Đến chúc rượu, tôi bất ngờ khi anh đề nghị thay rượu bằng nÆ°á»›c khoáng vá»›i lý do còn phải di chuyển trên đường ngay sau Ä‘ó.

Dù vậy nhÆ°ng tôi không nghÄ© tá»­u lượng của anh Ä‘i xuống, mà là ý thức của anh tăng lên. Sau lần ấy tôi không cầm lái nữa sau khi Ä‘ã uống rượu, bia. Tôi thấy lòng tá»± trọng của mình được Ä‘ánh thức từ cảm hứng hành vi của anh bạn học cÅ© mà tôi chÆ°a bao giờ xem trọng.

Má»—i lần qua quán bia ồn ào tiếng dô, ô tô, xe máy xếp dài bên ngoài, tôi lại vẫn vÆ¡ mong có Ä‘iều tÆ°Æ¡ng tá»± sẽ đến vá»›i những người Ä‘ang nâng ly trong Ä‘ó.

Tôi nghÄ© không gì bằng lòng tá»± trọng của con người cả. Mọi quy định dù nặng tính răn Ä‘e đến mấy mà khi người thá»±c hiện không xuất phát từ lòng mình, thì cÅ©ng chỉ là sá»± miá»…n cưỡng, đối phó, trÆ°á»›c sau rồi cÅ©ng quên.

Hiện Bá»™ Giao thông - Vận tải Ä‘ang lấy ý kiến cho Dá»± thảo Nghị định má»›i về xá»­ phạt vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c giao thông đường bá»™, đường sắt sau nhiều tai nạn nghiêm trọng liên quan đến rượu, bia. Theo Ä‘ó, mức phạt được đề xuất đối vá»›i lái xe ô tô vi phạm nồng Ä‘á»™ cồn có thể đến 40 triệu đồng, cao gần bằng thu nhập bình quân của người lao Ä‘á»™ng Việt Nam trong má»™t năm.

Dá»± thảo nhận được nhiều ý kiến đồng tình, nhÆ°ng sá»± băn khoăn cÅ©ng không ít.

Biết rằng pháp luật cần mạnh mẽ, nhÆ°ng vá»›i việc chỉ tập trung “Ä‘ánh” mạnh vào kinh tế nhÆ° thế liệu Ä‘ã là giải pháp tốt nhất chÆ°a. Có thể vì thế mà càng phát sinh tiêu cá»±c?

Chúng ta có khá nhiều kênh giám sát việc thá»±c thi pháp luật trong lÄ©nh vá»±c giao thông, nhÆ°ng chÆ°a bao giờ hết việc phản ánh, phàn nàn về tình trạng nhÅ©ng nhiá»…u, tiêu cá»±c trong xá»­ lý vi phạm.

Tăng mức phạt sẽ càng sinh ra nhiều “góc khuất” ở mức Ä‘á»™ cao hÆ¡n. Vì tính toán lợi ích trong việc bỏ ra đồng tiền, biết Ä‘âu chính người vi phạm sẽ chủ Ä‘á»™ng đặt ra, đề nghị người xá»­ lý có hình thức khác. Đó là Ä‘iều khó tránh.

Cần bằng cách nào Ä‘ó để người vi phạm pháp luật về giao thông thấy xấu hổ nhÆ° tá»™i trá»™m cắp, tham nhÅ©ng, nhất là khi nó lại được công bố gắn vá»›i hành vi hối lá»™ lá»±c lượng chức năng chẳng hạn.

Hoặc là cần tạo ra những hình ảnh, câu chuyện có tính khÆ¡i gợi lòng tá»± trọng ở má»—i người, nhÆ° tôi Ä‘ã bị anh bạn học người Lào tác Ä‘á»™ng.

Chỉ khi nào trong suy nghÄ© của người tham gia giao thông tồn tại duy nhất sá»± thẳng ngay của pháp luật, thì việc phạt má»›i phát huy hết giá trị. Nhược bằng không thì Ä‘iều gì cÅ©ng có thể dẫn đến ngoại lệ mà chúng ta chÆ°a thể dá»± Ä‘oán được.

Điều chỉnh mức phạt là cần thiết, nhÆ°ng việc cần Ä‘iều chỉnh lá»›n hÆ¡n, mang tính bền vững vẫn phải là Ä‘iều chỉnh được suy nghÄ© của người tham gia giao thông. Thá»±c hiện tốt Ä‘iều Ä‘ó sẽ không còn phải rÆ¡i vào cảnh phải chạy theo để Ä‘iều chỉnh con số của mức phạt.

An Nhiê