Đầu năm 2018, tôi về công tác ở Hậu Lá»™c - má»™t huyện ven biển năm nào bão lụt cÅ©ng “ghé thăm” vài lần.

Mục Ä‘ích của tôi là viết bài về xây dá»±ng nông thôn má»›i ở má»™t xã ven biển của huyện. NhÆ°ng khi gặp lãnh đạo xã nói chuyện má»›i hay biết các anh Ä‘ang hết sức lo lắng vì tàu thuyền của ngÆ° dân ra khÆ¡i mấy ngày nay nhÆ°ng mất thông tin liên lạc do ảnh hưởng của gió mùa. Xã cÅ©ng Ä‘ã báo cáo vá»›i các ngành chức năng của huyện và tỉnh để có chỉ đạo kịp thời. Được biết, không chỉ riêng tàu của ngÆ° dân huyện Hậu Lá»™c mà còn có cả tàu của ngÆ° dân huyện TÄ©nh Gia, thành phố Sầm SÆ¡n cÅ©ng Ä‘ang mất liên lạc trên biển.

Nắm bắt được nguồn tin, chiều hôm Ä‘ó tôi Ä‘ã nhanh chóng làm tin nóng gá»­i về tòa soạn để đăng số báo ngày mai. Ngay sáng hôm sau Ban biên tập tiếp tục giao cho tôi viết bài sâu ở các địa phÆ°Æ¡ng nói trên, trong Ä‘ó chú ý đến thiệt hại, các hoạt Ä‘á»™ng thăm hỏi, Ä‘á»™ng viên và hÆ°á»›ng xá»­ lý của các ngành chức năng cÅ©ng nhÆ° chính quyền địa phÆ°Æ¡ng. Bài viết hoàn thành xong trong ngày kịp đăng báo và được cÆ¡ quan biểu dÆ°Æ¡ng. Sau khi bài viết được đăng tôi vẫn tiếp tục bám cÆ¡ sở để thông tin kịp thời về tình hình thiệt hại và ná»— lá»±c tìm kiếm ngÆ° dân mất tích của lá»±c lượng chức năng cÅ©ng nhÆ° sá»± há»— trợ của các tổ chức, cá nhân.

Từ má»™t chuyến Ä‘i thá»±c tế tác nghiệp nhÆ° vậy tôi nghiệm ra rằng, để tìm được má»™t đề tài cho bài viết hoàn toàn không dá»… chút nào. Trao đổi về việc vì sao phóng viên trẻ bí đề tài, tôi cho rằng có nhiều nguyên nhân, trong Ä‘ó có mấy nguyên nhân cÆ¡ bản:

Thứ nhất, do phóng viên không thường xuyên Ä‘i cÆ¡ sở hoặc chỉ “cưỡi ngá»±a xem hoa”, ngại khó, ngại khổ khi đến những vùng xa xôi, vùng có Ä‘iều kiện đặc biệt khó khăn, nên không nắm bắt được thông tin từ cÆ¡ sở. Có má»™t số trường hợp phóng viên được giao phụ trách địa bàn, lÄ©nh vá»±c, nhÆ°ng cả năm chỉ Ä‘i xuống cÆ¡ sở được vài lần, viết được cho huyện vài cái tin hoặc vài bài viết kiểu “không khen, không chê”.

Thứ hai, má»™t số phóng viên trẻ ít đọc sách báo, nghiên cứu tài liệu để bổ sung thêm kiến thức, bồi bổ ngôn ngữ qua Ä‘ó phát hiện ra nhiều đề tài hay. Thay vì đọc sách báo, má»™t số phóng viên Ä‘ã không tiếc thời gian vào mạng internet để đọc. Nguồn tin trên mạng tuy lá»›n, song thiếu sá»± kiểm chứng để có được nguồn tin chính xác.

Thứ ba, má»™t số phóng viên trẻ không quan tâm, thậm chí biết nhÆ°ng vẫn thờ Æ¡ hoặc bỏ qua các sá»± kiện Ä‘ang diá»…n ra xung quanh. Ví dụ có trường hợp trên đường phóng viên bắt gặp má»™t nhóm người xếp hàng dài trÆ°á»›c cá»­a cây ATM đợi rút tiền trong cái nắng nhÆ° thiêu nhÆ° đốt; má»™t vụ tai nạn giao thông thảm khốc hay hình ảnh má»™t người trèo qua dải phân cách trên quốc lá»™ để qua đường bên kia… nhÆ°ng vẫn mặc kệ!. Nhiều sá»± kiện quan trọng diá»…n ra trong tỉnh, trong nÆ°á»›c và thế giá»›i hay tin tức được phát Ä‘i trên hệ thống phát thanh - truyền hình cÅ©ng không được phóng viên nắm bắt hàng ngày. Khi rÆ¡i vào thế bí, có phóng viên lấy đề tài cÅ© ra “nhai Ä‘i nhai lại”, cách thể hiện giống nhau, chỉ khác má»—i thêm vài con số. Do Ä‘ó, phóng viên không thể có được những đề tài sát cuá»™c sống.

Thứ tÆ°, phóng viên trẻ đồng nghÄ©a vá»›i kinh nghiệm, tuổi đời còn ít, nên có phần e dè, ngại tiếp xúc khi liên hệ làm việc vá»›i cÆ¡ sở, cÆ¡ quan chức năng. Năng lá»±c tÆ° duy và khả năng giao tiếp còn hạn chế, do Ä‘ó ảnh hưởng đến việc tác nghiệp, khai thác thông tin, tìm kiếm đề tài… 

“Giải phẫu” căn bệnh bí đề tài, tôi cÅ©ng mạnh dạn chia sẻ má»™t vài phÆ°Æ¡ng pháp Ä‘ó là: TrÆ°á»›c hết, phóng viên trẻ cần phải thường xuyên Ä‘i cÆ¡ sở, nắm vững và giữ mối liên hệ mật thiết vá»›i cÆ¡ sở, nhất là vá»›i các đầu mối cung cấp thông tin. Bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phÆ°Æ¡ng, giải quyết được vấn đề cấp thiết mà cÆ¡ sở Ä‘ang đặt ra, từ Ä‘ó có những đề tài sát, Ä‘úng vá»›i thá»±c tế. Bên cạnh Ä‘ó cần cập nhật thông tin trên các kênh thông tin đại chúng. Thường xuyên đọc báo, nghiên cứu tài liệu, tiếp thu có chọn lọc trên các tờ báo chính thống để có nguồn thông tin thá»±c sá»± đảm bảo tin cậy. Sá»­ dụng mạng xã há»™i má»™t cách có chọn lọc để thu thập nguồn thông tin hữu ích. Trên cÆ¡ sở những đề tài cÅ© trÆ°á»›c Ä‘ó cần hâm nóng, làm má»›i đề tài bằng nhiều phÆ°Æ¡ng pháp thể hiện sinh Ä‘á»™ng, hấp dẫn… 

Nguyễn Ngọc