Nhà báo Hải Luáºn phá»ng vấn đại biểu dá»± APEC 2017 tại TP. Nha Trang, Khánh Hòa.
Äó là chia sẻ cá»§a Nhà báo Hải Luáºn – báo Biên Phòng vá» những tác phẩm mà anh dành tâm huyết và lăn lá»™n nhiá»u năm qua.
Thích hai mảng đỠtài lá»›n: ngư dân và nông dân
Nhà báo Hải Luáºn Ä‘ã bắt đầu câu chuyện vá» nghá» vá»›i tôi như thế trong lần anh ra Hà Ná»™i gần Ä‘ây. Thú tháºt gặp anh lần đầu tiên nhưng tôi Ä‘ã vô cùng ấn tượng và có cảm tình vá»›i anh bởi ngưá»i Ä‘àn ông miá»n Trung ấy chân chất, tháºt thà, gần gÅ©i, dá»… mến, đặc biệt tình yêu vá»›i những con chữ luôn ngáºp tràn trong anh. Xuất thân từ má»™t y tá ở đồn biên phòng thuá»™c tỉnh Khánh Hòa, ở Ä‘ó anh Ä‘ã viết cá»™ng tác rất nhiá»u tá» báo. Äại tá, nhà báo Nguyá»…n Hoà Văn - nguyên Tổng Biên táºp báo Biên phòng Ä‘ã đỠnghị Tư lệnh Bá»™ đội Biên phòng rút anh từ đồn biên phòng vá» làm nhà báo chuyên nghiệp. Äến nay, anh Ä‘ã gặt hái được 20 giải thưởng báo chí từ Trung ương đến địa phương. Äây là má»™t ná»— lá»±c không ngừng nghỉ cá»§a nhà báo Hải Luáºn.
Nhà báo Hải Luáºn Ä‘ã xuất bản 2 cuốn sách phóng sá»±: “Nhịp Ä‘áºp cá»§a cuá»™c sống” và “Thoát khá»i nghèo hèn”. Nhà báo Hải Luáºn kể câu chuyện thú vị: “Sách Ä‘ã in xong, chá» thanh toán tiá»n. Bà Giám đốc xưởng in, há»i:
- Sách anh in để làm gì?
- Sách tôi in ra để bán, chút xíu nữa tôi sẽ phát hành hết.
- Anh thông cảm, mấy chục năm làm nghá» in, em thấy nhiá»u ngưá»i in sách Ä‘á»u có tài trợ, sách há» chá»§ yếu tặng. Hai Ä‘êm nay, em thức trắng Ä‘êm để Ä‘á»c bản thảo cuốn sách anh. Thấy cái tít “Thoát khá»i nghèo hèn” tò mò, vào trang trong Ä‘á»c bị cuốn hút ngay trang đầu đến trang cuối. Thấy nhân váºt trong sách toàn dân nghèo, há» không có tiá»n tài trợ. Nhưng sách cá»§a anh rất có tình ngưá»i”.
Nhà báo Hải Luáºn thích hai mảng đỠtài lá»›n: ngư dân và nông dân. Có lẽ bởi anh là ngưá»i sinh ra và lá»›n lên trên dải đất miá»n Trung vá»›i những bãi biển đầy nắng và gió, hÆ¡n ai hết anh hiểu vá» cuá»™c sống cá»§a những ngưá»i nông dân, ngư dân đầy cÆ¡ cá»±c lo toan cuá»™c sống mưu sinh. “Gặp những ngưá»i nông dân hoặc ngư dân không chịu khuất phục Ä‘ói nghèo, có tư tưởng làm chá»§. Há» làm ăn rất bài bản, mình đến “chung sống” vá»›i há», sẽ có những câu chuyện, chi tiết rất tháºt, rất văn há»c” – nhà báo Hải Luáºn, trải lòng má»™t cách tháºt giản dị vá» chuyện nghá».
Giải thưởng cá»§a bạn Ä‘á»c
Äối vá»›i Hải Luáºn, câu chuyện độc Ä‘áo và chi tiết đắt giá sẽ làm nên “linh hồn” báo chí. Dẫn chứng cho Ä‘iá»u này, nhà báo Hải Luáºn kể: “Nguyên Tổng thống Mỹ Bill Clinton sang thăm Việt Nam, có buổi trò chuyện vá» chá»§ đỠ“Chống HIV/AIDS nâng cao khả năng cá»§a thanh niên Việt Nam” tại Hà Ná»™i. Cùng dá»± vá»›i ông là bà Nguyá»…n Thị Huệ, má»™t bệnh nhân phát biểu trước. Sau Ä‘ó ông Bill Clinton nói: “Tôi tin rằng những gì tôi nói sau Ä‘ây má»i ngưá»i sẽ quên, còn những gì bà Huệ vừa nói vá»›i má»i ngưá»i sẽ nhá»› mãi trong tim”. Tại sao ông Tổng thống Mỹ nói ra bị má»i ngưá»i quên? Äó là những câu nói mang tính “ngoại giao”, không có chi tiết được lấy từ trong tim. Còn bà Huệ, má»™t ngưá»i bị sida, Ä‘ã nói ra câu chuyện “ruá»™t gan” và cả sinh mạng cá»§a mình, nên nó có sức hút và lay động lòng ngưá»i. Trong làm báo cÅ©ng giống như câu chuyện này”.
Nhà báo Hải Luáºn vẫn luôn quan niệm rằng viết báo thì phải dá»… hiểu nhất có thể. Anh bảo viết má»™t bài báo hay thì không khó nhưng để bán được tá» báo trên sạp má»›i khó. Anh kể ngày xưa mình có viết bài báo “Ông xe ôm dạy tôi làm báo”. Ông xe ôm nói vá»›i anh thích Ä‘á»c những tá» báo, nêu thẳng vấn đỠngay, chứ không lòng vòng, quanh co khó hiểu. Vì thế anh Ä‘ã tá»± Ä‘iá»u chỉnh, cách viết cá»§a mình sao cho cầm tá» báo lên là cuốn hút ngay từ cái tít, cái sapo, ảnh, bố cục…

Nhà báo Hải Luáºn và chuyến tác nghiệp cùng ngư dân.
Dù anh được nhiá»u giải thưởng báo chí, nhưng anh vẫn thích nhất “giải thưởng cá»§a bạn Ä‘á»c”, là bạn Ä‘á»c nhá»› mãi tít bài, chi tiết trong bài. Chẳng hạn bài: “Con vịt gánh nguồn thu ngân sách”, “Những giá»t máu chảy dá»c đưá»ng biên”, “Mạng treo đầu ngá»n sóng”, “Cháy rừng dưới Ä‘áy biển”, “Cung phụng” chá»§ tàu cá”, “Tìm trầm giữa biển Äá»™ng”,“Xẻ thịt” dưới Ä‘áy biển”… Có thể nói bằng những nhìn nháºn và tài quan sát tinh tế, anh Ä‘ã rút ra những cái tít rất độc và lạ.
Có Ä‘iá»u anh chia sẻ mà tôi rất tâm đắc, Ä‘ó là anh không há» dùng tiếng phổ thông trong bài viết giữa các Ä‘oạn đối thoại giữa nhà báo vá»›i nhân váºt. Bởi anh cho rằng cái “Mô, tê, răng, rứa” má»›i phản ánh ngôn ngữ, Ä‘á»i sống sinh động rất tháºt cá»§a ngưá»i miá»n Trung, chứ không thể dùng những từ phổ thông. Vì nếu phổ thông thì mất Ä‘i bản sắc phóng sá»± cá»§a anh.
Có thể nói trong khoảng thá»i gian ít á»i được trò chuyện cùng anh, tôi má»›i vỡ lẽ ra những Ä‘iá»u mà trước Ä‘ây chưa há» hay biết. Äang ở độ “chín” cá»§a tuổi Ä‘á»i, tuổi nghá», nhà báo Hải Luáºn Ä‘ang dần khẳng định là má»™t cây bút phóng sá»± tràn đầy năng lượng. Tin rằng, anh sẽ còn gặt hái được thêm nhiá»u giải thưởng báo chí hÆ¡n nữa.
Theo An Vinh/Báo Nhà báo & Công luáºn