Bài 1: Nghị quyết cá»§a ý Äảng - lòng dân
Mô hình trồng dứa xen cây dó bầu ở xã Thành Vân (Thạch Thành). Ảnh: Minh Äạo
Không phải ngẫu nhiên mà Nghị quyết 09 (NQ09) vá» “Tăng cưá»ng sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo nhanh và bá»n vững ở các huyện miá»n núi Thanh Hóa đến năm 2020” được gá»i là “Nghị quyết cá»§a ý Äảng, lòng dân”. Bởi sau hÆ¡n 3 năm triển khai, NQ 09 Ä‘ã và Ä‘ang minh chứng là má»™t quyết sách Ä‘úng đắn, hợp lòng dân và để lại những dấu ấn rõ nét trong công cuá»™c xóa Ä‘ói, giảm nghèo bá»n vững ở khu vá»±c miá»n núi xứ Thanh.
Äể giảm nghèo nhanh, bá»n vững, NQ 09 xác định nhiệm vụ, giải pháp thá»±c hiện rất cụ thể, rõ ràng, không chồng chéo để từng cấp, từng ngành, đơn vị, cá nhân thá»±c hiện vá»›i tinh thần, trách nhiệm cao nhất.
Tỉnh Thanh Hóa có 11 huyện miá»n núi (MN) vá»›i diện tích tá»± nhiên gần bằng 2/3, dân số bằng 1/3 toàn tỉnh (hÆ¡n 1,1 triệu ngưá»i); trong Ä‘ó có 6 dân tá»™c thiểu số: Thái, Mưá»ng, Dao, Thổ, Mông, KhÆ¡ Mú, vá»›i hÆ¡n 645.000 ngưá»i. MN xứ Thanh có vị trí quan trá»ng trong phát triển kinh tế - xã há»™i, giữ vững quốc phòng, an ninh cá»§a tỉnh và cả nước.
Tuy nhiên, hầu hết địa bàn các huyện MN là đồi núi, sông suối, giao thông cách trở, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa. CÆ¡ sở hạ tầng thấp kém, trình độ dân trí chưa cao, táºp quán canh tác lạc háºu, thiếu kiến thức sản xuất, kinh nghiệm làm ăn..., nên Ä‘á»i sống cá»§a ngưá»i nghèo còn rất nhiá»u khó khăn. Tá»· lệ há»™ nghèo bình quân các huyện MN còn cao, năm 2012 là 27,99%, gấp 2,9 lần bình quân cả nước và gấp 1,7 lần bình quân toàn tỉnh. Trong 11 huyện thì có tá»›i 7 huyện nghèo (huyện 30a) và là tỉnh có số huyện nghèo cao nhất cả nước.
Nhằm giúp các há»™ MN thoát nghèo nhanh, bá»n vững, Äảng, Nhà nước Ä‘ã có nhiá»u chá»§ trương, chính sách kích cầu; các đồng chí lãnh đạo đặc biệt quan tâm. Tháng 9 - 2011, Tổng Bí thư Nguyá»…n Phú Trá»ng Ä‘ã lên táºn Mưá»ng Chanh - má»™t trong những xã vùng biên đặc biệt khó khăn cá»§a huyện Mưá»ng Lát thăm, động viên đồng bào nÆ¡i Ä‘ây; đồng thá»i tìm hiểu thá»±c tế để chỉ đạo các cấp, cùng ngưá»i dân xã Mưá»ng Chanh táºp trung phát triển kinh tế sá»›m thoát nghèo để nhân ra diện rá»™ng. Tại tỉnh ta, các thế hệ cán bá»™ lãnh đạo qua các thá»i kỳ luôn trăn trở làm sao để MN phát triển nhanh hÆ¡n. Từ các chỉ thị, nghị quyết (NQ) cá»§a Trung ương, sá»± quan tâm chỉ đạo cá»§a Tổng Bí thư và thá»±c tế Ä‘úc rút kinh nghiệm qua lãnh đạo, chỉ đạo nhiá»u năm, ngày 4-11-2013, Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh khóa XVII Ä‘ã ban hành NQ 09 vá» “Tăng cưá»ng sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo nhanh và bá»n vững ở các huyện MN Thanh Hóa đến năm 2020”.
Äể giảm nghèo nhanh, bá»n vững, NQ 09 xác định nhiệm vụ, giải pháp thá»±c hiện rất cụ thể, rõ ràng, không chồng chéo để từng cấp, từng ngành, đơn vị, cá nhân thá»±c hiện vá»›i tinh thần, trách nhiệm cao nhất. Äó là: Rà soát, Ä‘iá»u chỉnh, bổ sung, xây dá»±ng má»›i quy hoạch phát triển kinh tế - xã há»™i các địa phương MN; các chính sách há»— trợ ngưá»i nghèo, vùng nghèo. Äầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, đẩy mạnh phát triển sản xuất trên cÆ¡ sở khai thác có hiệu quả tiá»m năng, lợi thế cá»§a từng vùng. Tăng cưá»ng Ä‘ào tạo, bồi dưỡng, xây dá»±ng đội ngÅ© cán bá»™ cấp xã, huyện bảo đảm vá» cÆ¡ cấu, số lượng và chất lượng, Ä‘áp ứng yêu cầu, nhiệm vụ má»›i. Nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lá»±c và các lÄ©nh vá»±c y tế, văn hóa; bài trừ các tệ nạn xã há»™i, phục vụ phát triển kinh tế - xã há»™i để giảm nghèo nhanh và bá»n vững.
Vá»›i ná»™i dung mang tầm chiến lược cá»§a NQ 09 nên cả hệ thống chính trị đ㠓vào cuá»™c” vá»›i tinh thần, trách nhiệm cao nhất; trong Ä‘ó trách nhiệm chính là cá»§a các cấp á»§y, chính quyá»n và ngưá»i dân các huyện MN bằng những việc làm cụ thể, thiết thá»±c. Bởi, trước Ä‘ó, má»™t số cấp á»§y, chính quyá»n và má»™t bá»™ pháºn ngưá»i dân nháºn thức vá» công tác xóa Ä‘ói, giảm nghèo còn hạn chế, ý thức tá»± vươn lên thoát nghèo cá»§a má»™t số há»™ dân chưa cao; năng lá»±c lãnh đạo, chỉ đạo cá»§a má»™t số cán bá»™ còn hạn chế, tổ chức thá»±c hiện thiếu quyết liệt, thiếu hướng dẫn, kiểm tra, Ä‘ôn đốc nên kết quả giảm nghèo chưa cao.
Nhằm khắc phục tồn tại, hạn chế trên, táºp trung triển khai sá»›m đưa NQ 09 vào cuá»™c sống, má»—i cán bá»™, đảng viên nhanh chóng chuyển từ nháºn thức thành hành động bằng việc làm cụ thể. Äó là, từ chương trình hành động thá»±c hiện NQ cá»§a UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, Ä‘oàn thể cấp tỉnh Ä‘ã chá»§ động xây dá»±ng chương trình, kế hoạch hành động phù hợp, gắn vá»›i tổ chức, cá nhân đảm nhiệm từng phần việc cụ thể để triển khai thá»±c hiện. Các cÆ¡ quan thông tin đại chúng táºp trung tuyên truyá»n triển khai thá»±c hiện NQ. Các huyện, thị xã, thành phố miá»n xuôi kết nghÄ©a và xây dá»±ng chương trình hợp tác phát triển kinh tế - xã há»™i, giúp các huyện MN giảm nghèo....
Äối vá»›i các huyện MN, ban thưá»ng vụ huyện á»§y táºp trung triển khai NQ gắn vá»›i chương trình hành động thá»±c hiện NQ. Chỉ đạo cấp á»§y, chính quyá»n các xã, thị trấn từng thôn, bản xây dá»±ng kế hoạch cụ thể phù hợp vá»›i khả năng, Ä‘iá»u kiện cá»§a má»—i cấp, ngành, địa phương. Giao cho thá»§ trưởng đơn vị, các tổ chức chính trị, xã há»™i; từng đồng chí trong cấp á»§y, từng cán bá»™, đảng viên, há»™i viên, Ä‘oàn viên có trách nhiệm giúp cÆ¡ sở và từng há»™ nghèo vươn lên thoát nghèo bằng việc làm cụ thể vá»›i tinh thần “cầm tay chỉ việc”; “tạo cần câu và dạy cách câu cá chứ không cho cá”. Cùng vá»›i Ä‘ó là táºp trung tuyên truyá»n các há»™ nghèo đỠcao ý thức tá»± lá»±c, tá»± cưá»ng, vượt qua tâm lý tá»± ti, mặc cảm, cam pháºn vá»›i Ä‘ói nghèo. Äồng thá»i phát huy vai trò các già làng, trưởng bản, ngưá»i có uy tín trong cá»™ng đồng phê phán những há»™ còn tư tưởng trông chá», á»· lại, đủ Ä‘iá»u kiện thoát nghèo nhưng không muốn ra khá»i danh sách há»™ nghèo để được thụ hưởng chính sách há»— trợ cá»§a Nhà nước. Thông qua tuyên truyá»n, váºn động, các há»™ nghèo tá»± xác định không thể cứ ngồi trông chá», á»· lại nữa mà xây dá»±ng quyết tâm vượt qua mặc cảm, khắc phục hạn chế, hòa nháºp cùng các há»™ làm ăn khá, giá»i, sá»›m hôm chuyên cần lao động, không sống theo kiểu “được chăng hay chá»›” nữa, mà sản xuất, chi tiêu có kế hoạch để nhanh chóng thoát nghèo. Ví như há»™ ông Lương Phúc Thẩm, ở bản Sáng, xã Quang Chiểu (Mưá»ng Lát), được tuyên truyá»n, váºn động, trợ giúp cá»§a các há»™ có Ä‘iá»u kiện trong bản và được vay vốn cá»§a ngân hàng mua các loại cây, con nuôi, trồng, chăm sóc theo hướng dẫn cá»§a cán bá»™ kỹ thuáºt nên ngô, lúa tốt tươi, bò, lợn, gà nuôi dưới tán rừng phát triển; rừng không bị đốt phá, mà được bảo vệ... nên gia Ä‘ình Ä‘ã xin ra khá»i há»™ nghèo. Nhiá»u há»™ khác trong xã cÅ©ng chăm chỉ làm ăn thoát nghèo. Do Ä‘ó, nếu như năm 2010, xã Quang Chiểu có tá»›i 51,61% há»™ nghèo, thì sau 5 năm giảm chỉ còn 13,12%.
Váºy là, khi ý Äảng hợp lòng dân thì không còn trở ngại nào có thể ngăn cản. Tất cả Ä‘ã tạo thành sức mạnh, niá»m tin trong khối đại Ä‘oàn kết toàn dân, bằng việc làm rất thiết thá»±c.
Kết quả thá»±c hiện NQ 09 như được nhân lên và tạo thêm niá»m tin má»›i. Äó là, tá»· lệ há»™ nghèo hằng năm giảm Ä‘áng kể. Không chỉ ngưá»i nghèo (có há»™ thiếu Ä‘ói lúc giáp hạt) nay đ㠓no cái bụng” mà các Ä‘iá»u kiện vá» giáo dục, y tế, văn hóa có nhiá»u chuyển biến tiến bá»™; quốc phòng - an ninh, tráºt tá»± an toàn xã há»™i được giữ vững; tình Ä‘oàn kết, hữu nghị hai bên biên giá»›i Việt - Lào được tăng cưá»ng...
Ông Hà Văn Thương, dân tá»™c Thái, 64 tuổi, nguyên Bí thư Huyện á»§y Quan SÆ¡n (má»™t trong những huyện nghèo nhất cả nước), nguyên Chá»§ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh..., nói trong niá»m vui, phấn khởi: “NQ 09 như luồng gió má»›i, tạo thêm niá»m tin, sức mạnh để cán bá»™, ngưá»i dân hồ hởi chung sức, chung lòng vượt khó vươn lên thoát nghèo không chỉ vá» váºt chất mà cả tinh thần. Cùng vá»›i táºp trung phát triển kinh tế, các tri thức bản địa còn nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn, phát hành các tài liệu vá» văn hóa truyá»n thống kết hợp vá»›i văn hóa má»›i tiên tiến, Ä‘áºm Ä‘à bản sắc dân tá»™c. Qua Ä‘ó chống lại sá»± xâm nháºp văn hóa phản động, các luáºn Ä‘iệu xuyên tạc, chia rẽ khối đại Ä‘oàn kết toàn dân cá»§a các thế lá»±c thù địch; tạo sân chÆ¡i lành mạnh để đồng bào có thêm động lá»±c phát triển kinh tế vững bá»n”.
Kết quả trên khẳng định NQ 09 cá»§a Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh ra Ä‘á»i Ä‘ã hòa quyện giữa ý Äảng vá»›i lòng dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp để cán bá»™, đảng viên, đồng bào các dân tá»™c trong tỉnh Ä‘oàn kết, tá»± tin, phấn khởi thi Ä‘ua xóa Ä‘ói, giảm nghèo, làm giàu chính Ä‘áng ngay tại mảnh đất quê hương mình!
Theo Minh Äạo/Báo Thanh Hóa
Bài 2: Những “hạt giống đỔ trên mặt tráºn giảm nghèo
Trồng thanh long mang lại thu nháºp cao cho ngưá»i dân
xã Xuân Du (Như Thanh). Ảnh: Trần Thanh
Äồng bào các dân tá»™c khu vá»±c miá»n núi xứ Thanh không “đơn độc” trong “cuá»™c chiến” vá»›i cái nghèo, mà luôn có sá»± quan tâm lãnh đạo cá»§a các cấp á»§y đảng, sá»± giúp đỡ cá»§a các tổ chức Ä‘oàn thể, cán bá»™, đảng viên. Trong Ä‘ó, vai trò cá»§a má»—i đảng viên được ví như những “hạt giống đỔ trên mặt tráºn giảm nghèo.
Vá» thăm xã Ngá»c Phụng (Thưá»ng Xuân) - vùng quê gắn liá»n vá»›i địa Ä‘iểm được cho là diá»…n ra Há»™i thá» LÅ©ng Nhai trong Khởi nghÄ©a Lam SÆ¡n và cÅ©ng là địa phương giảm nghèo nhanh cá»§a huyện. Giữa bốn bá» rừng xanh, đồi mía, những công trình trưá»ng há»c, công sở xã, trạm y tế, đưá»ng giao thông nông thôn kiên cố, khang trang hiện ra. Dưá»ng như cái nghèo vá»›i bóng dáng cá»§a những ngôi nhà tranh, vách đất chỉ còn trong ký ức cá»§a má»—i ngưá»i dân nÆ¡i Ä‘ây. Khái quát ngắn gá»n vá» công tác giảm nghèo cá»§a xã, đồng chí Lê Xuân Äấu, bí thư đảng á»§y xã, nói: Äúng vá»›i tinh thần Nghị quyết (NQ) 09 cá»§a Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh vá» “Tăng cưá»ng vai trò lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo nhanh, bá»n vững ở các huyện miá»n núi Thanh Hóa đến năm 2020”, đảng bá»™ xã Ä‘ã bàn bạc thống nhất lá»±a chá»n công thức “cấp á»§y đảng sâu sát, đảng viên giúp đỡ” để các há»™ nghèo có hướng Ä‘i phù hợp trong sản xuất, nâng cao thu nháºp, vươn lên thoát nghèo. Muốn váºy, má»—i cán bá»™, đảng viên phải hiểu rõ bản chất cá»§a NQ 09. Cùng vá»›i việc quán triệt sâu rá»™ng NQ trong toàn đảng bá»™ và má»i tầng lá»›p nhân dân, các cấp á»§y đảng ở Ngá»c Phụng Ä‘ã chá»§ động rà soát, xác định nguyên nhân nghèo cá»§a từng há»™ dân để có những giải pháp tác động phù hợp.
Thôn Hòa Lâm có 327 há»™ dân, vào thá»i Ä‘iểm năm 2012 trong thôn còn 16 há»™ nghèo. ÄÆ°á»£c há»i vá» cách giảm nghèo cá»§a thôn, đồng chí Lê Xuân Trá»±c, bí thư chi bá»™, trưởng thôn Hòa Lâm, chia sẻ: “Tiếp thu tinh thần cá»§a NQ 09, cấp á»§y thôn Ä‘ã há»p ra NQ chuyên đỠvá» giảm nghèo. Äồng thá»i, phân công các đảng viên trong chi bá»™ giúp đỡ các há»™ nghèo và giao cho ban công tác mặt tráºn thôn đến từng há»™ nghèo váºn động các gia Ä‘ình cho con em tham gia xuất khẩu lao động, há»c cách sản xuất, làm ăn má»›i. Chẳng hạn há»™ ông Hoàng Văn Chiến, cấp á»§y giao cho đảng viên Nguyá»…n Bá Nha giúp đỡ hay há»™ các bà Hàn Thị Thanh, VÅ© Thị Nga giao cho đảng viên Lê Trá»ng Quyá»n giúp đỡ...”. Từ việc phát huy được vai trò cá»§a cấp á»§y đảng, má»—i đảng viên trong chi bá»™ nên tá»· lệ há»™ nghèo cá»§a thôn giảm nhanh. Hiện trong thôn Hòa Lâm chỉ còn 1 há»™ nghèo.
Năm 2003, khi Nhà nước lấy đất để xây dá»±ng Công trình Thá»§y lợi – Thá»§y Ä‘iện Cá»a Äạt, gia Ä‘ình bà Hàn Thị Thanh Ä‘ã chuyển xuống sinh sống tại thôn Hòa Lâm. Äông con, không nghá» nghiệp, cuá»™c sống cá»§a gia Ä‘ình bà gặp nhiá»u khó khăn, thiếu thốn đủ bá». ÄÆ°á»£c sá»± giúp đỡ cá»§a chi bá»™ và đảng viên Lê Trá»ng Quyá»n, gia Ä‘ình bà Thanh Ä‘ã thoát được nghèo. Ngoài ra, được các đồng chí trong ban công tác mặt tráºn thôn Hòa Lâm phân tích, váºn động, tuyên truyá»n, bà Thanh Ä‘ã cho con tham gia xuất khẩu lao động. “Tưởng sẽ không thoát được nghèo, nhưng được sá»± giúp đỡ cá»§a các đồng chí đảng viên, cán bá»™ thôn và 30 triệu đồng vay ngân hàng tôi Ä‘ã há»c được nghá» tráng bánh Ä‘a, chăn nuôi lợn sinh sản. Có nghá» và nguồn thu nháºp ổn định hàng tháng, cuối năm ngoái gia Ä‘ình tôi Ä‘ã xin rút khá»i danh sách há»™ nghèo” – bà Thanh chia sẻ.
Như đồng chí bí thư đảng á»§y xã Lê Xuân Äấu Ä‘ã từng chia sẻ: “Vấn đỠcốt lõi cá»§a NQ 09 chính là nâng cao thu nháºp, Ä‘á»i sống cho ngưá»i nghèo”. Vá»›i tinh thần ấy, Ngá»c Phụng đẩy mạnh chuyển dịch cÆ¡ cấu kinh tế theo hướng tăng tá»· trá»ng ngành công nghiệp, dịch vụ; phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Trong Ä‘ó, xã hoàn thành việc dồn Ä‘iá»n, đổi thá»a để đưa cÆ¡ giá»›i hóa vào đồng ruá»™ng và xây dá»±ng thành công các mô hình phát triển kinh tế có hiệu quả, như: Cụm chăn nuôi gia súc quy mô lá»›n; trồng cây công nghiệp, ăn quả, á»›t xuất khẩu... Những mô hình kinh tế này không những mang lại nguồn thu nháºp cao, ổn định cho ngưá»i dân mà còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Nhá» váºy, tá»· lệ há»™ nghèo cá»§a xã hiện còn 4,83%; thu nháºp bình quân đầu ngưá»i đạt hÆ¡n 26 triệu đồng/năm. Äây thá»±c sá»± là những con số rất ấn tượng vá» công tác giảm nghèo ở má»™t xã miá»n núi như Ngá»c Phụng.
Trước khi NQ 09 ra Ä‘á»i, các cấp á»§y đảng, chính quyá»n các huyện miá»n núi tỉnh Thanh vẫn loay hoay Ä‘i tìm lá»i giải cho “bài toán” giảm nghèo và huyện Như Thanh cÅ©ng không phải là ngoài lệ. Nguồn lá»±c há»— trợ giảm nghèo cá»§a Trung ương, cá»§a tỉnh cho địa phương thì nhiá»u, nhưng do chưa phát huy được vai trò các cấp á»§y đảng, MTTQ, các Ä‘oàn thể và má»—i cán bá»™, đảng viên nên công tác giảm nghèo vẫn chưa có bước chuyển biến rõ nét vá» chất lượng. Kể từ khi có NQ 09 “soi đưá»ng”, các xã ở Như Thanh Ä‘ã tìm được hướng Ä‘i cho công cuá»™c giảm nghèo. Triển khai tổ chức thá»±c hiện, Huyện á»§y Như Thanh Ä‘ã ban hành các văn bản chỉ đạo và hướng dẫn lá»™ trình thá»±c hiện đến từng xã, thị trấn. Äồng thá»i, UBND huyện ban hành kế hoạch chương trình hành động vá» thá»±c hiện nghị quyết, giao chỉ tiêu giảm nghèo hàng năm cho các địa phương; phân công cho thành viên trong ban chỉ đạo giảm nghèo cá»§a huyện phụ trách từng xã; các tổ chức Ä‘oàn thể cấp huyện chỉ đạo cÆ¡ sở để thá»±c hiện kế hoạch giảm nghèo được giao.
Nhằm thá»±c hiện hiệu quả NQ 09, Äảng á»§y xã Xuân Du Ä‘ã linh hoạt trong việc phân công nhiệm vụ cho các tổ chức Ä‘oàn thể gắn vá»›i nâng cao vai trò trách nhiệm cá»§a từng chi bá»™, má»—i đảng viên để chia sẻ, giúp đỡ há»™ nghèo vươn lên. ÄÆ°á»£c đảng á»§y xã phân công giúp đỡ há»™i viên phụ nữ nghèo làm chá»§ há»™ trên địa bàn, Há»™i Phụ nữ xã Xuân Du Ä‘ã cá» cán bá»™ xuống cÆ¡ sở khảo sát nhu cầu, nguyện vá»ng thoát nghèo cá»§a chị em. Äồng thá»i, bàn bạc vá»›i các chi há»™i phụ nữ thôn xây dá»±ng kế hoạch, lá»±a chá»n những mô hình giảm nghèo phù hợp để chị em tham gia. Xác định cho “cần câu, chứ không cho con cá”, đồng nghÄ©a vá»›i việc không há»— trợ vá» tiá»n bạc, há»™i phụ nữ xã triển khai xây dá»±ng mô hình phụ nữ trồng cây Ä‘ào phai ở các thôn 5, 6 và mô hình phụ nữ trồng sắn dây ở thôn 2, 3. Các chị em phụ nữ nghèo làm chá»§ há»™ được ưu tiên tham gia các mô hình. Mặt khác để há»— trợ chị em vá» kinh nghiệm, kiến thức trong phát triển sản xuất, kinh doanh, há»™i phụ nữ xã cÅ©ng Ä‘ã thành láºp các câu lạc bá»™ “5 không, 3 sạch”, câu lạc bá»™ “há»— trợ phụ nữ giảm nghèo”. Äến thăm gia Ä‘ình chị Trịnh Thị Tý, ở thôn 5, Ä‘úng lúc chị Ä‘ang chăm sóc vưá»n Ä‘ào sau nhà, chị chia sẻ: “Khi há»™i phụ nữ xã triển khai mô hình phụ nữ trồng cây Ä‘ào phai tôi đăng ký ngay. Không chỉ được há»c táºp kiến thức, kinh nghiệm vá» trồng Ä‘ào, tôi còn được há»™i phụ nữ xã đứng ra tín chấp vá»›i ngân hàng chính sách xã há»™i cho vay 10 triệu đồng để đầu tư trồng Ä‘ào. Có vốn tôi Ä‘ã cải tạo 6 sào đất ruá»™ng cá»§a gia Ä‘ình để trồng hÆ¡n 600 gốc Ä‘ào, xen vá»›i cây thanh long ruá»™t Ä‘á». Riêng cây Ä‘ào phai gia Ä‘ình tôi Ä‘ã thu hoạch được 1 lứa, vá»›i giá trị hÆ¡n 40 triệu đồng”. Từ chá»— không có việc làm, thu nháºp bấp bênh giá» gia Ä‘ình chị Lý Ä‘ã có thu nháºp ổn định và năm 2016 thoát được nghèo nhá» cây Ä‘ào phai – vốn là cây trồng thế mạnh cá»§a vùng đất Xuân Du. Vá»›i sá»± vào cuá»™c cá»§a các Ä‘oàn thể chính trị, chi bá»™ thôn và vai trò cá»§a má»—i đảng viên, há»™i viên các mô hình giảm nghèo xuất hiện ngày càng nhiá»u và được duy trì ở Xuân Du, như: Äào tết, lúa chất lượng, hiệu quả cao, á»›t xuất khẩu, thanh long ruá»™t Ä‘á». Äặc biệt, vá»›i cây Ä‘ào phai, trên địa bàn xã có há»™ dân thu nháºp gần 400 triệu đồng vào dịp tết.
NQ 09 cá»§a Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh vá» “Tăng cưá»ng sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo nhanh và bá»n vững ở các huyện miá»n núi Thanh Hóa đến năm 2020” Ä‘ã hÆ¡n ná»a chặng đưá»ng. Kinh nghiệm giảm nghèo ở Thưá»ng Xuân và Như Thanh cho thấy, khi có sá»± lãnh đạo sát sao cá»§a cấp á»§y đảng, nhất là vai trò, trách nhiệm cá»§a má»—i cán bá»™, đảng viên, há»™i viên các tổ chức Ä‘oàn thể thì “cuá»™c chiến” vá»›i cái nghèo ắt thắng lợi.
Theo Trần Thanh/Báo Thanh Hóa
Bài cuối: Nhân lên niá»m tin vào sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng
Phát triển kinh tế vưá»n, rừng - hướng thoát nghèo bá»n vững cá»§a nhân dân
xã Cát Vân (Như Xuân). Ảnh: Xuân Minh
Công cuá»™c xóa Ä‘ói giảm nghèo là cả quá trình lâu dài và không dá»… thá»±c hiện, thế nhưng vá»›i kết quả “ấn tượng” bước đầu mà các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh đạt được sau gần 4 năm thá»±c hiện Nghị quyết số 09 (NQ 09) cá»§a Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh vá» công tác giảm nghèo ở các huyện miá»n núi Thanh Hóa má»™t lần nữa khẳng định, khi nghị quyết hợp lòng dân sẽ nhân lên niá»m tin, sức mạnh toàn dân để việc lá»›n hay nhá», dá»… hay khó cÅ©ng Ä‘á»u Ä‘i đến thành công.
Những ngày cuối tháng tám, chúng tôi ngược miá»n Tây Thanh Hóa. Sáng sá»›m, núi rừng như ngáºp chìm trong sương khói, từ xa “cổng trá»i” Mưá»ng Lát hiện ra vá»›i những nương sắn, đồi ngô, ruá»™ng lúa báºc thang, cánh rừng xoan, lát xanh ngút ngàn vươn mình Ä‘ón nắng. Xa xa tiếng trẻ em cưá»i Ä‘ùa ríu rít dưới mái trưá»ng tươi màu ngói má»›i... tất cả như má»™t nét chấm phá vẽ nên bức tranh ấm no cá»§a đồng bào vùng cao xứ Thanh.
Là má»™t trong 7 huyện nghèo nhất tỉnh, Mưá»ng Lát có trên 90% đồng bào dân tá»™c thiểu số sinh sống, tá»· lệ há»™ nghèo cao, địa hình chia cắt, trình độ dân trí còn hạn chế vá»›i nhiá»u táºp tục lạc háºu khiến cho cuá»™c sống cá»§a ngưá»i dân nÆ¡i Ä‘ây Ä‘ã nghèo lại càng thêm khó khăn. Thế nhưng, từ khi có “luồng gió má»›i” từ những chương trình, dá»± án há»— trợ phát triển kinh tế, xóa Ä‘ói, giảm nghèo cá»§a Chính phá»§, cá»§a tỉnh, trong Ä‘ó phải kể đến NQ 09 ngày 4-11-2013 cá»§a Ban Chấp hành Äảng bá»™ tỉnh vá» “Tăng cưá»ng sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo nhanh và bá»n vững ở các huyện miá»n núi Thanh Hóa đến năm 2020” Ä‘ã tạo ra má»™t “cú hích” giúp ngưá»i dân nÆ¡i Ä‘ây từng bước thoát nghèo bá»n vững.
Äồng chí Lương Minh Thông, Tỉnh á»§y viên, Bí thư Huyện á»§y Mưá»ng Lát tiếp chúng tôi vá»›i tinh thần phấn khởi khi thông tin vá» kết quả và quá trình địa phương triển khai NQ 09, bởi Mưá»ng Lát Ä‘ã xác định Ä‘ây là nhiệm vụ quan trá»ng hàng đầu cá»§a cả hệ thống chính trị. Má»—i cán bá»™, đảng viên và ngưá»i dân Ä‘á»u nháºn thức đầy đủ ý nghÄ©a, tầm quan trá»ng cá»§a nghị quyết cÅ©ng như những giải pháp, mục tiêu cụ thể vá» giảm nghèo nhanh, bá»n vững ở địa phương mình, từ Ä‘ó, cân đối các nguồn lá»±c đầu tư cá»§a Nhà nước, đồng thá»i tổ chức lồng ghép, phối hợp thá»±c hiện có hiệu quả các chương trình, dá»± án, chính sách cá»§a tỉnh, huyện. Từ thá»±c tiá»…n rút ra bài há»c kinh nghiệm, huyện Mưá»ng Lát luôn chú trá»ng phát triển các mô hình sản xuất mang lại kinh tế cao, bởi vì Ä‘ây là những mô hình thiết thá»±c, sát sưá»n vá»›i Ä‘á»i sống ngưá»i dân. Cụ thể, huyện Ä‘ã triển khai có hiệu quả 11 mô hình giảm nghèo ở các xã vá»›i trên 2.500 há»™ gia Ä‘ình tham gia, nhiá»u mô hình thành công ngoài mong đợi, tiêu biểu như sản xuất thâm canh cây lúa nước trên ruá»™ng báºc thang bằng sá» dụng phân viên nén dúi sâu; gieo mạ có che phá»§ nilon; sá» dụng giống lúa má»›i tại bản Khằm (xã Trung Lý); bản Chai (xã Mưá»ng Chanh), bản Pá Há»™c (xã Nhi SÆ¡n) năng suất lúa vụ chiêm - xuân bình quân từ 22 tạ/ha/vụ (năm 2012) tăng lên trên 40 tạ/ha/vụ (năm 2016); mô hình chăn nuôi bò sinh sản bán chăn thả; mô hình trồng cá», chăn nuôi bò sinh sản tại 5 bản thuá»™c 3 xã Trung Lý, Nhi SÆ¡n, Tén Tằn; mô hình chăn nuôi gia súc dưới tán rừng...
Cùng triển khai, thá»±c hiện NQ 09, nhưng hướng Ä‘i ở huyện Lang Chánh có những nét riêng, phù hợp vá»›i Ä‘iá»u kiện thá»±c tiá»…n cá»§a địa phương. Huyện Ä‘ã đẩy mạnh việc thá»±c hiện lồng ghép chính sách giảm nghèo nhanh và bá»n vững; các chương trình há»— trợ như: 30a, 135, 134, xây dá»±ng nông thôn má»›i, phát triển kinh tế - xã há»™i vùng đồng bào dân tá»™c thiểu số và miá»n núi cá»§a tỉnh Thanh Hóa... Cùng vá»›i triển khai đồng bá»™ các giải pháp giảm nghèo nhanh, bá»n vững, huyện Ä‘ã há»— trợ vốn, cây trồng, váºt nuôi; chuyển giao khoa há»c - kỹ thuáºt, từng bước thay đổi tư duy, táºp quán canh tác cá»§a bà con. Äến nay, đội ngÅ© cán bá»™ ở nhiá»u xã trong huyện Ä‘ã tá»± tìm tòi, há»c há»i, áp dụng mô hình kinh tế có hiệu quả cao. Toàn huyện Ä‘ã triển khai 19 mô hình, mở ra những hướng sản xuất má»›i nâng cao thu nháºp cho ngưá»i dân. Giai Ä‘oạn 2010 - 2015, bằng các chương trình, dá»± án há»— trợ cá»§a Chương trình 30a, 134, 135, huyện Ä‘ã đầu tư cÆ¡ sở hạ tầng, phát triển sản xuất; Ä‘ã xây dá»±ng được 38 công trình giao thông, thá»§y lợi; duy tu, bảo dưỡng 4 công trình; há»— trợ làm nhà ở cho 1.441 há»™ nghèo; 1.900 há»™ được há»— trợ mua trâu bò sinh sản, mua cây, con giống, phân bón, táºp huấn chuyển giao khoa há»c – kỹ thuáºt vá» trồng trá»t, chăn nuôi... góp phần giúp ngưá»i dân từng bước vươn lên thoát nghèo; nếu như năm 2010 tá»· lệ há»™ nghèo là 57,02% thì đến năm 2015 giảm còn 22,68% (theo chuẩn nghèo Ä‘a chiá»u giai Ä‘oạn 2016 - 2020 là 38,03%).
Không chỉ Mưá»ng Lát, Lang Chánh có sá»± thay đổi nhanh chóng, NQ 09 Ä‘ã và Ä‘ang mở ra con đưá»ng thoát nghèo cho các huyện miá»n Tây Thanh Hóa. Nhiá»u huyện Ä‘ã xây dá»±ng chương trình hành động, kế hoạch thá»±c hiện cụ thể, sát thá»±c tế để công tác giảm nghèo nhanh, bá»n vững Ä‘i vào chiá»u sâu, thá»±c chất. Trong Ä‘ó, các huyện chú trá»ng đẩy mạnh thâm canh, tăng năng suất cây trồng, váºt nuôi, xây dá»±ng được nhiá»u mô hình phát triển kinh tế phù hợp, hiệu quả, như phục tráng rừng luồng ở Quan Hóa, Lang Chánh; trồng dưa hấu, nuôi lợn cỠở Như Xuân; nuôi vịt Cổ LÅ©ng ở Bá Thước; trồng thanh long ruá»™t Ä‘á», trồng nghệ dược liệu ở Thạch Thành, Cẩm Thá»§y; trồng vầu, chuối tiêu hồng, khoai mán ở Quan SÆ¡n...
Má»™t trong những ná»™i dung nữa được cụ thể hóa rõ nét, sinh động trong NQ 09, mang ý nghÄ©a nhân văn sâu sắc Ä‘ó là chương trình kết nghÄ©a, sá»± chung tay giúp sức cá»§a 16 đơn vị là các sở, ban, ngành, huyện, thị, thành phố miá»n xuôi giúp đồng bào các dân tá»™c ở 11 huyện miá»n núi vươn lên thoát nghèo. Thông qua việc kết nghÄ©a, hợp tác giữa các huyện Ä‘ã mang lại “luồng sinh khí má»›i”, không chỉ há»— trợ, giúp đỡ vá» nhân lá»±c, váºt lá»±c mà còn chia sẻ những kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, Ä‘iá»u hành, trong sản xuất, chăn nuôi; xây dá»±ng các mô hình phát triển kinh tế; chuyển giao tiến bá»™ khoa há»c - kỹ thuáºt, từ Ä‘ó Ä‘ã tạo thêm động lá»±c mạnh mẽ để kinh tế - xã há»™i miá»n núi phát triển.
Äến nay NQ 09 được Ä‘ánh giá là phù hợp vá»›i thá»±c tiá»…n, Ä‘áp ứng sá»± mong má»i và sá»± kỳ vá»ng cá»§a đảng bá»™ và nhân dân, nhân lên niá»m tin vào sá»± lãnh đạo cá»§a Äảng đối vá»›i công tác giảm nghèo ở khu vá»±c miá»n núi xứ Thanh; diện mạo khu vá»±c miá»n núi cá»§a tỉnh thá»±c sá»± Ä‘ang đổi má»›i, Ä‘á»i sống ngưá»i dân được cải thiện rõ rệt, có khoảng 31.000 há»™ nghèo và trên 7.000 há»™ cáºn nghèo được thoát nghèo; tá»· lệ há»™ nghèo giảm bình quân 5%/năm; 9.725 há»™ được há»— trợ nhà ở; số dân được sá» dụng nước hợp vệ sinh đạt 86,5%; tá»· lệ ngưá»i biết chữ trong độ tuổi từ 15-60 đạt 98%...
Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những tồn tại, hạn chế, Ä‘ó là kết quả giảm nghèo chưa bá»n vững, nguy cÆ¡ tái nghèo còn cao; việc gắn kết, lồng ghép nguồn vốn từ các dá»± án phát triển sản xuất cá»§a chương trình giảm nghèo vá»›i nhau chưa đạt hiệu quả; hoạt động phát triển sản xuất chá»§ yếu là cho không; má»™t số cÆ¡ chế chính sách chưa sát, chưa Ä‘iá»u chỉnh kịp thá»i so vá»›i thá»±c tế ở cÆ¡ sở, đầu tư còn dàn trải...
Äể tiếp tục thá»±c hiện có hiệu quả NQ 09, theo đồng chí Lương Văn Tưởng, Tỉnh á»§y viên, Trưởng Ban Dân tá»™c tỉnh, trong thá»i gian tá»›i cần đẩy mạnh công tác tuyên truyá»n sâu rá»™ng vá» chương trình giảm nghèo tá»›i cán bá»™, đảng viên và các tầng lá»›p nhân dân gắn vá»›i thá»±c hiện nghị quyết đại há»™i đảng bá»™ các cấp bằng nhiá»u hình thức Ä‘a dạng, phong phú nhằm nâng cao nháºn thức, tinh thần, trách nhiệm cá»§a các cấp, ngành, ý chí vươn lên thoát nghèo trong nhân dân, nhất là các há»™ nghèo, há»™ cáºn nghèo; sá» dụng có hiệu quả các chương trình, dá»± án giảm nghèo; nhân rá»™ng các phong trào, mô hình giảm nghèo, những cách làm linh hoạt, sáng tạo cá»§a các há»™ nghèo vươn lên thoát nghèo, đồng thá»i phê phán những há»™ gia Ä‘ình còn có tư tưởng trông chá», á»· lại, không muốn thoát nghèo để hưởng chính sách cá»§a Nhà nước...
Có thể khẳng định, NQ 09 Ä‘ã và Ä‘ang Ä‘i vào cuá»™c sống, tạo được sá»± đồng thuáºn, huy động được sức mạnh cá»§a cả hệ thống chính trị. Qua thá»±c hiện nghị quyết Ä‘ã nâng cao vai trò cá»§a ngưá»i đứng đầu trong công tác giảm nghèo, ngưá»i dân Ä‘ã nháºn thức được tầm quan trá»ng cá»§a công tác giảm nghèo. Những kết quả, thành tá»±u đạt được trong thá»±c hiện NQ 09 tuy má»›i chỉ là những “bước khởi đầu” cho má»™t chặng đưá»ng dài, nhưng Ä‘ây chính là tiá»n đỠquan trá»ng để thúc đẩy kinh tế - xã há»™i miá»n Tây Thanh Hóa phát triển, góp phần giảm nghèo nhanh và bá»n vững khu vá»±c miá»n núi cá»§a tỉnh.
Theo Xuân Minh/Báo Thanh Hóa