Nhà báo Thái Bá DÅ©ng - Báo Tuổi trẻ TP. Hồ Chí Minh

TÆ° liệu sống cho tuyến bài về Hoàng Sa

Loạt bài về Hoàng Sa bắt nguồn từ câu chuyện vận Ä‘á»™ng hiến tÆ° liệu, hiện vật cho Nhà trÆ°ng bày Hoàng Sa được Báo Tuổi Trẻ TP.HCM và UBND huyện Hoàng Sa (Đà Nẵng) phát Ä‘á»™ng. Trong quá trình phát Ä‘á»™ng và tiếp nhận, nhà báo Bá DÅ©ng tiếp cận được rất nhiều câu chuyện xúc Ä‘á»™ng từ tấm lòng của người dân cả nÆ°á»›c, đặc biệt là giá»›i Kiều bào vốn Ä‘ang sở hữu nhiều tÆ° liệu từ thời Việt Nam Cá»™ng hòa liên quan đến Hoàng Sa.

Loạt bài “TÆ° liệu Hoàng Sa - hành trình trái tim” là những câu chuyện thật, những con người thật được nhà báo Thái Bá DÅ©ng tìm đến tận nÆ¡i, khắp mọi vùng miền đất nÆ°á»›c. Các nhân vật có thể sinh sống làm việc ở Hoàng Sa và các giai Ä‘oạn khác nhau và dù sống ở chế Ä‘á»™ nào thì khi nhắc đến Hoàng Sa họ đều có má»™t tình yêu chung Ä‘ó là hÆ°á»›ng về Tổ quốc.

Đọc loạt bài, Ä‘á»™c giả không chỉ biết tá»›i những hình ảnh tÆ° liệu, hiện vật quý khẳng định chủ quyền của Hoàng Sa mà còn được ngược dòng thời gian, biết về những câu chuyện của những người lính ngày Ä‘êm canh giữ đảo. Ngoài ra Ä‘ó còn là những cán bá»™ khí tượng năm nào cÅ©ng Ä‘ôi ba lần luân phiên thay nhau ra đảo để nắm bắt thông tin thời tiết khí tượng ở Hoàng Sa truyền về đất liền.

NhÆ° Ä‘ã nhiều lần khẳng định trên các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông, Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sá»­ và cÆ¡ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền đối vá»›i hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa phù hợp luật pháp quốc tế, cÅ©ng nhÆ° chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán đối vá»›i các vùng biển liên quan ở Biển Đông được xác lập phù hợp vá»›i Công Æ°á»›c Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Trong quá trình tìm tÆ° liệu để thá»±c hiện loạt bài về Hoàng Sa, anh Bá DÅ©ng được may mắn Ä‘i cùng những cán bá»™ Nhà trÆ°ng bày Hoàng Sa, cùng tá»›i thăm các nhân chứng Hoàng Sa. Đây là cÆ¡ há»™i tốt được gặp gỡ người thật việc thật, anh cảm thấy may mắn vì Ä‘ó là nhân chứng từng sống, họ từng cầm súng trong hải chiến Hoàng Sa tá»›i nay.

Người làm báo nếu viết bài chỉ dá»±a trên tÆ° liệu tàng thÆ°, giấy bút, hiện vật trÆ°ng bày thì sẽ khó viết và người đọc sẽ rất nhàm chán. Việc gặp gỡ các nhân chứng này dù rất khó khi họ sống ở cách xa nhau, vì nhiều lý do mà không thể gặp được, nên chuyến Ä‘i lần này đối vá»›i nhà báo Thái Bá DÅ©ng thật đặc biệt. Họ là những tÆ° liệu sống.

Sức mạnh về công lý

Má»—i má»™t bài viết trong loạt bài được đăng tải đều nhận được sá»± hưởng ứng từ Ä‘á»™c giả ở mọi miền. Má»—i bài viết, má»—i câu chuyện trong loạt bài nhÆ° má»™t thÆ°á»›c phim Ä‘en trắng tua chậm, để bạn đọc có thể theo dõi, nghiền ngẫm. Không chỉ Ä‘á»™c giả trong nÆ°á»›c mà cả bà con kiều bào ở nÆ°á»›c ngoài đều thầm cảm Æ¡n tác giả Ä‘ã có má»™t loạt bài nói lên chính ná»—i niềm của những người con luôn hÆ°á»›ng về nÆ¡i là má»™t phần máu thịt của đất nÆ°á»›c.

Có rất nhiều nhân vật đặc biệt trong loạt bài, nhÆ° cá»±u binh tên là ông Lê Lan, 68 tuổi, người Ä‘ã trá»±c tiếp cầm súng trên lô cốt ở Hoàng Sa và chứng kiến lính Trung Quốc dùng xuồng nhỏ từ tàu chiến ồ ạt đổ bá»™ lên chiếm Hoàng Sa ngày 19/1/1974.

“Khi phỏng vấn, ông Lê Lan luôn mong làm sao nÆ°á»›c mình giàu lên, mạnh lên, đầu tÆ° xứng Ä‘áng cho quốc phòng để có thể bảo vệ vững chắc chủ quyền. Tôi thấy ông Lê Lan giống nhÆ° nhiều cá»±u binh Hoàng Sa Ä‘ã xúc Ä‘á»™ng tái hiện những gì mình chứng kiến trong từng trang hồi ký, từng mẩu giấy viết tay của mình” - nhà báo Bá DÅ©ng nhá»› lại.

Bằng lòng chân thành, và sức mạnh hÆ°á»›ng về công lý, nhà báo Bá DÅ©ng tìm tá»›i các nhân chứng, thăm hỏi họ má»™t cách chân thành, họ nhÆ° được an ủi. Những Ä‘iều Ä‘ó làm nguôi ngoai ký ức, Ä‘Æ°a nhiều người từ chá»— tá»± ti, mặc cảm trở thành những người tích cá»±c giá»›i thiệu, tìm kiếm và Ä‘óng góp hiến tặng tÆ° liệu cho Hoàng Sa.

Trong số nhiều nhân vật anh Bá DÅ©ng phỏng vấn, còn phải kể đến ông Huỳnh Hùng - vốn là Phó Giám đốc ná»™i dung Trung tâm Truyền hình Việt Nam tại Đà Nẵng. Người mà năm 2006, Ä‘ã thá»±c hiện má»™t bá»™ phim tài liệu vá»›i tên gọi “Nhá»› đảo” kể về những người Việt từng sinh sống gắn bó ở Hoàng Sa. Bá»™ phim được công chiếu trên Đài truyền hình, Ä‘ã làm thổn thức trái tim hàng triệu dân Việt Nam.

Có thể nói, loạt bài của nhà báo Bá DÅ©ng giống nhÆ° má»™t hiệu ứng lan truyền trong công chúng, các bài viết được chia sẻ từ người này sang người kia. Nhờ loạt bài, Nhà trÆ°ng bày Hoàng Sa rất vui mừng vì Ä‘ã có rất nhiều tÆ° liệu được gá»­i đến. NhÆ°ng thành công của loạt bài còn tiến xa hÆ¡n, mọi thứ không chỉ là vận Ä‘á»™ng tÆ° liệu cho Hoàng Sa mà quan trọng hÆ¡n nó Ä‘ã truyền tải câu chuyện Hoàng Sa tá»›i Ä‘ông đảo người Việt hÆ¡n, đặc biệt là kiều bào, cá»™ng đồng quốc tế. Loạt bài giúp người Việt Ä‘oàn kết hÆ¡n, tạo thêm sức mạnh và tin tưởng về công lý lẽ phải, về sá»± thật, về tấm lòng của người Việt trên toàn cầu.

Loại bài “TÆ° liệu Hoàng Sa - hành trình trái tim” vừa qua được Há»™i đồng Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XV năm 2020 Ä‘ánh giá cao, không chỉ mang tính thời sá»± mà còn khÆ¡i gợi thêm niềm tá»± hào của dân tá»™c. Khẳng định tình yêu nÆ°á»›c qua nghìn đời vẫn được hun Ä‘úc.

Khi nói về sức lan tỏa của loạt bài, nhà báo Bá DÅ©ng luôn cho rằng: “Vá»›i người làm báo, dù má»™t bạn đọc hiểu ra sá»± thật thôi thì tôi cÅ©ng nghÄ© rằng Ä‘ó là sá»± thành công của mình rồi. Bởi Hoàng Sa nếu luôn trong huyết quản, suy nghÄ© má»—i người Việt thì Hoàng Sa sẽ mãi trường tồn. Má»—i bài báo nhắc nhở về Hoàng Sa cÅ©ng nhÆ° má»™t viên gạch, má»™t tÆ° liệu Ä‘óng góp thêm cho sá»± nghiệp đấu tranh Ä‘òi lại Hoàng Sa”.

Theo Lê Hiếu/Báo NB&CL