Trở lại vá»›i hình phạt trong vụ án "Buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh mang nhãn mác Health 2000 Canada”, chiá»u 19/5, Tòa án nhân dân thành phố Hà Ná»™i Ä‘ã tuyên phạt cá»±u Thứ trưởng Bá»™ Y tế Trương Quốc Cưá»ng 4 năm tù vá» tá»™i “Thiếu trách nhiệm gây háºu quả nghiêm trá»ng”. Cùng tá»™i danh này, 2 bị cáo: Nguyá»…n Việt Hùng (nguyên Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, Bá»™ Y tế) bị tuyên phạt 3 năm tù, Lê Äình Thanh (nguyên công chức Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh) bị phạt 2 năm tù.
Hai bị cáo Phạm Hồng Châu (nguyên Trưởng phòng Äăng ký thuốc, Cục Quản lý Dược) và Nguyá»…n Thị Thu Thá»§y (nguyên Phó Trưởng phòng Quản lý giá thuốc, Cục Quản lý Dược) cùng bị phạt 4 năm tù vá» tá»™i “Lợi dụng chức vụ, quyá»n hạn trong khi thi hành công vụ”. Tòa tuyên phạt bị cáo Nguyá»…n Minh Hùng (nguyên Chá»§ tịch Há»™i đồng quản trị, kiêm Tổng Giám đốc Công ty VN Pharma) 18 năm tù và 8 bị cáo khác vá»›i các mức án khác nhau cùng vá» tá»™i “Buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh”.
Theo phóng viên TTXVN theo dõi phiên tòa, Há»™i đồng xét xá» xác định bị cáo Trương Quốc Cưá»ng Ä‘ã thá»±c hiện không Ä‘úng, không đầy đủ chức trách nhiệm vụ được giao, gây háºu quả rất nghiêm trá»ng. Cụ thể, bị cáo Cưá»ng Ä‘ã thiếu trách nhiệm trong việc thành láºp, quản lý hoạt động cá»§a nhóm chuyên gia thẩm định và bá»™ pháºn thưá»ng trá»±c đăng ký thuốc; thiếu trách nhiệm trong việc Ä‘iá»u hành, giám sát bá»™ pháºn thưá»ng trá»±c đăng ký thuốc; xét duyệt cấp số đăng ký cho 7 thuốc giả nhãn mác Health 2000 Canada trong khi biên bản thẩm định và hồ sÆ¡ không đủ Ä‘iá»u kiện cấp; không Ä‘ình chỉ lưu hành, thu hồi thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, giả nhãn mác Health 2000 Canada.
Há»™i đồng xét xá» cÅ©ng Ä‘ã cân nhắc bị cáo Trương Quốc Cưá»ng có nhiá»u cống hiến trong quá trình công tác, được trao tặng nhiá»u Huân, Huy chương, Bằng khen… Tại phiên tòa, bị cáo Cưá»ng Ä‘ã thành khẩn khai nháºn hành vi vi phạm, có thái độ ăn năn hối cải, bị cáo và gia Ä‘ình Ä‘ã tá»± nguyện ná»™p 1,8 tá»· đồng khắc phục háºu quả vụ án… Trên cÆ¡ sở Ä‘ó, Há»™i đồng xét xá» quyết định giảm nhẹ má»™t phần hình phạt cho bị cáo Trương Quốc Cưá»ng.
Ngay sau phiên tòa, Ä‘ã có những suy diá»…n, so sánh mức án dành cho cá»±u Thứ trưởng vá»›i những ngưá»i khác, trong vụ án khác nhằm đả kích chế độ. Nhưng chúng ta phải tỉnh táo bởi chắc chắn má»™t Ä‘iá»u rằng, Há»™i đồng xét xá» là ngưá»i có nhiá»u thông tin xác thá»±c nhất vá» vụ án qua những bằng chứng thu tháºp được cá»§a cÆ¡ quan Ä‘iá»u tra, lá»i khai cá»§a bị cáo và những ngưá»i liên quan tại phiên tòa, láºp luáºn đối Ä‘áp giữa đại diện viện kiểm sát và luáºt sư bào chữa… Do Ä‘ó, những suy diá»…n thiếu căn cứ thì mức độ tin cáºy là rất thấp.
Trên thế giá»›i, án oan sai vẫn xảy ra, dù ở bất cứ kiểu hệ thống pháp luáºt nào, chỉ là nhiá»u hay ít. CÅ©ng phải nói thêm, nhiá»u quốc gia theo mô hình tam quyá»n phân láºp vá»›i 3 quyá»n láºp pháp, hành pháp và tư pháp độc láºp vá»›i mục Ä‘ích chính nhằm kiá»m chế quyá»n lá»±c cá»§a nhau. Kế thừa những ưu Ä‘iểm cá»§a hệ thống này, Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam quy định tất cả quyá»n lá»±c thuá»™c vá» nhân dân, có sá»± phân công phân nhiệm rõ ràng giữa 3 cÆ¡ quan láºp pháp, hành pháp và tư pháp. Trong Ä‘ó tòa án là cÆ¡ quan xét xá» và Há»™i đồng xét xỠđộc láºp, chỉ tuân theo pháp luáºt.
Theo báo cáo thẩm tra cá»§a Ủy ban Tư pháp cá»§a Quốc há»™i vá» báo cáo công tác cá»§a Chánh án Tòa án nhân dân tối cao năm 2021, “số lượng và chất lượng xét xá» các vụ án hình sá»± Ä‘á»u vượt chỉ tiêu cá»§a Quốc há»™i giao. Äặc biệt, trong năm qua chưa phát hiện trưá»ng hợp nào kết án oan ngưá»i vô tá»™i. Việc cho các bị cáo hưởng án treo; cải tạo không giam giữ; áp dụng tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ được kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ. Tranh tụng trong xét xỠđược bảo đảm”. Äáng chú ý là năm 2021, tòa án các cấp thụ lý hÆ¡n 88.600 vụ án hình sá»±.
Như váºy có thể thấy rằng vá»›i sá»± giám sát cá»§a cÆ¡ quan đại diện cho quyá»n lá»±c nhân dân, hoạt động kiểm sát cá»§a Viện kiểm sát nhân dân các cấp, hoạt động xét xá» theo hai cấp…, nguy cÆ¡ để xảy ra án oan sai là rất thấp. Công tác xây dá»±ng, chỉnh đốn Äảng, đấu tranh phòng, chống tham nhÅ©ng, tiêu cá»±c mà Äảng ta Ä‘ang tiến hành cÅ©ng là giải pháp căn bản để ngăn ngừa những oan sai trong hoạt động tố tụng.
Bởi lẽ Ä‘ó, phản bác những luáºn Ä‘iệu xuyên tạc không có nghÄ©a là chúng ta “bênh” cá»±u Thứ trưởng Bá»™ Y tế, mà là góp phần bảo vệ sá»± công bằng cho tất cả má»i ngưá»i, bảo vệ sá»± tôn nghiêm cá»§a pháp luáºt.