Äá»ƒ trả lời câu hỏi AI làm được những gì, nhà báo Ngô Trần Thịnh (người đứng) và ê-kíp quyết định thá»­ nghiệm ngay Chat GPT vào sản xuất phóng sá»± truyền hình về chính mảng ná»™i dung công nghệ.

Để biết AI có thể làm những gì không có cách nào khác là thá»­ nghiệm nó 

Trong thế giá»›i ngày nay, báo chí Ä‘ang phát triển nhanh chóng cùng vá»›i sá»± ra đời của trí tuệ nhân tạo, má»™t ká»· nguyên má»›i của báo chí Ä‘ã xuất hiện. AI Ä‘ang cách mạng hóa cách thức làm việc của các nhà báo, từ việc phân tích lượng dữ liệu khổng lồ đến tạo ra những tin tức nhanh chóng, chính xác. Vá»›i sá»± há»— trợ của AI, các nhà báo có thể sàng lọc hàng “núi” dữ liệu trong vài giây và khám phá những xu hÆ°á»›ng và ý nghÄ©a tiềm ẩn. Sá»± xuất hiện AI vừa là cÆ¡ há»™i, song cÅ©ng là thách thức lá»›n vá»›i nhà báo và cÆ¡ quan báo chí.

Má»™t số Đài Phát thanh - Truyền hình và các tòa soạn há»™i tụ có thể ứng dụng tính năng tá»± Ä‘á»™ng sản xuất các ná»™i dung có cấu trúc lặp lại cho má»™t số tin tức nhÆ° tin về thời tiết, thể thao, công nghệ… bằng cách xây dá»±ng phần mềm tạo văn bản tá»± Ä‘á»™ng (NLG). Gần Ä‘ây nhất, Nhóm nghiên cứu của Đài Truyền hình TP. Hồ Chí Minh Ä‘ã thá»­ nghiệm thành công trong việc ứng dụng Chat GPT sản xuất phóng sá»± truyền hình về chính mảng ná»™i dung công nghệ.

Nhà báo Ngô Trần Thịnh - Phụ trách ná»™i dung kinh tế - công nghệ, Trung tâm tin tức Đài truyền hình TP.HCM cho hay: Chúng tôi Ä‘ã thá»±c hiện trải nghiệm - có kiểm soát để AI tá»± viết kịch bản má»™t phóng sá»± về “Xu hÆ°á»›ng AI tại Việt Nam”. AI Ä‘ã đề xuất bố cục 4 phần, tá»± tổng hợp và viết 400 - 500 từ má»—i phần và khuyến nghị những vai trò có thể phỏng vấn. Kết quả cho thấy, văn bản maÌ€ trí thoÌ‚ng minh nhaÌ‚n taÌ£o có thể tÆ°Ì£ tổng hÆ¡Ì£p, bố cuÌ£c vaÌ€ viết baÌ€i gâÌ€n với kết quả của một bieÌ‚n tập vieÌ‚n 1 Ä‘ến 2 năm tuổi nghêÌ€. KhoÌ‚ng quá hay nhuÌ›ng Ä‘âÌ€y Ä‘ủ thoÌ‚ng tin vaÌ€ góc nhiÌ€n, Ä‘ủ Ä‘ể phuÌ£c vuÌ£ thoÌ‚ng tin cho khán giả.

ThÆ¡Ì€i gian Ä‘ể có Ä‘ược một kiÌ£ch bản nhuÌ› vậy chỉ khoảng 8 phút so với gâÌ€n 1 tiếng nếu một bieÌ‚n tập vieÌ‚n biÌ€nh thường. Song những “hạt sạn” cÅ©ng xuất hiện rất nhiều, tÆ°Ì€ ngữ chÆ°a hÆ¡Ì£p với góc nhiÌ€n phóng sÆ°Ì£, sử duÌ£ng danh tÆ°Ì€ còn cứng do “máy hoÌ£c” tổng hÆ¡Ì£p Ä‘êÌ€ xuất. Phải hỏi AI Ä‘ến 8 caÌ‚u Ä‘ể dẫn dắt cho AI hiểu Ä‘ược ý của ê-kíp bieÌ‚n tập.

Sau khi phát sóng chính thức trên HTV9, Phóng sá»± truyền hình được viết bởi ChatGPT được khán giả rất quan tâm vá»›i hàng trăm lượt bình luận thích thú trên các diá»…n Ä‘àn về khả năng của AI trong ngành làm ná»™i dung. Cả những chuyên gia công nghệ cÅ©ng Ä‘ánh giá sá»± khó lường vá»›i khả năng công nghệ trí thông minh mang lại.

Nhà báo Ngô Trần Thịnh cho rằng, để trả lời câu hỏi AI làm được những gì không còn cách nào khác là thá»­ nghiệm nó. Từ Ä‘ó sẽ có bức tranh khái quát về những việc nó làm được, những việc chÆ°a làm được, nếu làm được thì làm đến Ä‘âu - trải nghiệm thá»±c tế mà không có nghiên cứu nào có được. Dữ liệu ChatGPT cung cấp cho ê-kíp chÆ°a thể Ä‘Æ°a qua đọc tiếng được ngay mà còn phải qua thêm má»™t lá»›p rà và chỉnh sá»­a lại từ ngữ để hợp vá»›i góc nhìn phóng sá»±, sá»­ dụng danh từ chính xác thay cho các từ ngữ do máy học tổng hợp đề xuất.

Ở góc nhìn của nhà báo Ngô Trần Thịnh, Ä‘ây là má»™t công cụ há»— trợ thá»±c sá»± đắc lá»±c chứ không thể thay thế được người làm ná»™i dung truyền hình. Tuy nhiên, Ä‘iều này sẽ gia tăng sức ép lên những bạn sinh viên má»›i ra trường vá»›i yêu cầu nghiệp vụ cao hÆ¡n vì những tác vụ cÆ¡ bản thì ChatGPT Ä‘úng là có thể làm được.

Đồng hành nhÆ°ng không thể thay thế

Nhà báo Ngô Trần Thịnh Ä‘Æ°a ra nhận định, hiện nay việc tích hợp ChatGPT vào các toà soạn vẫn còn hÆ¡i hạn chế, đặc biệt khi chúng ta coi nó nhÆ° má»™t công cụ sáng tạo. Các bài báo Ä‘ang được sá»­ dụng nhÆ° má»™t nguồn dữ liệu để Ä‘ào tạo các thuật toán ChatGPT và về cÆ¡ bản chúng Ä‘ang nuôi sống ChatGPT.

Vai trò của ChatGPT là trở thành trợ lý của má»™t biên tập viên AI. Cách sá»­ dụng khác liên quan tá»›i ChatGPT chủ yếu liên quan đến hoạt Ä‘á»™ng tiền xá»­ lý, chẳng hạn nhÆ° lên ý tưởng và thá»±c hiện các nghiên cứu ban đầu trÆ°á»›c khi viết má»™t câu chuyện và xá»­ lý hậu kỳ, chẳng hạn nhÆ° tạo bài đăng cho mạng xã há»™i, tóm tắt và tối Æ°u hóa má»™t câu chuyện.

Thời gian tiết kiệm được, thông qua việc sá»­ dụng ChatGPT Ä‘úng cách trong hoạt Ä‘á»™ng tiền xá»­ lý và xá»­ lý hậu kỳ khi bài viết được xuất bản, có thể được dùng để nghiên cứu bài viết sâu hÆ¡n và mang lại chất lượng ná»™i dung tốt hÆ¡n. ChatGPT Ä‘ôi khi vẫn mắc lá»—i, vì vậy, Ä‘iều quan trọng là phải nhận thức được rằng ChatGPT không hoàn hảo và không bỏ qua việc kiểm tra thông tin (fact-check). 

“Biên tập viên hay phóng viên ứng dụng má»™t cách cởi mở công nghệ, vá»›i sá»± đồng hành của AI nhà báo sẽ có nhiều thời gian sáng tạo hÆ¡n, sản phẩm sẽ có chất lượng tốt và má»›i mẻ hÆ¡n. Năng suất làm việc của phóng viên trẻ khi có AI há»— trợ tăng lên khoảng 50%”, nhà báo Ngô Trần Thịnh chia sẻ.

Qua trải nghiệm thá»±c tế thông qua phóng sá»± của HTV có thể thấy rằng, các phần mềm ứng dụng AI dù có nhiều tính năng vượt trá»™i, nhÆ°ng xét đến cùng, Ä‘ó cÅ©ng chỉ là má»™t công cụ mà nhà báo phải học cách để làm chủ nó, sá»­ dụng nó phục vụ cho hoạt Ä‘á»™ng tác nghiệp của mình nhằm tạo ra tác phẩm, sản phẩm báo chí theo nguyên tắc của nghề nghiệp.

Nhà báo Ngô Trần Thịnh Ä‘Æ°a ra quan Ä‘iểm: Chúng có thể là công cụ đắc lá»±c cho công tác biên tập, sản xuất báo chí tá»± Ä‘á»™ng, nhÆ°ng nó không thể thay thế lao Ä‘á»™ng sống của nhà báo tại hiện trường. Chúng cÅ©ng không có nhạy cảm chính trị, không có lý tưởng, không có tính nhân văn, hoàn toàn không có trách nhiệm xã há»™i và đạo đức báo chí.

Con đường báo chí Ä‘ang Ä‘i chắc chắn đồng hành vá»›i trí tuệ nhân tạo, tuy nhiên AI không thể thay thế chúng ta. Do Ä‘ó để làm chủ và sá»­ dụng được công cụ số nói chung và các phần mềm ứng dụng AI nói riêng, má»—i nhà báo Việt Nam càng phải trau dồi năng lá»±c và phẩm chất của má»™t “nhà báo cách mạng”, học hỏi, thảo luận để có thể làm chủ công nghệ, chứ không để công nghệ dẫn dắt và làm chủ chúng ta. 

Rõ ràng, vá»›i sá»± xuất hiện và ngày càng được nâng cấp lên những phiên bản cao hÆ¡n của trí tuệ nhân tạo, sẽ chỉ còn chá»— cho những nhà báo chân chính, biết cách phân tích dữ liệu sâu, kể chuyện hấp dẫn, biết những câu chuyện thật, những trải nghiệm thật, cảm nhận Ä‘ích thá»±c.

Ở má»™t góc Ä‘á»™ khác, Ä‘á»™i ngÅ© những người quản trị cÆ¡ quan báo chí cần nhận thức đầy đủ về sức mạnh của AI, về tính tất yếu của xu hÆ°á»›ng ứng dụng AI trong các hoạt Ä‘á»™ng của mình. Do vậy, vấn đề đặt ra không phải là cấm, không phải là sá»­ dụng cho có, hay để không bị lạc hậu. Vấn đề là sá»­ dụng chủ Ä‘á»™ng, nắm bắt sức mạnh của AI, biến nó thành công cụ đắc lá»±c, phục vụ hiệu quả cho quy trình sáng tạo trong cÆ¡ quan báo chí.

Theo Hòa Giang/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/con-duong-bao-chi-dang-di-chac-chan-dong-hanh-voi-tri-tue-nhan-tao-post244171.html