Äáº¡i diện Há»™i Nhà báo tỉnh VÄ©nh Phúc, các cÆ¡ quan báo chí của tỉnh, các Chi há»™i nhà báo và câu lạc bá»™ nhà báo trá»±c thuá»™c Há»™i Nhà báo tỉnh VÄ©nh Phúc ký cam kết giao Æ°á»›c thi Ä‘ua. Ảnh: Ngọc Nhâm

Tính nhân văn - yếu tố không thể thiếu của văn hóa báo chí

Tại tỉnh VÄ©nh Phúc, trong những năm qua vai trò của Há»™i Nhà báo tỉnh luôn được phát huy hiệu quả. Giữa năm 2022, sau khi có hÆ°á»›ng dẫn từ Há»™i Nhà báo Việt Nam, Há»™i Nhà báo tỉnh Ä‘ã tổ chức há»™i nghị triển khai thá»±c hiện tiêu chí cÆ¡ quan báo chí văn hóa và văn hóa người làm báo Việt Nam. Tổ chức ký cam kết bằng các ná»™i dung cụ thể, có sá»± tham gia của tất cả các cÆ¡ quan báo chí, các Chi há»™i trá»±c thuá»™c, các câu lạc bá»™ báo chí để quán triệt các tiêu chí xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa và người làm báo văn hóa Việt Nam, trong Ä‘ó tập trung vá»›i 12 tiêu chí do Há»™i Nhà báo Việt Nam xây dá»±ng.

Ngay sau Ä‘ó, các cÆ¡ quan báo, Ä‘ài trên địa bàn tỉnh đều có kế hoạch cụ thể và triển khai. Má»—i Ä‘Æ¡n vị Ä‘ã tổ chức triển khai đến từng há»™i viên. Thậm chí ở má»™t số Ä‘Æ¡n vị tổ chức Đảng trong cÆ¡ quan báo chí Ä‘ã ban hành Nghị quyết chuyên đề về xây dá»±ng môi trường văn hóa trong cÆ¡ quan báo chí để gắn trách nhiệm của má»—i Đảng viên từ Ä‘ó nêu cao tinh thần trách nhiệm, triển khai.

Nhà báo Triệu Thị Thanh Bình - Phó Chủ tịch Thường trá»±c Há»™i Nhà báo tỉnh VÄ©nh Phúc cho biết: “Để phong trào Ä‘i vào chiều sâu, thá»±c chất và hiệu quả hÆ¡n nữa, má»—i há»™i viên cần nhận thức đầy đủ về vai trò người làm báo trong giai Ä‘oạn hiện nay. Các cấp Há»™i Nhà báo cần nêu cao vai trò của mình, quan tâm hÆ¡n nữa đến công tác giáo dục tÆ° tưởng chính trị cho há»™i viên để há»™i viên nhận thức được vai trò trách nhiệm của người làm báo. Biết được trách nhiệm xã há»™i và nghÄ©a vụ công dân của người làm báo. Và qua những tác phẩm của mình nhân lên những Ä‘iều tốt đẹp trong xã há»™i”.

Má»™t trong những Ä‘iều mà nhà báo Triệu Thanh Bình tâm đắc Ä‘ó là: “Đề cao yếu tố văn hóa trong hoạt Ä‘á»™ng nghiệp vụ và trong tác phẩm báo chí; nêu cao tính nhân văn, tinh thần Ä‘oàn kết, tÆ°Æ¡ng thân tÆ°Æ¡ng ái, hÆ°á»›ng đến các giá trị “chân, thiện, mỹ”, lan tỏa những Ä‘iều tốt đẹp, đấu tranh, phản bác các quan Ä‘iểm sai trái, tiêu cá»±c, bồi đắp nền tảng tinh thần xã há»™i”, Ä‘ây cÅ©ng chính là má»™t trong 6 tiêu chí xây dá»±ng cÆ¡ quan báo chí văn hóa.

“Tính nhân văn trong tác phẩm báo chí có lẽ là thuá»™c tính xuyên suốt để báo chí thá»±c hiện sứ mệnh thúc đẩy tiến bá»™, công bằng xã há»™i, là yếu tố không thể thiếu của văn hóa báo chí. Tác phẩm báo chí đề cao tính nhân văn sẽ là tác phẩm báo chí thành công, mang lại hiệu quả tích cá»±c trong việc định hÆ°á»›ng dÆ° luận, định hÆ°á»›ng tÆ° tưởng, văn hóa, đạo đức xã há»™i, giúp khÆ¡i dậy những tÆ°Æ¡ng lai, tiềm năng tÆ°Æ¡i sáng” – nhà báo Triệu Thanh Bình nhấn mạnh.

Phải xây dá»±ng được niềm tin vá»›i công chúng

Báo chí muốn tồn tại và phát huy hiệu quả phải xây dá»±ng được niềm tin vá»›i công chúng. Do Ä‘ó, trÆ°á»›c nguy cÆ¡ báo chí Ä‘ang Ä‘ánh mất công chúng vì chạy theo lợi nhuận vá»›i những thông tin sai lệch, giật gân, vô cảm thì việc đề cao tính nhân văn trong tác phẩm báo chí cần được quan tâm hÆ¡n bao giờ hết.

Nhà báo Triệu Thị Thanh Bình cho rằng: “Đội ngÅ© nhà báo trong quá trình tác nghiệp ngoài việc tôn trọng sá»± thật phải chú ý đến yếu tố nhân văn trong cách thể hiện. Ngòi bút của người viết phải có tính nhân văn. Khi viết báo phải suy nghÄ© đến hiệu quả, đến cái “hậu” về sau, nhà báo không nên vì lợi ích nhất thời mà bỏ quên tính nhân văn cao cả của báo chí”.

Chủ tịch Há»™i Nhà báo VÄ©nh Phúc phân tích thêm: Xuyên suốt lịch sá»­, nền Báo chí Cách mạng Việt Nam luôn thể hiện tÆ° tưởng nhân văn, Ä‘áp ứng nhu cầu thông tin Ä‘a dạng, phong phú của cuá»™c sống. Từ Ä‘ó đấu tranh loại bỏ những nhân tố xấu trong xã há»™i, nhân rá»™ng những tấm gÆ°Æ¡ng người tốt, việc tốt, giữ gìn những nét đẹp văn hóa của dân tá»™c, hÆ°á»›ng con người đến giá trị chân, thiện, mỹ...

Đội ngÅ© nhà báo trong quá trình tác nghiệp ngoài việc tôn trọng sá»± thật phải chú ý đến yếu tố nhân văn trong cách thể hiện. Tuy nhiên, những năm gần Ä‘ây do xu hÆ°á»›ng phát triển ồ ạt của các mạng xã há»™i, báo Ä‘iện tá»­ Ä‘ã và Ä‘ang xuất hiện cách làm báo rất Ä‘áng lo ngại gây hoang mang trong dÆ° luận.

Má»™t số tờ báo khai thác đời tÆ° cá nhân hoặc Ä‘Æ°a những thông tin sai lệch để giật gân, câu khách mà không lường đến hậu quả. Nhiều nhà báo rất nhiệt huyết, xông pha, dÅ©ng cảm Ä‘i tìm ngọn nguồn sá»± thật nhÆ°ng khi Ä‘Æ°a thông tin lại chÆ°a có sá»± cân nhắc thấu Ä‘áo về hậu quả thông tin trong bài báo mình Ä‘Æ°a ra.

Không ít tờ báo khi Ä‘Æ°a tin bài về các vụ án còn nặng về miêu tả chi tiết gây hiếu kỳ, tò mò, kích Ä‘á»™ng, tạo dÆ° luận cách nhìn cá»±c Ä‘oan cho giá»›i trẻ về cuá»™c sống xã há»™i, hoặc viết về các nạn nhân bị xâm hại không sá»­a tên, Ä‘Æ°a hình ảnh cận mặt, địa chỉ rõ ràng ảnh hưởng xấu đến cuá»™c sống của họ sau này; viết bài về người khuyết tật, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn còn nặng về góc nhìn thÆ°Æ¡ng hại, chÆ°a có góc nhìn để thấy tâm thế muốn vÆ°Æ¡n lên trong cuá»™c sống của họ.

Có những vụ việc xảy ra chỉ là hiện tượng cá biệt nhÆ°ng đồng loạt nhiều báo cùng Ä‘Æ°a, tạo làn sóng dÆ° luận gây thiệt hại đến sản xuất kinh doanh, đời sống của doanh nghiệp, người dân…

Không Ä‘Æ¡n giản là khẩu hiệu

Nhấn mạnh giải pháp để nêu cao tính nhân văn trong tác phẩm báo chí, nhà báo Triệu Thanh Bình cho rằng, trÆ°á»›c hết má»—i người làm báo cần phải rèn luyện, trau dồi để không chỉ có tài, có tầm mà còn phải có tâm, đặt lợi ích cá»™ng đồng lên trÆ°á»›c. Báo chí nhân văn là báo chí thá»±c hiện Ä‘úng chức trách, tôn chỉ mục Ä‘ích, hoạt Ä‘á»™ng theo pháp luật và quan tâm nhiều hÆ¡n đến tác Ä‘á»™ng của thông tin vá»›i xã há»™i, vá»›i nhân vật hÆ¡n là lợi ích kinh tế của tờ báo.

Bên cạnh việc quản lý chặt chẽ bằng pháp luật, quy định, quy tắc để Ä‘iều chỉnh, răn Ä‘e, xá»­ phạt cần phải giáo dục, tuyên truyền để cÆ¡ quan báo chí và người làm báo tá»± ý thức về sứ mệnh giữ gìn tính nhân văn của báo chí cách mạng.

Đối vá»›i các cấp Há»™i Nhà báo, hoạt Ä‘á»™ng giáo dục đạo đức nghề nghiệp định hÆ°á»›ng tÆ° tưởng chính trị cho há»™i viên là rất quan trọng để nhân lên yếu tố nhân văn trong đời sống báo chí. Má»—i cấp Há»™i cần quan tâm đến giáo dục, trau dồi đạo đức nghề nghiệp, nâng cao hiểu biết, nhãn quan chính trị, trách nhiệm xã há»™i cho các nhà báo trẻ.

Thá»±c tế hiện nay, thế hệ các nhà báo trẻ rất năng Ä‘á»™ng sáng tạo, nhiều nhà báo giỏi, tuy nhiên còn không ít nhà báo còn non tuổi nghề, chÆ°a có những trải nghiệm đủ để nêu cao nhận thức chính trị xã há»™i dẫn đến cho ra đời những tác phẩm báo chí thiếu tính nhân văn.

Nhà báo Triệu Thị Thanh Bình khẳng định: “Xây dá»±ng văn hóa trong hoạt Ä‘á»™ng báo chí nghe có vẻ chung chung nhÆ°ng thá»±c chất Ä‘ã có trong 10 Điều quy định đạo đức nghề nghiệp của người làm báo Việt Nam và có trong bá»™ Quy tắc sá»­ dụng mạng xã há»™i của người làm báo Việt Nam. Từ trÆ°á»›c đến nay mọi người Ä‘ã thá»±c hiện rồi nhÆ°ng giờ phải làm sao để được đẩy mạnh hÆ¡n, có ý nghÄ©a rá»™ng hÆ¡n, bao quát hÆ¡n”.

Đặc biệt quan tâm đến vấn đề này, hiện nay cùng vá»›i Há»™i Nhà báo các địa phÆ°Æ¡ng khác, Há»™i Nhà báo tỉnh VÄ©nh Phúc Ä‘ã và Ä‘ang hÆ°á»›ng tá»›i xây dá»±ng các cÆ¡ quan báo chí văn hóa, cùng Ä‘á»™i ngÅ© người làm báo có uy tín, đạo đức trong sáng, góp phần xây dá»±ng môi trường văn hóa, môi trường báo chí lành mạnh. Và quan trọng hÆ¡n cả, nữ Chủ tịch Há»™i cÅ©ng luôn quán triệt và đề cao tính nhân văn trong má»—i bài viết, má»—i tác phẩm của há»™i viên, nhà báo trong trên địa bàn.

Theo Lê Tâm/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/qua-nhung-tac-pham-cua-minh-nhan-len-nhung-dieu-tot-dep-trong-xa-hoi-post229883.html