Báo chí - hÆ¡i thở của cuá»™c sống

Nghề bút đến Ä‘ã đến vá»›i tôi nhÆ° má»™t duyên nợ. Tôi bắt đầu được biết đến nhuận bút từ khi còn là cậu học sinh lá»›p 7. Từ Ä‘ó đến nay, qua bao thăng trầm của cuá»™c sống, thăng trầm của nghề… Tôi không sao quên được những ká»· niệm ngọt ngào vá»›i những con người Ä‘ã từng dìu dắt tôi qua những bÆ°á»›c Ä‘i đầy áp lá»±c. Giờ Ä‘ây là những đồng nghiệp, những người anh, người chị, cấp trên… Ä‘ã và Ä‘ang đồng hành vá»›i tôi trải qua những khó khăn áp lá»±c của "nghề".

Có những lúc tôi mang cái cảm giác băn khoăn khó tả. NhÆ°ng vá»›i tôi lúc này, "nghề bút" dường nhÆ° Ä‘ã trở thành má»™t phần máu thịt trong cuá»™c sống vá»›i cảm xúc đầy tá»± hào xen lẫn trách nhiệm. Báo chí Ä‘ã khẳng định vai trò và sứ mệnh cao cả của mình, báo chí Ä‘ã trở thành má»™t phần của cuá»™c sống, nó giống nhÆ° má»™t thứ "cÆ¡m ăn", "thức uống", má»™t môi trường để công chúng muốn được sống nhÆ° nhu cầu hít thở không khí hàng ngày. Cái môi trường không khí Ä‘ó có mang lại cho công chúng cảm giác được thÆ° thái, được hít thở "không khí trong lành" hay không? Má»™t phần quan trọng phụ thuá»™c vào vai trò của những nhà báo - những người Ä‘ang hàng ngày, hàng giờ tạo ra thứ "không khí đặc biệt" ấy.

NghÄ© đến Ä‘ây, cảm giác Ä‘au nhói trong tôi xuất hiện, do thời gian vừa qua xuất hiện nhiều trường hợp nhà báo, phóng viên, người làm báo… bị bắt bởi hành vi “cưỡng Ä‘oạt tài sản”. Buồn thay là trong Ä‘ó có cả những người mà tôi Ä‘ã từng gặp để trò chuyện về "nghề", có cả những người bạn, người em mà tôi vá»›i họ Ä‘ã thân nhau từ khi họ còn Ä‘ang là sinh viên khoa báo. NhÆ°ng họ Ä‘ã buông tay để thả chính họ vào vòng lao lý, cÅ©ng bởi sá»± ảo tưởng sức mạnh, khiến họ bị “ngá»™ Ä‘á»™c quyền lá»±c”, núp dÆ°á»›i danh nghÄ©a báo chí để cưỡng Ä‘oạt tài sản...

Đã có nhiều bài báo, nhiều há»™i thảo khoa học nhắc đến câu chuyện phóng viên, nhà báo lợi dụng danh nghÄ©a báo chí để câu kết Ä‘ánh há»™i đồng doanh nghiệp, hoặc tổ chức gây áp lá»±c để cưỡng Ä‘oạt tài sản của nhiều cá nhân, tổ chức thậm chí có cả hiện tượng lợi dụng uy tín nhà báo để lừa đảo chiếm Ä‘oạt tài sản công dân. Tất cả những trường hợp Ä‘ó có thể được "cắt nghÄ©a" trong má»™t cụm từ: "Ngá»™ Ä‘á»™c quyền lá»±c" .

Nhà báo và hiện tượng "ngá»™ Ä‘á»™c quyền lá»±c"

Tại Há»™i nghị Ä‘ánh giá công tác báo chí năm 2017 - triển khai nhiệm vụ năm 2018 tại TP.HCM sáng 26/12/2017, đồng chí Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bá»™ chính trị, Bí thÆ° Trung Æ°Æ¡ng Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung Æ°Æ¡ng Ä‘ã phát biểu: “Nhiều người mang thẻ nhà báo ảo tưởng về quyền lá»±c và vị trí báo chí cho nên câu kết nhóm Ä‘i Ä‘ánh há»™i đồng, vòi vÄ©nh, làm tiền… không chỉ doanh nghiệp và cả quan chức tại địa phÆ°Æ¡ng”.

Thiết nghÄ©, việc "chữa trị" cho căn bệnh "ngá»™ Ä‘á»™c quyền lá»±c” trong má»™t bá»™ phận người làm báo, cần sá»± vào cuá»™c quyết liệt của không chỉ các cÆ¡ quan quản lý Nhà nÆ°á»›c về lÄ©nh vá»±c báo chí, các cÆ¡ quan báo chí, mà còn phải có nhận thức sâu sắc của bản thân các phóng viên, nhà báo - những con người luôn có nguy cÆ¡ "bị nhiá»…m Ä‘á»™c", bởi không thể có má»™t "loại thuốc" hay "má»™t liệu trình chữa trị" nào có hiệu quả khi bản thân "người bệnh" không có ý thức cần được chữa trị hay có tâm lý "phòng bệnh còn hÆ¡n chữa bệnh".

Bên cạnh Ä‘ó, vai trò của lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí - những người Ä‘ang hàng ngày định hÆ°á»›ng và quản lý công việc của các phóng viên, nhà báo cÅ©ng Ä‘óng má»™t vai trò hết sức quan trọng trong việc phòng ngừa sai phạm của má»—i phóng viên, nhà báo. HÆ¡n ai hết, lãnh đạo các cÆ¡ quan báo chí là người dẫn đường chỉ lối, là người giáo dục thường xuyên về đạo đức, trách nhiệm của phóng viên, nhà báo trong quá trình tác nghiệp thường xuyên. Việc tạo ra má»™t môi trường làm việc lành mạnh và tạo Ä‘á»™ng lá»±c tốt đẹp cho má»—i phóng viên, nhà báo tại má»—i tòa soạn là má»™t trong những nhân tố quyết định góp phần xây dá»±ng môi trường báo chí trong sạch và phát triển bền vững.

Rất nhiều đồng nghiệp trong những lúc "trà dÆ° tá»­u hậu" chia sẻ, có những bài viết của họ chỉ mang tính chất "làm cho có" bởi họ thiếu Ä‘á»™ng lá»±c làm việc mang tính nghề nghiệp, thiếu sá»± Ä‘á»™ng viên khích lệ kịp thời của lãnh đạo cÆ¡ quan báo chí hoặc do bản thân ná»™i bá»™ tòa soạn không có được môi trường cạnh tranh lành mạnh về “nghề”, khiến niềm tin và khát khao cống hiến của các phóng viên, nhà báo Ä‘ang hàng ngày, hàng giờ bị xói mòn. Từ Ä‘ó, dần dần họ không còn tâm huyết để chuyên tâm vá»›i nghề và nhận thức được vai trò và trách nhiệm của mình vá»›i cá»™ng đồng xã há»™i dẫn đến cảm giác tiêu cá»±c, dá»… sa ngã vào những cám dá»— tầm thường do chính môi trường làm báo mang lại.

Sau những cảm xúc dâng trào khi "ngẫm về nghề bút" cùng những chia sẻ tâm huyết của những đồng nghiệp, những đồng chí lãnh đạo cÆ¡ quan nghiệp vụ báo chí và cÆ¡ quan kiểm tra đạo đức, nghiệp vụ người làm báo, bất chợt trong tôi có má»™t cảm giác bồi hồi khó tả khi nhận ra rằng cái "nghiệp cầm bút" mà mình Ä‘ang theo Ä‘uổi nó thật sá»± cao cả và ý nghÄ©a vô cùng.

NhÆ°ng bên cạnh sá»± cao cả, tá»± hào Ä‘ó cÅ©ng là những trách nhiệm vô cùng nặng nề về nhận thức và hành vi của mình trong má»™t môi trường làm việc đầy áp lá»±c và cám dá»—. Nếu không vững vàng về tâm lý, không bản lÄ©nh trong nghề nghiệp, không có tâm hồn hÆ°á»›ng thiện mạnh mẽ thì chỉ má»™t giây phút nông nổi, thiếu suy nghÄ© cÅ©ng có thể "đốt cháy" tất cả những gì tốt đẹp nhất mà cái nghề vốn dÄ© được xã há»™i hết má»±c tôn trọng Ä‘ã mang lại cho tôi đến giờ phút này.

Theo Nguyá»…n Khuê/Báo PL&XH