Ghi chép của Xuân Hùng

Bí thÆ° 2 trong 1

Có mặt tại thôn 5, làng Hoàng Giang, xã Đông Hoàng, huyện Đông SÆ¡n chiều 8/10, dù Ä‘ã hẹn trÆ°á»›c vá»›i bà Trần Thị Tịnh - Bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn nhÆ°ng chúng tôi cÅ©ng Ä‘ành phải chờ, dá»± khán vì bà Tịnh Ä‘ang chủ trì cuá»™c họp vá»›i các Ä‘oàn thể triển khai má»™t số vấn đề cấp bách của thôn, đặc biệt chuẩn bị đối phó áp thấp nhiệt Ä‘á»›i.

Bà Tịnh năm nay 52 tuổi, người thấp, nhỏ và nhanh nhẹn. Bà làm bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn Ä‘ã 10 năm. Ngay từ năm 2007, bà Tịnh được tín nhiệm làm bí thÆ° kiêm trưởng thôn 5. Và từ Ä‘ó, qua 3 kỳ đại há»™i chi bá»™, bà đều được chi bá»™ và nhân dân tín nhiệm kiêm chức.

Dá»± khán cuá»™c họp thôn má»›i hiểu vì sao đảng viên và nhân dân tín nhiệm bà Tịnh nhÆ° vậy. Bà ngồi nghe tất cả các ý kiến, ghi chép. Đa số thành viên cuá»™c họp là Ä‘àn ông, nhiều phát biểu rất hăng say, có khi gay gắt. Khi bàn chuẩn bị nhân sá»± phụ trách chi há»™i nông dân tập thể, có nhiều ý kiến căng thẳng.

Cuối cùng, bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn Trần Thị Tịnh đứng lên phân tích, lý giải chủ trÆ°Æ¡ng và thá»±c tế tình hình thôn, đồng thời thuyết phục ông Lê Hữu Tằn tiếp tục gánh vác trách nhiệm này vì ông Tằn là người làm trang trại giỏi nhất trong thôn, đồng thời là người có uy tín, hiểu biết khoa học kỹ thuật há»— trợ bà con. Bà Tịnh cÅ©ng thống nhất ý kiến và triển khai chuẩn bị nhân sá»± làm phó chi há»™i để chuẩn bị thay ông Tằn khi ông nghỉ...

Cuá»™c họp cuối cùng Ä‘ã thống nhất nhiều đầu việc. Trưởng phó các chi há»™i, Ä‘oàn thể sau cuá»™c họp lại vui vẻ uống nÆ°á»›c chè, kéo thuốc lào sòng sọc và bắt tay ngay vào việc.

Trao đổi vá»›i chúng tôi, bà Tịnh chia sẻ, vừa làm bí thÆ° lại vừa làm thôn trưởng Ä‘úng là mệt hÆ¡n, vất vả hÆ¡n nhÆ°ng công việc trôi chảy, triển khai mọi việc dứt khoát và kịp thời hÆ¡n.

Trao đổi vá»›i nhiều vị cán bá»™ thôn “2 trong 1” nhÆ° bà Tịnh, chúng tôi đều nhận được nhận định này. Ông Phạm Văn Sính - Bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn Hoành 2, xã Định Tân, huyện Yên Định cho hay: “Khi Ä‘ó, bản thân những người nhÆ° tôi phải ý thức rõ, mình vừa là người triển khai nghị quyết của Đảng ủy xã lại vừa là người chỉ đạo thá»±c hiện và chịu trách nhiệm về những quyết định của mình”.

Và vì thế, những việc cần làm ngay được chủ Ä‘á»™ng thá»±c hiện nhanh chóng, kịp thời hÆ¡n. Chẳng hạn, theo bà Tịnh, khi quyết định làm đường nông thôn má»›i, dù má»™t số ý kiến cho rằng chỉ nên làm 3,5m nhÆ°ng vá»›i tÆ° cách bí thÆ° chi bá»™, thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng làm đường nông thôn má»›i, bà Ä‘ã thuyết phục và quyết định làm 4m theo tiêu chuẩn. Và cuối cùng, thá»±c tế Ä‘ã chứng minh, quyết định Ä‘ó là hoàn toàn phù hợp, hiệu quả cao.

Trong những ngày mÆ°a gió lụt lá»™i vừa qua, ông Phạm Văn Sính chủ Ä‘á»™ng nắm bắt tình hình, báo cáo cấp trên và triển khai chủ trÆ°Æ¡ng rất nhanh chóng, chỉ đạo kịp thời việc phòng, chống thiên tai. “Không còn phải họp hành nhiều mà triển khai ngay. TrÆ°á»›c kia, khi quyết việc gì, trưởng thôn phải bàn vá»›i bí thÆ°, không dám quyết nhanh vì sợ... trái chủ trÆ°Æ¡ng. NhÆ°ng nay Ä‘ã 2 trong 1 thì chủ Ä‘á»™ng quyết luôn” - ông Sính nói.

 

Ông Lê Văn Cung - Bí thÆ° Đảng ủy xã Đông Hoàng, huyện Đông SÆ¡n nhận định: “Khi bí thÆ° kiêm trưởng thôn thì không còn chuyện ông trưởng thôn trÆ°á»›c khi làm phải hỏi bí thÆ° còn ông bí thÆ° chỉ triển khai chủ trÆ°Æ¡ng rồi đẩy việc cho thôn trưởng”.

Theo ông Nguyá»…n Tiến Hiện - Bí thÆ° Huyện ủy huyện Yên Định: “Các chủ trÆ°Æ¡ng, công việc triển khai từ huyện xuống xã, xuống thôn nhanh chóng hÆ¡n, các đồng chí bí thÆ° kiêm trưởng thôn Ä‘ã chủ Ä‘á»™ng nắm bắt và thá»±c hiện rất tốt. Tôi thấy hiệu quả hÆ¡n trÆ°á»›c rất nhiều”.

Hầu hết Bí thÆ° Huyện ủy, Bí thÆ° Đảng ủy xã trên địa bàn Thanh Hóa chúng tôi trao đổi đều có chung nhận định nhÆ° ông Hiện. Chủ trÆ°Æ¡ng nhất thể hóa Ä‘ã phát huy hiệu quả trá»±c tiếp qua công việc hằng ngày chứ không phải chỉ ở... báo cáo.

Bài học kinh nghiệm...

Yên Định là huyện tổ chức thá»±c hiện việc nhất thể hóa có kết quả hàng đầu của tỉnh Thanh Hóa. Đến hết tháng 9/2017, Ä‘ã có 250/285 chi bá»™ đại há»™i xong (đạt 87,72%). Trong Ä‘ó, 169/194 chi bá»™ thôn, khu phố Ä‘ã đại há»™i xong (tỉ lệ 87,11%). 155 thôn, khu phố Ä‘ã thá»±c hiện nhất thể hoá bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn, khu phố, đạt 79,89%.

Dù chÆ°a sÆ¡ kết, Ä‘ánh giá nhÆ°ng theo ông Hiện, qua theo dõi, các đồng chí bí thÆ° kiêm trưởng thôn trên địa bàn huyện đều phát huy vai trò ngay khi nhận nhiệm vụ.

Chủ trÆ°Æ¡ng nhất thể hóa bí thÆ° chi bá»™ kiêm trưởng thôn, khu phố ở Thanh Hóa Ä‘ã được triển khai rất thuận lợi vì có sá»± thống nhất cao trong Đảng và hợp lòng dân. Tuy nhiên, để tiến trình này suôn sẻ và đạt hiệu quả cao, có không ít bài học được rút ra từ thá»±c tiá»…n.

Theo ông Lê Văn Thuần - Bí thÆ° Đảng ủy xã Định Tân, huyện Yên Định, bài học quan trọng nhất là khâu chuẩn bị nhân sá»± và làm công tác tÆ° tưởng.

“Đừng nghÄ© rằng ở cấp thôn, công tác chuẩn bị nhân sá»± không quan trọng” - ông Thuần chia sẻ. Theo Ä‘ó, phải chọn, cá»­  được người đảm bảo gánh trọn 2 vai. Nếu  trúng bí thÆ° chi bá»™ tại đại há»™i nhÆ°ng sau Ä‘ó, ra há»™i nghị nhân dân, bí thÆ° Ä‘ó không được nhân dân tín nhiệm bầu làm trưởng thôn thì coi nhÆ° chÆ°a hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ. Và khi Ä‘ó, sẽ có lời ra tiếng vào trong thôn xóm. Đó là Ä‘iều không nên”.

CÅ©ng theo ông Thuần, vị trí trưởng thôn, ngoài trách nhiệm trÆ°á»›c Đảng, sá»± nhiệt tình vá»›i cá»™ng đồng còn là danh dá»± vá»›i họ hàng, làng xóm. Vì vậy, để nhất thể hóa, phải làm công tác tÆ° tưởng vá»›i đồng chí bí thÆ° hay trưởng thôn không còn tiếp tục công tác trong nhiệm kỳ tá»›i. “Khi Ä‘ã thông được tÆ° tưởng, người nghỉ cÅ©ng nhÆ° người nhận nhiệm vụ đều vui vẻ - Ä‘ó má»›i là thành công” - ông Thuần nói.

Vá»›i quan Ä‘iểm chỉ đạo trên, từ 12 - 21/8, toàn bá»™ 8 chi bá»™ thôn và 3 chi bá»™ trường học, 1 chi bá»™ y tế của xã đều tiến hành đại há»™i vá»›i kết quả cao. Ngày 5/9, Đảng ủy xã ra quyết định công nhận BCH chi ủy thôn và ngay sau Ä‘ó, ngày 10/9 đồng loạt tổ chức há»™i nghị nhân dân bầu trưởng thôn nhiệm kỳ 2017 - 2020. Đến 11h, cả 8 thôn đều bầu được trưởng thôn là bí thÆ° chi bá»™.

“Việc nhất thể hóa này, ý Đảng, lòng dân hợp làm má»™t nên triển khai rất thuận lợi, dịp đại há»™i chi bá»™ và há»™i nghị nhân dân bầu trưởng thôn đều là những dịp sinh hoạt chính trị sâu sắc, dân chủ của toàn dân” - ông Lê Văn Thuần - Bí thÆ° Đảng ủy xã Định Tân, huyện Yên Định khẳng định.

Vậy nhÆ°ng không phải tất cả các thôn ở Yên Định đều có kết quả được nhÆ° ở Định Tân. Trong huyện có 4 bí thÆ° chi bá»™ ra há»™i nghị nhân dân Ä‘ã không được tín nhiệm bầu làm thôn trưởng nên chÆ°a thể tiến hành nhất thể hóa.

“Đó là những bài học, kinh nghiệm quý báu các Huyện ủy, Đảng ủy xã cần lÆ°u ý trong quá trình thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng nhất thể hóa”, ông Lại Thế Nguyên - Trưởng ban Tổ chức Tỉnh ủy Thanh Hóa lÆ°u ý.

...Và không ít trăn trở

Trăn trở đầu tiên vẫn là chế Ä‘á»™ chính sách cho cán bá»™ “2 trong 1” nói trên. Công việc trÆ°á»›c kia của 2 người nay 1 người gánh vác. ChÆ°a kể, hiện nhiều địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ang thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng sáp nhập thôn. Theo Ä‘ó, má»—i thôn có ít nhất 200 há»™. Có những nÆ¡i phải sáp nhập 2 - 3 thôn thành má»™t thôn má»›i. Và nhÆ° vậy, bí thÆ°, trưởng thôn sẽ gánh công việc của 4-5 người trÆ°á»›c kia. Vậy nhÆ°ng cÆ¡ chế chính sách, theo nhiều cán bá»™ cấp thôn “2 trong 1” thì chÆ°a thật thỏa Ä‘áng.

Hiện bí thÆ° chi bá»™ vẫn hưởng phụ cấp trách nhiệm công tác hệ số 0,9, đảm Ä‘Æ°Æ¡ng thêm vị trí trưởng thôn được cá»™ng thêm 30%. NhÆ° vậy, má»™t vị cán bá»™ “2 trong 1” ở thôn được hưởng khoảng 1,3 triệu/tháng.

Nhiều người băn khoăn vì chế Ä‘á»™ trên. Bà Trần Thị Tình nói: “Đúng là mình đảm nhận công tác vì trách nhiệm trÆ°á»›c Đảng, trÆ°á»›c dân chứ nói về thu nhập thì thật sá»± chÆ°a khuyến khích”.

Ông Lê Văn Cung - Bí thÆ° Đảng ủy xã Đông Hoàng (huyện Đông SÆ¡n) cÅ©ng cho rằng, ở nông thôn hiện nay, thu nhập khoảng 3 - 5 triệu đồng/tháng là không khó, vậy nhÆ°ng làm cán bá»™ “2 trong 1”, lÆ°Æ¡ng chÆ°a đủ 4 cái Ä‘ám cÆ°á»›i. Trong khi Ä‘ó, “mình làm cán bá»™ thôn, Ä‘ám hiếu há»· nào cÅ©ng được mời, mà được mời thì mình không thể không đến” - ông Phạm Văn Sính chia sẻ. Vì vậy, không thể thu hút được nhiều người có năng lá»±c, có uy tín cho vị trí này.

CÅ©ng liên quan đến chính sách nhÆ°ng là của... phó bí thÆ° chi bá»™. Má»—i chi ủy thôn sau khi nhất thể có 3 người. Bí thÆ° kiêm trưởng thôn, má»™t phó bí thÆ° và 1 chi ủy viên. TrÆ°á»›c kia, bí thÆ° chi bá»™ hưởng phụ cấp 0,9 và kiêm nhiệm công tác mặt trận thôn - vị trí không có phụ cấp, đồng chí phó bí thÆ° là trưởng thôn cÅ©ng có phụ cấp trách nhiệm. NhÆ°ng nay, sau nhất thể, bí thÆ° kiêm trưởng thôn thì không thể kiêm công tác mặt trận. Nhiệm vụ này, nhiều địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã và Ä‘ang tính đặt lên vai phó bí thÆ° chi bá»™. Tuy nhiên, cả 2 chức danh: Phó bí thÆ° và mặt trận thôn đều là chức danh.... không tiền. Hiện tại, trách nhiệm vá»›i Đảng, vá»›i nhân dân họ vẫn vui vẻ công tác, tuy nhiên về lâu dài, phải có cÆ¡ chế cụ thể cho những cán bá»™ “cấp 5” này.

Qua khảo sát của phóng viên, không ít xã, phường, số cán bá»™ công chức xã có tá»›i trên 20 người nhÆ°ng công việc thì cứ ngồi ủy ban và đẩy xuống cho bí thÆ° chi bá»™, trưởng thôn thá»±c hiện. Từ thống kê há»™ nghèo đến lập danh sách tiêm phòng chó dại, thu tiền thuế nông nghiệp, kể cả phí vệ sinh môi trường... tất tần tật đều đổ đầu vị cán bá»™ thôn. Do Ä‘ó, họ Ä‘ã bận càng bận thêm.

Theo X.H/Báo VH&ĐS