2021 khi dịch bệnh tại TP.HCM bắt đầu bùng phát, anh lại tiếp tục hành trình tác nghiệp và Ä‘ã ở tâm dịch tá»›i hÆ¡n 4 tháng…
- Tôi vào TP.HCM ngày 1/6, lúc Ä‘ó số ca còn ít, thành phố má»›i phong tá»a quáºn Gò Vấp, sau Ä‘ó là Bình Tân, Hóc Môn..., các Ä‘iểm bùng phát dịch phát triển dần đến lúc cả thành phố Ä‘á»u có dịch. Thá»i Ä‘iểm Ä‘ó tôi bắt đầu viết những phóng sá»±, cuá»™c sống sinh hoạt ngưá»i dân vùng dịch, các lá»±c lượng y bác sỹ, lá»±c lượng chi viện há»— trợ. Việc vô tình gặp F0 ở TP.HCM khi Ä‘ó là Ä‘iá»u khó tránh khá»i do máºt độ F0 quá lá»›n. Äó là lý do tôi luôn Ä‘eo găng tay, khẩu trang và kính chống giá»t bắn má»—i khi ra khá»i nhà. Luôn giữ khoảng cách vá»›i ngưá»i khác. Khi đến những ổ dịch thì luôn mặc đồ bảo há»™ cấp 4.
Những ngày tháng tác nghiệp giữa tâm dịch TP Hồ Chí Minh.
Những hình ảnh tôi chứng kiến má»—i ngày khiến tôi không nghÄ© nhiá»u đến việc mình có thể bị nhiá»…m hay không, mà nghÄ© nhiá»u đến những nhân váºt, những số pháºn. Tôi Ä‘ã chứng kiến những thá»i Ä‘iểm ngưá»i dân TP.HCM kiệt quệ cả vá» váºt chất lẫn tinh thần, vì sau má»—i đợt giãn cách, lại có má»™t đợt giãn cách khác, không hẹn hồi kết.
Tôi Ä‘i cùng các nhân viên y tế trên các xe cấp cứu để đến cứu chữa các bệnh nhân F0 Ä‘ang gặp nguy hiểm, từ Ä‘ó thấy được ná»—i khổ cá»§a ngưá»i dân và sá»± quá tải cá»§a y tế tuyến cÆ¡ sở. Tôi viết những phóng sá»± hiện trưá»ng vá»›i kỳ vá»ng công chúng sẽ nắm được thá»±c trạng, từ Ä‘ó á»§ng há»™ những thay đổi cấp tiến trong chính sách chống dịch. Thá»±c tế cho thấy TP.HCM Ä‘ã vượt qua giai Ä‘oạn khốc liệt nhá» những thay đổi như chấp nháºn cho F0 Ä‘iá»u trị tại nhà, phát thuốc cho F0 hay tăng tốc tiêm vaccine…
Thứ tôi há»c há»i được má»™t cách sâu sắc là sá»± thá» thách đạo đức ngưá»i làm báo
+ Anh có nói rằng: “Tác nghiệp trong giai Ä‘oạn khó khăn, tôi được rèn luyện nhiá»u kỹ năng, há»c há»i kinh nghiệm cá»§a các đồng nghiệp khác, nhưng thứ mà tôi há»c há»i được má»™t cách sâu sắc là sá»± thá» thách đạo đức ngưá»i làm báo”. Anh có thể chia sẻ rõ hÆ¡n vá» Ä‘iá»u này?
- Tôi Ä‘ã chứng kiến câu chuyện cá»§a bác sỹ Huyá»n làm việc ở Bệnh viện Hùng Vương. Chồng chị mắc COVID-19 phải nháºp viện tại má»™t bệnh viện dã chiến khác, sau khi chồng chị mất, chị Ä‘ã thỉnh cầu các y bác sỹ là những ngưá»i đồng nghiệp ở bệnh viện dã chiến cho phép được nhìn chồng lần cuối. Tôi chứng kiến khoảnh khắc Ä‘ó, khi mà ngưá»i vợ mở thùng container, bước vào và mở túi xác ra, gặp chồng mình lần cuối. Äó là ná»—i Ä‘au đớn tá»™t cùng, nhưng cÅ©ng là cái đặc ân “kỳ lạ” chị có được, trong thá»i Ä‘iểm rất nhiá»u ngưá»i dân TP.HCM Ä‘ã tiá»…n ngưá»i thân vào bệnh viện, chỠđợi trong lo âu và kết quả nháºn vá» má»™t hÅ© tro cốt.
Nhà báo Bùi Ngá»c Tân (ngoài cùng bên phải) tác nghiệp giữa tâm dịch TP. Hồ Chí Minh.
Tôi chá»n chị Huyá»n làm nhân váºt quan trá»ng trong bài ký sá»± cá»§a mình. Tin rằng sau khi đăng tải, bài viết Ä‘ó sẽ làm cho má»i ngưá»i thấu hiểu hÆ¡n những ná»—i Ä‘au và hy sinh thầm lặng cá»§a các y bác sỹ. Há» làm việc không ngừng nghỉ, chứng kiến nhiá»u ngưá»i mất và Ä‘ôi khi cả ngưá»i thân cá»§a mình nữa. Nhưng đến khi bản thảo hoàn thành, tôi nháºn ra mình vẫn chưa thông báo cho chị Huyá»n biết rằng câu chuyện, hình ảnh cá»§a chị và chồng sẽ được đưa lên báo. Äá»™c giả có thể tâm đắc vá»›i tác phẩm, nhưng nhân váºt trong bài, vốn Ä‘ã chịu nhiá»u tổn thương, có thể không muốn thấy thông tin cá nhân cá»§a mình bị chia sẻ.
Vá»›i má»™t bản thảo gần như Ä‘ã hoàn hảo, tôi biết rằng mình có thể bị “đổ bài”, “gãy bài” nếu chị Huyá»n từ chối lá»i đỠnghị cá»§a tôi. Nhưng nguyên tắc mà, tôi vẫn phải nhấc Ä‘iện thoại lên và ngá» lá»i vá»›i chị ấy. Ở đầu dây bên kia, ngưá»i phụ nữ mất chồng vẫn chưa hết Ä‘au buồn. Giá»ng chị mệt má»i, nhưng Ä‘ã cởi mở hÆ¡n khi nghe tôi nói lá»i đỠnghị cá»§a mình. Chị ấy Ä‘ã đồng ý đăng tải những hình ảnh, câu chuyện cá»§a mình lên báo, vá»›i mong muốn các đồng nghiệp ngành y cá»§a mình sẽ được đồng cảm, thấu hiểu nhiá»u hÆ¡n. Äó là má»™t ví dụ vá» việc cân nhắc trước khi đăng tải má»™t bài viết, tôi nghÄ© làm báo không phải cứ thấy chi tiết hay là quay, chụp, viết thành bài… Ä‘ó là thá» thách vỠđạo đức, làm sao má»i thứ Ä‘á»u phải hài hòa và hợp lý nhất.
+ Thá» thách trong các kỹ năng tác nghiệp, thá» thách vỠđạo đức ngưá»i làm báo… Ä‘á»u là bài toán không dá»…, chắc hẳn anh cÅ©ng Ä‘ã có những ngày tháng rèn giÅ©a thá»±c sá»± hiệu quả tại Zing News?
- Năm 2015, sau khi tốt nghiệp đại há»c, tôi bắt đầu cá»™ng tác tại Zing News. Thá»i Ä‘iểm Ä‘ó tòa soạn bắt đầu phát triển, nhiá»u nhà báo giá»i cÅ©ng gia nháºp. Làm ở Ä‘ây ná»a năm thì tôi có giấy gá»i Ä‘i bá»™ đội. Äến đầu 2018 thì xuất ngÅ©. Quãng thá»i gian trong quân ngÅ©, tôi vẫn cố gắng Ä‘á»c nhiá»u sách báo để giữ thói quen trau dồi kiến thức. Ra quân, tôi trở lại Zing News tiếp tục công việc và là phóng viên chính thức từ tháng 5/2018 đến nay.
Từ môi trưá»ng này, tôi rèn được các kỹ năng, tạo ra những bài báo hấp dẫn, những bài viết Ä‘ó không chỉ truyá»n tải thông tin mà còn là câu chuyện, góc nhìn. Tôi chuyên viết tin bài thá»i sá»± - xã há»™i, nhưng môi trưá»ng ở Ä‘ây còn rèn luyện cho tôi khả năng chụp ảnh, kỹ năng làm video để đạt yêu cầu ngày càng cao, đồng thá»i chá»§ động hÆ¡n trong việc tác nghiệp, sản xuất tin bài.
Ngày các tác giả nháºn Giải Báo chí Quốc gia cÅ©ng là ngày tôn vinh những tác phẩm ghi dấu ấn cá»§a phóng viên tại những hiện trưá»ng khốc liệt như thế. Ở Ä‘ó không chỉ có công sức, mồ hôi, nước mắt và cả những mối nguy hiểm. Zing News được giải thưởng, tôi cÅ©ng tá»± hào khi được Ä‘óng góp má»™t phần trong loạt bài. Äối vá»›i cá nhân tôi, vinh quang lá»›n nhất cá»§a ngưá»i làm báo là nháºn được sá»± á»§ng há»™, Ä‘ón nháºn từ bạn Ä‘á»c, công chúng. Khi được ghi nháºn thì vinh quang Ä‘ó càng trá»n vẹn hÆ¡n.
Theo VÅ© Phong (Thá»±c hiện)/Báo NB&CL
https://congluan.vn/toi-co- gang-tim-kiem-nhung-lat-cat- gia-tri-trong-vo-van-van-de- tai-tam-dich-post175043.html