Chuyển đổi số trong tác nghiệp, chá»§ động Ä‘ón đầu vì sá»± tin yêu cá»§a công chúng. Ảnh minh hoạ
Trong thá»i gian qua, nhiá»u há»™i thảo, há»™i nghị, toạ Ä‘àm có chá»§ đỠliên quan tá»›i chuyển đổi số vá»›i các cÆ¡ quan báo chí, lãnh đạo quản lý ở các cÆ¡ quan báo chí nhắc nhiá»u đến việc ứng dụng công nghệ tiên tiến áp dụng cho cÆ¡ quan, đơn vị mình.
Nhưng ở má»™t góc độ khác thá»±c tế hÆ¡n, gần gÅ©i hÆ¡n, qua bài viết này chúng tôi muốn tìm câu trả lá»i cho câu há»i, váºy đội ngÅ© ngưá»i làm báo, hàng ngày hàng giá» Ä‘ang sản xuất các tác phẩm báo chí như thế nào? Há» Ä‘ã có những cải tiến gì trong quá trình tác nghiệp, ứng dụng công nghệ trong tiếp cáºn thông tin, để mang thông tin hình ảnh Ä‘ó đến công chúng.
Báo Nhà báo & Công luáºn Ä‘ã có cuá»™c trò chuyện vá»›i má»™t số phóng viên, nhà báo trá»±c tiếp tác nghiệp, thá»±c hiện nhiá»u khâu trong quá trình tạo ra sản phẩm báo chí, để thấy rằng, hành trình tiến tá»›i chuyển đổi số không còn viển vông xa vá»i, nó gần gÅ©i, dá»… hiểu và dá»… thá»±c hiện như thế nào trong thá»±c tế Ä‘á»i sống ngưá»i làm báo.
Nhà báo Bùi Tấn Sỹ - Äài Phát thanh - truyá»n hình Quảng Nam:
Sá» dụng Ä‘a phương tiện để sản xuất tác phẩm truyá»n hình
Tôi thấy trong nhiá»u năm qua Äài Phát thanh - truyá»n hình Quảng Nam (QRT) Ä‘ã có những tiến bá»™ khi thá»±c hiện chuyển đổi số, linh hoạt hÆ¡n trong quá trình sản xuất, mang thông tin đến vá»›i khán giả, để khán giả tiếp cáºn thông tin cá»§a Ä‘ài ở nhiá»u ná»n tảng khác nhau, má»i lúc má»i nÆ¡i trong Ä‘ó có cả mạng xã há»™i.
Bản thân má»—i phóng viên như chúng tôi cÅ©ng Ä‘ã chuyển động, thay đổi. Bạn cứ hình dùng, làm truyá»n hình sẽ có máy quay chuyên dụng, Ä‘i theo kíp 3, 4 ngưá»i, nhưng giá» Ä‘ã có sá»± đổi khác khi thá»±c hiện chuyển đổi số. Ngoài các thiết bị chuyên dụng trong ngành truyá»n hình, tác nghiệp tại hiện trưá»ng, khi Ä‘i ở miá»n núi chúng tôi còn sá» dụng thêm những thiết bị ghi âm, ghi hình khác như Ä‘iện thoại thông minh, máy ảnh, flycam.
Nhà báo Bùi Tấn Sỹ – Äài Phát thanh - truyá»n hình Quảng Nam.
Việc sá» dụng các thiết bị này giúp tiện lợi hÆ¡n trong quá trình tác nghiệp. Trong Ä‘ó, việc di chuyển Ä‘i bá»™ vào các xã biên giá»›i, các vùng thiên tai, sạt lở núi khi mang máy quay phim, cùng các thiết bị chuyên dụng sẽ rất nặng ná», khó khăn trong Ä‘i lại. Do Ä‘ó, sá» dụng Ä‘iện thoại thông minh, sạc dá»± phòng, giúp phóng viên ghi lại nhanh nhất những hình ảnh tại hiện trưá»ng.
Các thiết bị này, vẫn cho ra sản phẩm chất lượng ghi hình chuẩn HD, góc quay rá»™ng, âm thanh tốt để chuyển vá» cÆ¡ quan, xá» lý phát sóng, mang tính thá»i sá»±, tính chân tháºt cao. Việc sá» dụng Ä‘iện thoại thông minh có kết nối 4G còn giúp phóng viên đưa tin trá»±c tiếp tại hiện trưá»ng má»™t cách nhanh nhất, chính xác nhất, chạy Ä‘ua vá»›i các trang mạng xã há»™i, cÅ©ng như các ná»n tảng báo chí Ä‘a phương tiện khác. Có những thá»i Ä‘iểm chúng tôi vào rừng, không có sóng 3G, 4G chúng tôi cố gắng tìm đến khu vá»±c có sóng, Ä‘ánh dấu lại, xong việc sẽ quay trở lại Ä‘iểm Ä‘ó để gá»i thông tin vá» tòa soạn xá» lý.
Tôi thấy rõ ràng việc sá» dụng Ä‘iện thoại thông minh và máy ảnh giúp phóng viên truyá»n hình chá»§ động hÆ¡n trong quá trình tác nghiệp, thao tác nhanh, ghi được những khoảnh khắc cá»§a sá»± kiện.
Các phóng sá»± mưa lÅ© năm 2020 tôi có gần 70% hình ảnh được quay bằng Ä‘iện thoại thông minh và máy ảnh. CÅ©ng nhá» hình ảnh kịp thá»i thá»i sá»±, hấp dẫn ghi bằng Ä‘iện thoại tôi Ä‘ã có những tác phẩm Ä‘oạt giải ở Liên hoan truyá»n hình toàn quốc.
Việc sá» dụng Ä‘iện thoại thông minh và máy ảnh trong lúc tác nghiệp Ä‘ôi lúc còn tạo được sá»± gần gÅ©i, giúp phóng viên tiếp xúc vá»›i nhân váºt dá»… dàng hÆ¡n. Sá» dụng hình ảnh từ Ä‘iện thoại cÅ©ng há»— trợ rất nhiá»u cho máy quay chuyên dụng, thêm hình, thêm những góc cạch khác nhau, chá»›p được những khoảng khách mà máy chuyên dụng không thể có được.
Tôi thấy chuyển đổi số, ngoài việc ứng dụng công nghệ hiện đại từ ban biên táºp, thì má»—i phóng viên cÅ©ng tá»± phải thay đổi để chuyển mình, để bắt kịp xu thế. Cốt làm sao mang đến những hình ảnh nhanh nhất, Ä‘úng nhất mà khán giả cần.
Nhà báo Thúy Hương - Báo Tuổi trẻ:
Chuyển đổi số chìa khóa vượt khó khăn khi tác nghiệp trong đại dịch
Hai năm dịch bệnh COVID-19 vừa qua quả là má»™t thá»i gian đầy thá» thách đối vá»›i tôi cÅ©ng như các phóng viên theo dõi mảng văn hóa văn nghệ, bởi đặc thù các hoạt động văn hóa nghệ thuáºt thưá»ng táºp trung Ä‘ông ngưá»i nên Ä‘á»u phải ngừng lại. Tuy thế, báo chí không thể ngừng lại.
Nhà báo Thúy Hương – Báo Tuổi trẻ.
Chúng tôi phải ná»— lá»±c tìm cách thích ứng vá»›i Ä‘á»i sống xã há»™i thông tin Ä‘ã biến đổi nhanh chóng. Tôi cho rằng chuyển đổi số là xu thế tất yếu trên toàn cầu và chúng ta không thể tách ra khá»i xu thế này. Má»—i phóng viên cÅ©ng cần linh hoạt, chịu khó thay đổi để thích nghi. Dịch bệnh xảy ra, không thể gặp gỡ trá»±c tiếp, chúng tôi phá»ng vấn qua Ä‘iện thoại và các hình thức trò chuyện trá»±c tuyến. Rất may mắn vì hiện nay có nhiá»u ứng dụng liên lạc xuyên biên giá»›i, miá»…n phí, rất tiện lợi cho tác nghiệp cá»§a phóng viên.
Không thể tụ há»p, há»™i thảo, tá»a Ä‘àm trá»±c tiếp thì láºp tức các ná»n tảng há»p online phát triển rất nhanh. Trong suốt quãng thá»i gian giãn cách, khi ngưá»i ngưá»i phải ở nhà, chúng tôi vẫn có được những bài báo thú vị được ghi từ những buổi trò chuyện trá»±c tuyến.
Các ná»n tảng há»p trá»±c tuyến cÅ©ng được ứng dụng ngay cho chính các buổi há»p cá»§a tòa soạn và các buổi làm việc nhóm.
Tôi thấy như cả cÆ¡ quan cùng tham gia vào quá trình chuyển đổi số này. Chúng tôi Ä‘ã tổ chức các bài báo tưá»ng thuáºt trá»±c tiếp (làm live) rất hiệu quả nhá» tính năng chat nhóm cá»§a các ứng dụng mạng xã há»™i. Phóng viên tác nghiệp trá»±c tiếp tại hiện trưá»ng, liên tục gá»i thông tin, hình ảnh vào nhóm chat cùng vá»›i các phóng viên khác, ở nhà, các biên táºp viên há»— trợ tổ chức bài, cáºp nháºt liên tục từ thông tin các phóng viên gá»i vá» từ hiện trưá»ng.
Thá»i gian dịch bệnh vừa qua, khối lượng công việc có giảm bá»›t vá»›i phóng viên văn hóa văn nghệ, nên chúng tôi Ä‘ã táºn dụng quãng thá»i gian này để há»c thêm vá» truyá»n thông Ä‘a phương tiện, há»c thêm vá» làm video cho các sản phẩm báo Ä‘iện tá» thêm hấp dẫn, há»c thêm vá» nhu cầu cá»§a bạn Ä‘á»c ngày nay, vá» sá»± thay đổi cá»§a báo chí trong thá»i đại bùng nổ thông tin và mạng xã há»™i.
Trong thá»i đại phát triển mạnh mẽ cá»§a mạng xã há»™i hiện nay, báo chí Ä‘ang gặp phải sá»± cạnh tranh rất lá»›n, buá»™c các nhà báo phải rất ná»— lá»±c để giữ được vị thế cá»§a báo chí trong lòng bạn Ä‘á»c. Tôi nghÄ© rằng, cÅ©ng giống như ngoại ngữ là công cụ thiết yếu và bắt buá»™c đối vá»›i má»—i phóng viên ở má»i lÄ©nh vá»±c, chuyển đổi số cÅ©ng sẽ phải là kỹ năng bắt buá»™c đối vá»›i má»i phóng viên để có thể làm tốt công việc đầy thách thức này.
Nhà báo Phạm Lương Bằng - Báo VietNamNet:
Thay đổi để Ä‘i theo xu hướng công nghệ làm báo má»›i
Những năm gần Ä‘ây, là phóng viên cá»§a Báo VietNamNet tôi thấy trong nhiá»u năm qua báo rất chú trá»ng trong việc chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ má»›i vào làm báo. Ngoài đầu tư ná»n tảng công nghệ ban đầu trên hệ thống dữ liệu, tiện ích, VietNamNet Ä‘ã đầu tư những bài báo có giao diện đẹp mắt, được trình bày công phu chỉ có ở VietNamNet.
Nhà báo Phạm Lương Bằng - Báo VietNamNet.
VietNamNet Ä‘ã có những bài viết Ä‘a phương tiện tích hợp hình ảnh, video, bảng biểu sinh động Ä‘ã giúp thu hút lượng lá»›n bạn Ä‘á»c quan tâm. Những bài viết có dữ liệu vá» nhân sá»±, vá» sá»± kiện lá»›n được áp dụng công nghệ khiến bài viết rất dá»… hiểu, dá»… hình dung và tạo sá»± khác biệt cá»§a báo.
Bản thân báo cÅ©ng rất quan tâm Ä‘ào tạo áp dụng các công nghệ má»›i trong quá trình tác nghiệp cá»§a các phóng viên. Tôi Ä‘ã được tham gia nhiá»u khóa Ä‘ào tạo do báo tổ chức, như: sản xuất tin trên smartphone, làm phim trên smartphone, cách làm bài inforgraphic, sá» dụng các app làm biểu đồ minh há»a cho bài viết sinh động...
Tuy nhiên để thá»±c hiện sá»± thay đổi tích cá»±c từ ban biên táºp cÆ¡ quan, các phóng viên phải há»c há»i, trau dồi thêm các kiến thức vá» áp dụng công nghệ khi làm báo, vá» các kỹ năng làm báo Ä‘a phương tiện. Trong Ä‘ó phóng viên không chỉ là ngưá»i viết bài bằng “chữ” mà phải há»c cách truyá»n đạt thông tin bài báo thông qua các hình ảnh, biểu đồ, bảng biểu, video, đồ há»a... sinh động. Tất nhiên Ä‘ây là vấn đỠkhá khó khăn vá»›i những phóng viên Ä‘ã luống tuổi, khi khả năng ứng dụng công nghệ là hạn chế hÆ¡n những phóng viên trẻ.
Tuy nhiên, Ä‘ó là Ä‘iá»u các phóng viên buá»™c phải thay đổi, buá»™c phải chạy theo xu hướng công nghệ làm báo má»›i Ä‘ó, nếu không sẽ dá»… bị lạc háºu, thụt lùi so vá»›i các đồng nghiệp khác.
Bên cạnh Ä‘ó, hàng năm chúng tôi còn tham gia các lá»›p Ä‘ào tạo thưá»ng được Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ Báo chí - Há»™i Nhà báo Việt Nam tổ chức, tham khảo sát những cách làm hay, sáng tạo cá»§a báo bạn. Qua Ä‘ó, rút ra những bài há»c kinh nghiệm để thay đổi dần trong từng bài viết, hướng đến những cách tiếp cáºn trá»±c quan, sinh động nhất cho độc giả.
Theo VÅ© Phong/Báo NB&CL