Nhà báo Hoàng Biên 

CÆ¡ há»™i là do năng lá»±c của má»—i người tạo ra

+ Ra trường, anh quyết định về quê để làm báo tỉnh. Động lá»±c nào khiến anh không tìm cách ở lại Hà Ná»™i - nÆ¡i có rất nhiều cÆ¡ há»™i phát triển sá»± nghiệp - để về quê lập nghiệp?

- Có má»™t cÆ¡ duyên là trÆ°á»›c khi tốt nghiệp, tôi có thời gian thá»±c tập ở Báo Hải DÆ°Æ¡ng. Qua thá»±c tế tôi thấy môi trường làm báo ở Ä‘ây khá chuyên nghiệp, đặc biệt là coi trọng khả năng, phẩm chất và tạo nhiều cÆ¡ há»™i, Ä‘á»™ng lá»±c để phóng viên làm tốt công việc của mình. Chính vì vậy, sau khi tốt nghiệp tôi Ä‘ã có nguyện vọng gắn bó và ná»™p hồ sÆ¡ về báo Hải DÆ°Æ¡ng làm việc. Theo tôi, cÆ¡ há»™i phát triển nghề nghiệp ở Hà Ná»™i hay Hải DÆ°Æ¡ng hoặc các tỉnh khác đều tÆ°Æ¡ng tá»± nhau. Nếu có khác thì phụ thuá»™c vào Ä‘iều kiện đầu tÆ° trang thiết bị ở má»—i nÆ¡i thôi! NhÆ°ng sá»± phát triển nghề nó không phụ thuá»™c nhiều vào Ä‘iều Ä‘ó mà chủ yếu phụ thuá»™c vào chính năng lá»±c của người làm báo. Thá»±c tế, những năm qua Ä‘ã có nhiều nhà báo ở các Ä‘ài, báo địa phÆ°Æ¡ng thành danh, nhận được nhiều giải thưởng báo chí uy tín và được cá»­ lên truyền hình Trung Æ°Æ¡ng để làm việc. Đó là những minh chứng rõ ràng nhất.

+ Làm báo thời công nghệ số luôn Ä‘òi hỏi phải có nhiều đề tài phong phú, cách thể hiện má»›i mẻ thì má»›i... có thể giữ chân bạn đọc. Việc chọn đề tài để giữ chân Ä‘á»™c giả vá»›i tờ báo tỉnh thá»±c sá»± không phải dá»…?

- So vá»›i mạng xã há»™i và các báo khác thì báo Hải DÆ°Æ¡ng cÅ©ng có những lợi thế nhất định. Bởi Ä‘ây là tờ báo duy nhất của địa phÆ°Æ¡ng, cung cấp những thông tin chính thống của tỉnh và là kênh quan trọng để người dân trong tỉnh nói lên tiếng nói của mình. Dù địa bàn không lá»›n nhÆ°ng luôn có những vấn đề, sá»± việc phát sinh trong đời sống hàng ngày để phóng viên tìm hiểu, phản ánh. Nhiều sá»± việc nếu phản ánh lên kênh Trung Æ°Æ¡ng có thể không phù hợp nhÆ°ng vá»›i tỉnh lại quan trọng, ảnh hưởng tá»›i má»™t thôn, xã, huyện cụ thể. Nó liên quan trá»±c tiếp đến đời sống của người dân trong tỉnh thì vấn đề Ä‘ó lại được đối tượng bạn đọc trong tỉnh hết sức quan tâm. Và Ä‘ó là đặc thù riêng của từng tờ báo. Vì vậy, đối vá»›i má»™t tờ báo tỉnh nhÆ° báo Hải DÆ°Æ¡ng để giữ chân bạn đọc thì Ä‘òi hỏi người làm báo không chỉ phải thông tin nhanh, chính xác, kịp thời mà còn phải thiết thá»±c vá»›i người dân. Theo Ä‘ó, phóng viên báo tỉnh phải thông thạo địa bàn, hiểu và nắm chắc tình hình địa phÆ°Æ¡ng để kịp thời phát hiện, phản ánh những vụ việc gần gÅ©i, sâu sắc, mang tính đặc thù mà các báo khác khó biết, khai thác được.

Báo Hải DÆ°Æ¡ng những năm qua cÅ©ng Ä‘i sâu vào những đề tài khá gai góc của xã há»™i, phê bình và tích cá»±c phản ánh theo thông tin, Ä‘Æ¡n thÆ° bạn đọc để nâng cao tính chiến đấu, phản biện và thu hút bạn đọc. Hiện Báo Hải DÆ°Æ¡ng có thêm Báo Ä‘iện tá»­ nên bạn đọc có thể cập nhật thông tin trong và ngoài nÆ°á»›c nhanh hÆ¡n. Đây cÅ©ng là cÆ¡ há»™i cho những người làm báo chúng tôi. Và riêng cá nhân tôi thấy, Báo Hải DÆ°Æ¡ng chÆ°a bao giờ thiếu đất dụng võ cho những người thá»±c sá»± Ä‘am mê vá»›i nghề. Äá»‘i vá»›i tôi, má»—i khi được tiếp xúc má»™t vấn đề má»›i, tôi lại muốn dấn thân làm tá»›i cùng và khi có kết quả là vui rồi!

Không có nghề “khô khan” mà chỉ có con người khô khan

+ Làm việc ở ban ná»™i chính, má»™t ban mà nhiều người cho rằng khá “khô khan”, chÆ°a kể nhiều Ä‘á»™c giả, đồng nghiệp vẫn mặc định làm báo tỉnh phải “hiền” hÆ¡n, anh suy nghÄ© nhÆ° thế nào?

- Nếu tôi cÅ©ng cho là khô khan thì tôi sẽ không làm ban này! Điều Ä‘ó là chắc chắn! Và không có nghề nào, công việc nào khô khan cả mà chỉ có con người khô khan, không tìm được niềm vui trong công việc thì họ má»›i thấy khô khan thôi! Riêng đối vá»›i tôi, gần chục năm làm báo tôi không hề thấy công việc này nhàm chán chút nào! Ngược lại tôi tìm thấy nhiều niềm vui và giá trị trong Ä‘ó.

TÆ°Æ¡ng lai thì không ai biết được Ä‘iều gì. NhÆ°ng tôi luôn tâm niệm sẽ gắn bó vá»›i nghề báo lâu dài. Nghề báo có nhiều sá»± vất vả, có khi phải chạy Ä‘êm hôm để kịp thời thông tin sá»± kiện đến bạn đọc, có khi phải Ä‘ánh đổi nhiều thứ! NhÆ°ng đổi lại nó cho ta rất nhiều bài học có thể áp dụng cho cuá»™c sống bản thân, nhìn lại bản thân và sống tốt hÆ¡n. Má»—i khi làm về má»™t đề tài, mặc dù nó rất khô khan nhÆ°ng tôi luôn nghÄ© đến đối tượng bạn đọc của mình sẽ tiếp nhận nhÆ° thế nào. Tôi làm má»›i nó bằng việc thay đổi cách truyền tải để họ tiếp nhận bằng thái Ä‘á»™ tích cá»±c nhất thì tôi lại thấy vui lắm! Nhiều khi cùng má»™t sá»± việc, cùng má»™t vấn đề lại có rất nhiều cách phản ánh khác nhau nhÆ°ng không mấy ai quan tâm đến cảm xúc Ä‘á»™c giả của mình. Họ có bị sốc khi tiếp nhận thông tin này không, họ có bị mất niềm tin hay không, họ có thờ Æ¡ hay miệt thị, hoặc họ có tiếp nhận không. Chỉ cần má»—i lần viết má»™t tác phẩm, má»—i nhà báo tá»± đặt câu hỏi nhÆ° vậy thì chắc chắn nó Ä‘ã đủ làm cho các nhà báo chúng ta “Ä‘au đầu” thay vì “khô khan” nhÆ° nhiều người nghÄ©.

+ Vậy là thay vì “khô khan” lại là “Ä‘au đầu” thÆ°a anh?

- “Đau đầu” á»Ÿ Ä‘ây là ý muốn nói đến việc vá»›i những người thá»±c sá»± yêu nghề báo thì sẽ luôn tìm thấy nhiều khía cạnh của vấn đề để làm má»›i mình, má»›i nghề, để phát triển. Còn đối vá»›i những bạn chỉ yêu nghề báo vì mong muốn được là ai Ä‘ó, có vị trí nào Ä‘ó trong xã há»™i thì có thể có suy nghÄ© là khô khan cÅ©ng dá»… hiểu. Bởi họ sẽ chỉ biết “bắt chÆ°á»›c” cách làm báo để tạo ra những tác phẩm nhÆ° hàng ngàn các tác phẩm Ä‘ã ra đời. Chứ không hẳn là những tác phẩm khiến Ä‘á»™c giả phải quan tâm, suy nghÄ©. Nhiều khi đọc 1 tác phẩm chính trị, má»™t bài báo về Quốc há»™i nhiều người lại có rất nhiều cảm xúc. Không hẳn là vấn đề họ quan tâm nhÆ°ng bài báo có văn phong khiến người đọc càng đọc càng thích và quan tâm đến vấn đề nhà báo đề cập. Đó má»›i là má»™t tác phẩm báo chí thành công. Còn những người Ä‘ang làm báo mà chỉ núp danh nhà báo để đủ số lượng, định mức hàng tháng thì khó mà làm được những Ä‘iều Ä‘ó. Vì họ không đặt hết tâm huyết vào nghề báo, bài viết không có cảm xúc. Và Ä‘á»™c giả cÅ©ng không thể nào ghi nhá»› tên họ được. Cuá»™c sống rất công bằng, nếu bạn chịu đầu tÆ°, bỏ công sức thá»±c sá»± thì kết quả sẽ đến.

Viết về vấn đề tiêu cá»±c thì phải thấy nó chuyển biến

+ Nhiều người rất thích viết về những án nóng hoặc chạy theo sá»± kiện để Ä‘ánh bóng tên tuổi. Anh có chung dòng suy nghÄ© này không?

- ChÆ°a hẳn viết về án nóng, sá»± kiện “hot” là sẽ Ä‘ánh bóng được tên tuổi. Bởi không phải ai cÅ©ng viết được án và không phải ai cÅ©ng có duyên hoặc có khả năng được cấp trên giao cho viết án hoặc chạy theo sá»± kiện. Bất cứ ngành nghề nào cÅ©ng cần có giai Ä‘oạn thá»­ sức, phải trải qua quá trình thá»­ thách thì người phụ trách ban má»›i có thể nhìn nhận được phóng viên của mình hợp vá»›i vấn đề gì để giao việc. Ngoài khả năng thì má»™t yếu tố khác cÅ©ng quan trọng không kém là phẩm chất, trách nhiệm của phóng viên. Không phải ai cÅ©ng đủ Ä‘á»™ tin tưởng để cấp trên giao cho má»™t đề tài khó. Nên dù có muốn là ai thì trÆ°á»›c hết bạn phải là người nhÆ° thế nào Ä‘ã.

Riêng cá nhân tôi thì bên cạnh những sá»± vụ nhất định thì sau má»—i bài viết về những việc tiêu cá»±c, chÆ°a tốt thì mình phải nhìn thấy những chuyển biến, thay đổi thì Ä‘ó má»›i là thành công và cho mình Ä‘á»™ng lá»±c để làm nghề. Ví dụ nhÆ°: những phản ánh bất cập của người dân mà nhà báo Ä‘Æ°a lên lại không đủ sức thuyết phục để các cấp quan tâm, xem xét, sá»­a đổi thì mình cÅ©ng cần phải xem lại.

+ Gần chục năm gắn bó vá»›i nghề báo, anh Ä‘úc rút được Ä‘iều gì?

- Nghề báo là má»™t nghề rất vất vả nhÆ°ng cÅ©ng nhiều thú vị, vinh quang. Theo tôi Ä‘iều khó khăn nhất của người làm báo là giữ được ngọn lá»­a Ä‘am mê vá»›i nghề. Để làm được nhÆ° vậy, con người ta cần má»™t ý chí kiên định, má»™t quan Ä‘iểm nghề rõ ràng để vượt qua khó khăn, thá»­ thách, thậm chí những cám dá»— mà nghề báo mang lại.

+ Rất cảm Æ¡n anh và chúc anh sức khỏe!

Theo Minh Minh/ Báo Nhà báo và Công Luận