Ông từng giành được nhiều giải thưởng báo chí uy tín và phần lá»›n những tác phẩm ấy ông đều viết thể loại bút ký chân dung, về gÆ°Æ¡ng người tốt việc tốt vá»›i má»™t mong muốn lan tỏa những Ä‘iều tốt đẹp trong cuá»™c sống.

Là nhà nghiên cứu văn hóa nghệ thuật có tiếng ở mảnh đất xứ Đông và ông rất mê viết, đặc biệt là mảng chân dung con người. NSƯT Khúc Hà Linh từng bá»™c bạch: “Khi nhân vật người tốt việc tốt Ä‘ã xuất hiện trên trang viết, mặc nhiên họ thành người của công chúng. Ảnh hưởng của nhân vật được lan tỏa, có tác dụng giáo dục và định hÆ°á»›ng đạo đức, nhân cách đối vá»›i con người trong xã há»™i”. Có lẽ vì thế mà trong những tác phẩm được giải cao của ông, người ta đều thấy ông sá»­ dụng thể loại bút ký chân dung viết về tấm gÆ°Æ¡ng những người tâm huyết vá»›i công cuá»™c phát triển Đảng, người tốt việc tốt trên quê hÆ°Æ¡ng Hải DÆ°Æ¡ng của mình.

Những nhân vật trong các tác phẩm của Khúc Hà Linh là những người có Ä‘am mê, khát vọng, có ý chí, nghị lá»±c, và họ Ä‘ang ngày ngày cố gắng, ná»— lá»±c để góp má»™t “bông hoa nhỏ” trong “vườn hoa lá»›n” của xã há»™i. Đọc những bài viết, xem những bá»™ phim của ông khiến má»—i người sẽ thấy yêu thêm cuá»™c đời này, sống nhân văn, ý nghÄ©a hÆ¡n khi mà người ta biết rằng ở Ä‘âu Ä‘ó có những con người, những số phận Ä‘ang gom góp xây dá»±ng lên xã há»™i tốt đẹp hÆ¡n. Tuy nhiên, ông cÅ©ng từng thổ lá»™, viết về người tốt việc tốt không hẳn dá»… nhÆ° có người vẫn nghÄ©. Nó vẫn cần có niềm say mê, cảm hứng và kỹ năng thá»±c hiện. Viết càng chân thá»±c bao nhiêu, càng lay Ä‘á»™ng người đọc bấy nhiêu.

Có lẽ tác phẩm thành công nhất của ông ở thể loại này là “Chuyện người ngoài Đảng xin thành lập chi bá»™” từng giành giải Khuyến khích Giải Báo chí Quốc gia. Nhân vật là cá»±u chiến binh Nguyá»…n Đình Giang mở nghề sản xuất bánh đậu xanh, muốn lÆ°u giữ nghề cổ truyền của ông cha để lại trên mảnh đất Hải DÆ°Æ¡ng. Từ những đồng vốn cò con, vợ chồng anh Ä‘ã tìm hiểu công nghệ, tìm kiếm thị trường, trải qua biết bao khó khăn, gian khổ trong quy luật cạnh tranh của thÆ°Æ¡ng trường, để sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển và thành lập Công ty TNHH Gia Bảo. CÆ¡ sở sản xuất tuy nhỏ bé nhÆ°ng Ä‘ã giải quyết công ăn việc làm cho hàng trăm người lao Ä‘á»™ng.

NSƯT Khúc Hà Linh kể: “Tôi Ä‘ã tiếp cận nhân vật, nắm bắt thông tin, tìm hiểu quá trình phấn đấu lập nghiệp của má»™t người lính cụ Hồ, má»™t thÆ°Æ¡ng binh tàn nhÆ°ng không phế. Tôi Ä‘ã về tận quê anh, làng NghÄ©a để lấy cảm hứng sáng tác. Những buổi nghe anh kể chuyện về cuá»™c sống tuổi thÆ¡, những lần chứng kiến anh tiếp xúc khách hàng, qua ngôn ngữ giao tiếp, cả những Ä‘á»™ng tác khi anh hút thuốc lào, suy ngẫm  trÆ°á»›c má»™t vấn đề  khó… Những ấn tượng về nhân vật cứ hình thành dần, rõ lên. Đây chính là cảm hứng để tôi viết tác phẩm “Ấm lạnh đường đời”.

Vậy nhÆ°ng, má»™t thời gian sau, khi về thăm công ty theo lời mời của Giám đốc, ông bất ngờ khi Ä‘ó là buổi lá»…  thành lập chi bá»™ của Công ty TNHH Gia Bảo. Thành lập chi bá»™ có bốn đảng viên, cả bốn người đều là nhân viên hợp đồng, còn anh là Giám đốc lại là người ngoài Đảng. Quả thá»±c, mấy năm nay Giám đốc thấy 4 nhân viên hằng tháng đều xin phép về nÆ¡i cÆ° trú để sinh hoạt Đảng, anh thấy có gì Ä‘ó chÆ°a thích hợp. Anh nảy ra ý nghÄ©: Đề nghị các cấp có thẩm quyền cho thành lập chi bá»™ ở cÆ¡ sở mình, cho thuận tiện và nguyện vọng ấy được chuẩn y…

“Câu chuyện nghe tưởng nhÆ° Ä‘Æ¡n giản, nhÆ°ng vá»›i tôi thật là má»™t Ä‘iều rất lạ. Vốn là người Ä‘ã viết nhiều bài báo về thể loại phản ánh, tôi biết ngay ở Ä‘ây có nhiều nét má»›i, Ä‘á»™c Ä‘áo, thú vị. Câu chuyện mang tính chất báo chí, phát hiện nhân tố má»›i. Thế là bài báo “Chuyện người ngoài đảng xin thành lập chi bá»™” được ra đời, từng được in trên báo Hải DÆ°Æ¡ng, báo Quân khu Ba. Bài báo có sức lan tỏa, nhiều cÆ¡ quan thông tấn báo chí cÅ©ng tìm đến Ä‘Æ°a tin. Thật là mừng, sau ngày thành lập chi bá»™, Công ty của anh có thêm sức mạnh, sản xuất càng tốt lên, phong trào thi Ä‘ua khởi sắc. Chỉ năm sau, Ä‘ã bồi dưỡng và kết nạp thêm đảng viên má»›i. Và chính anh cÅ©ng gia nhập Đảng. Chi bá»™ từ 4 người, sau cứ tăng dần, có lúc lên tá»›i 15 người. Sức sống của bài báo không chỉ dừng ở Ä‘ó. Đây là má»™t vấn đề má»›i- vấn đề xây dá»±ng Đảng trong các doanh nghiệp sản xuất tÆ° nhân giữa thời kỳ mở cá»­a. Rồi sau Ä‘ó, lại thêm má»™t bất ngờ nữa: Tỉnh Hải DÆ°Æ¡ng thành lập Hiệp há»™i Doanh nghiệp, thì Giám đốc Công ty Gia Bảo được bầu giữ chức vụ Phó Chủ tịch, kiêm Trưởng ban Vận Ä‘á»™ng Phát triển Đảng Hiệp há»™i Doanh nghiệp tỉnh Hải DÆ°Æ¡ng”- ông xúc Ä‘á»™ng cho biết.

Còn tác phẩm “Người trốn việc nhà, thiết tha việc làng” của ông kể về kÄ© sÆ° LÆ°Æ¡ng Văn Tháp, từng là Thường vụ huyện uá»·, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Chí Linh Ä‘ã được giải báo chí của Uá»· ban Trung Æ°Æ¡ng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Là má»™t cán bá»™ khoa học tận tuỵ vá»›i ruá»™ng đồng, vá»›i nông nghiệp, nông thôn và nông dân… ông Tháp Ä‘ã làm việc vá»›i má»™t tÆ° duy má»›i. Khi về làng ông lại lao vào xây dá»±ng cuá»™c sống làng quê. Hết tham gia làm Ä‘ình, xây dá»±ng làng văn hóa, xây dá»±ng Ä‘á»™i bóng, Ä‘á»™i văn nghệ, chăm lo công tác khuyến học. Ông quên công việc gia Ä‘ình mà thiết tha công việc làng xã. Giữa lúc con người ào ạt, Ä‘ua chen lao vào cuá»™c sống thÆ°Æ¡ng trường bỏ hết việc giữ gìn phong hóa, thì ông lại lấy cái niềm vui của tuổi già là xây dá»±ng má»™t cái gì Ä‘ó để mà quý mà yêu.

Bên cạnh Ä‘ó phải nhắc đến bài báo “Hát sáng chế” vá»›i câu chuyện kể về anh Phạm Văn Hát quyết tâm mày mò sá»­a máy nông cụ, cải tiến máy trồng trọt, thành nhà sáng chế sản phẩm cÆ¡ khí, cung cấp cho nông dân các tỉnh thành, và bán sang má»™t số nÆ°á»›c ngoài. Vẫn là thể loại bút ký, ghi chép chân dung, xen kẽ tả thân phận của anh, hành văn, chữ nghÄ©a bình dân không màu mè bay bÆ°á»›m, nhÆ°ng chạm được vào trái tim người đọc. Họ thÆ°Æ¡ng anh Hát, cám cảnh khi anh là con nợ 3 tá»· đồng, trắng tay cay đắng. NhÆ°ng người đọc khâm phục khi anh chế tác ra hàng loạt máy rải phân, máy trồng cà rốt.

Gần Ä‘ây nhất, ông lại viết về má»™t con người khác, là má»™t sÄ© quan công an hÆ°u trí tên là Nguyá»…n Đăng Vượng mang tên “Người phán xá»­ khu dân cÆ°”. Ông Vượng được bầu làm Trưởng khu 10 năm liền và cái tên “ông thổi tù và hàng tổng” Ä‘ã lăn lá»™n vá»›i phong trào, giữ gìn khu phố bình yên, văn minh, đẹp đẽ. Bọn tá»™i phạm, trá»™m cắp nghe tên ông kinh sợ. Dân làng khu phố thì gần gÅ©i sẻ chia. Ông hòa giải rất khéo, đến ná»—i chuyện gia Ä‘ình ngỡ tan Ä‘àn xẻ nghé vẫn “cÆ¡m lành canh ngọt”. Khi ngoài 60 tuổi, ông xin nghỉ, dân phố và chi bá»™ vẫn tiếc. NSƯT Khúc Hà Linh Ä‘ã khai thác được phần thời gian còn ở công an, ông có nhiều kinh nghiệm giữ gìn an ninh công cá»™ng, phòng chống tệ nạn xã há»™i, bây giờ về khu dân cÆ°, ông trưởng khu hành sá»± rất có lý có tình, và tâm phục khẩu phục. Thế là ông hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, và khu phố được bình yên.

Có thể nói, bằng bút pháp tài hoa, bằng khả năng quan sát tỉ mỉ, NSƯT Khúc Hà Linh Ä‘ã làm hiển hiện lên những nhân vật có thật trong cuá»™c sống vá»›i lối kể giản dị, trung thá»±c, có sức lay Ä‘á»™ng và tình người. Vá»›i ông, ông luôn tâm niệm: “Làm báo, cái quý nhất là gần gÅ©i vá»›i đời sống. Hãy nâng niu giá trị cuá»™c đời từ những thứ nhỏ bé nhất từ đời sống”…

Theo Bảo Minh/Báo Nhà báo và Công luận