Thứ ba, ngày 29/09/2026
Email: nguoilambaothanhhoa@gmail.com
Trang chủ Tin tức - Sá»± kiệnNhà báo Ä‘i và viếtGóc nhìn báo chíĐời sống xã há»™iNghề báoVăn hóa - Thể thao
Nghề báo
Chúng tôi làm phim “Nghị quyết du lịch bản” (15/02/2019-14:37)
    Phim tài liệu “Nghị quyết Du lịch bản” thá»±c hiện từ tháng 9 đến tháng 11/2017 tại bản Đôn, xã Thành Lâm, huyện Bá Thước, được phát trên sóng cá»§a Đài PT&TH Thanh Hóa, do nhóm tác giả phòng Tiếng Dân tá»™c thá»±c hiện. Phim Ä‘oạt Huy chương bạc tại Liên hoan truyền hình toàn quốc lần thứ 3, Ä‘oạt Giải khuyến khích Giải Báo chí Quốc gia năm 2017.
Đoàn làm phim giao lưu vá»›i du khách tại bản Đôn

Từ má»™t bản nghèo khó vá»›i 79 há»™ người dân tá»™c Thái, bản Đôn trở thành Ä‘iểm du lịch cá»™ng đồng hấp dẫn bậc nhất xứ Thanh. Từ những người nông dân chân lấm, tay bùn vốn quen vá»›i nương rẫy, ruá»™ng vườn dần trở thành những “tuor guide” chính hiệu vá»›i thu nhập hàng trăm triệu đồng má»—i năm. Những đổi thay kỳ diệu này có được từ má»™t nghị quyết Ä‘úng đắn, Ä‘ó là Nghị quyết “Du lịch bản” cá»§a các đảng viên bản Đôn.

Phim “Nghị quyết Du lịch bản” được thể hiện bằng hai ngôn ngữ là tiếng dân tá»™c Thái và tiếng phổ thông.

Thời Ä‘iểm xảy ra đợt mưa lÅ© lịch sá»­ từ ngày 10 đến 13/10/2017 là lúc Ä‘oàn làm phim chúng tôi Ä‘ang tác nghiệp tại bản Đôn, xã Thành Lâm, huyện Bá Thước. Chúng tôi Ä‘ã bị cô lập trong 2 ngày và sau Ä‘ó quyết định thuê người chở bằng xe máy ra trung tâm huyện để chờ người lên giải cứu.

Theo kế hoạch Ä‘oàn chúng tôi có 3 ngày (9/10 đến 11/10) để ghi hình theo kịch bản Ä‘ã được Ban biên tập duyệt trước. Ngày đầu tiên mọi việc dường như rất suôn sẻ, trước khi có buổi ghi hình đầu tiên này, chúng tôi Ä‘ã có chuyến công tác tìm hiểu về nhân vật, bố trí cảnh quay và công tác hậu cần.

Vì là bản du lịch cá»™ng đồng, cho nên, chúng tôi cÅ©ng xác định là tác nghiệp vá»›i vai trò như má»™t du khách trải nghiệm và chi trả tất cả các khoản chi phí sinh hoạt, ăn nghỉ cho người dân như những du khách khác về vá»›i bản. Đoàn làm phim chúng tôi có 8 người ở chung trên ngôi nhà sàn cá»§a anh Hà Văn Thiệp - Bí thư chi bá»™ bản Đôn vá»›i chi phí 200 ngàn đồng/người/ngày Ä‘êm (bao gồm cả 3 bữa ăn theo nhu cầu). Theo chúng tôi giá dịch vụ như vậy cÅ©ng khá rẻ. Có lẽ Ä‘ây cÅ©ng là lý do nhiều công ty lữ hành Ä‘ã lá»±a chọn đưa khách về bản Đôn.

Những ấn tượng ban đầu cá»§a chúng tôi là: Bản Đôn có phong cảnh nên thÆ¡, trữ tình, khí hậu nÆ¡i Ä‘ây mát mẻ quanh năm, bốn bề là ruá»™ng bậc thang trải dài dưới chân núi Pù Luông đẹp như tranh vẽ; 100% các há»™ dân còn giữ được nhà sàn truyền thống và các món ăn độc Ä‘áo cá»§a dân tá»™c Thái, người dân thật thà, thân thiện và mến khách… Bản Đôn còn là Ä‘iểm kết nối tuyến du lịch từ Hòa Bình, Hà Ná»™i và ngược lại.

Cảnh quay đầu tiên được bố trí tại không gian bungalow (nhà sàn bằng gá»— dùng để làm nÆ¡i lưu trú) cá»§a gia Ä‘ình chị Cao Thị Lý. Đây là má»™t trong những há»™ đảng viên đầu tiên tiên phong làm cuá»™c “cách mạng” phát triển du lịch ở bản Đôn. Đến nay má»—i năm gia Ä‘ình chị có thu nhập từ 150 đến 200 triệu đồng từ dịch vụ du lịch cá»™ng đồng. Gia Ä‘ình chị Lý Ä‘ã tạo mọi Ä‘iều kiện để chúng tôi tác nghiệp. Chị Cao Thị Lý tâm sá»±: “Những ngày đầu tiên bắt tay vào làm du lịch cái gì cÅ©ng thiếu. Thiếu vốn, thiếu cÆ¡ sở vật chất hạ tầng, thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng… Vừa làm vừa học hỏi và được sá»± hợp tác cá»§a các đơn vị tổ chức dịch vụ du lịch cá»™ng đồng nên khó khăn cÅ©ng được tháo gỡ. Mình là người tiên phong nên cái gì cÅ©ng vất vả. Bây giờ thì tốt rồi. Má»—i năm, gia Ä‘ình tôi cÅ©ng Ä‘ón được hàng trăm khách du lịch quốc tế, thu nhập khá hÆ¡n nhiều so vá»›i việc làm nương rẫy”.

Các thành viên Ä‘oàn làm phim
 
Gia Ä‘ình thứ hai chúng tôi ghi hình là gia Ä‘ình ông Hà Ngọc Bàn. Ông Bàn trước khi nghỉ hưu là Phó Chá»§ tịch Há»™i đồng nhân dân xã Thành Lâm. Ông cÅ©ng là má»™t trong những người rất á»§ng há»™ chá»§ trương phát triển bản Đôn thành bản du lịch cá»™ng đồng và xây dá»±ng nông thôn má»›i. Theo ông Bàn, chỉ sau hÆ¡n má»™t năm thá»±c hiện Nghị quyết du lịch mà bản Đôn Ä‘ã thá»±c sá»± đổi thay, đường làng ngõ xóm sạch sẽ, đẹp đẽ hÆ¡n, ý thức giữ gìn bản sắc cá»§a dân bản được nâng lên… Quan trọng hÆ¡n, thu nhập cá»§a người dân được nâng lên rõ rệt, môi trường sinh thái và tài nguyên rừng cÅ©ng được bảo vệ tốt hÆ¡n.

Để truyền tải được thông Ä‘iệp cá»§a phim và có được những hình ảnh đẹp nhất, phù hợp nhất, chúng tôi Ä‘ã sá»­ dụng rất nhiều thiết bị khác nhau để ghi hình. Ngoài hai máy camera chuyên dụng, chúng tôi còn sá»­ dụng thêm các thiết bị khác như: flycam (quay trên không), máy ảnh kèm ray, tripod, micro không dây…

Tối ngày hôm Ä‘ó, Ä‘oàn chúng tôi thá»±c sá»± may mắn khi có má»™t Ä‘oàn du khách gồm 6 người đến từ Hoa Kỳ lưu trú tại gia Ä‘ình anh Hà Văn Thiệp. Ngay lập tức, chúng tôi liên hệ vá»›i Ä‘oàn để ghi hình. Trên không gian nhà sàn, má»™t bình rượu cần Ä‘ã được chuẩn bị để những vị khách từ phương xa thưởng thức. Đây là má»™t loại đồ uống rất lạ và thú vị đối vá»›i những du khách phương Tây. Dù Ä‘i má»™t quãng đường rất xa đến và Ä‘ã thấm mệt, thế nhưng, Ä‘oàn du khách cÅ©ng rất hợp tác và thoải mái tham gia các cảnh quay, nhiệt tình tham gia ghi hình nhảy sạp giao lưu vá»›i dân bản đến tận 12 giờ khuya.

Đến ngày thứ hai, chúng tôi tiếp tục quay cảnh lao động, sản xuất, sinh hoạt cá»§a người dân và phỏng vấn du khách nước ngoài. Ngày hôm trước còn trời quang mây tạnh hôm sau Ä‘ã bắt đầu xám xịt và có những hạt mưa nhỏ. Theo dá»± báo, có thể sẽ có mưa lá»›n do ảnh hưởng cá»§a áp thấp nhiệt đới, nhưng vì mong muốn hoàn thành tốt công việc, Ä‘oàn chúng tôi vẫn tiếp tục công việc.

Về chiều trời bắt đầu mưa nặng hạt, những cÆ¡n mưa nối tiếp nhau  chỉ sau vài phút. Nhiều cảnh quay ngoài trời trong kịch bản Ä‘ành gác lại.

Vì áp lá»±c về tiến độ công việc, ngay trong Ä‘êm 10/10, tôi đề xuất vá»›i anh Hà Văn Thiệp, bí thư chi bá»™, tổ chức họp dân bản và những cảnh quay tái hiện công việc vận động người dân làm du lịch cá»™ng đồng. Sau hÆ¡n má»™t tiếng kêu gọi, anh Thiệp Ä‘ã huy động được hÆ¡n 20 người tham gia ghi hình. Mặc dù mưa gió nhưng được sá»± á»§ng há»™ cá»§a dân bản nên công việc cÅ©ng thuận lợi.

Anh Hà Văn Thiệp tâm sá»±: “Cán bá»™, đảng viên phải là người tiên phong”. Anh Ä‘ã đến từng ngõ, gõ từng nhà, vận động xây dá»±ng mô hình du lịch cá»™ng đồng. Ban đầu, trong số 18 há»™ đảng viên, anh Ä‘ã vận động thành công 5 há»™ đủ Ä‘iều kiện làm du lịch cá»™ng đồng. “Có rất nhiều khó khăn khi làm du lịch: bắt đầu từ Ä‘âu, làm như thế nào, kết nối vá»›i các công ty du lịch để có khách ra sao, rồi, cách chăm sóc khách như thế nào cho Ä‘úng, ngoại ngữ cÅ©ng là má»™t trở ngại lá»›n… Tuy nhiên, những cái Ä‘ó có thể khắc phục bằng sá»± quyết tâm, Ä‘iều trở ngại nhất là việc này có được người dân á»§ng há»™ hay không? Chính vì vậy, để thuyết phục thì các đảng viên phải làm trước”, anh Thiệp cho biết.

Để phát triển du lịch cá»™ng đồng, chi bá»™ bản Đôn cùng vá»›i Ban quản lý bản Ä‘ã vận động người dân giữ gìn nhà sàn truyền thống và bảo tồn các giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp cá»§a dân tá»™c; vận động các há»™ dân xây dá»±ng nhà vệ sinh đạt chuẩn; phân công các há»™i, Ä‘oàn thể như chi há»™i phụ nữ, Đoàn thanh niên thường xuyên quét dọn đường làng, ngõ xóm và tham gia xây dá»±ng đường giao thông; vận động người dân đưa chuồng trại nuôi nhốt gia súc ra xa nÆ¡i ở; cải tạo cảnh quan, tường rào xanh, sạch, đẹp… Từ chá»— phải vận động, dần dà, người dân trong bản Ä‘ã chá»§ động tham gia.

Từ những há»™ đảng viên làm thành công, đến nay, bản Đôn Ä‘ã có 20 gia Ä‘ình đăng ký và đủ Ä‘iều kiện Ä‘ón khách theo quy định cá»§a Hiệp há»™i lữ hành. Từ vài chục khách đến nay có từ má»™t ngàn đến hai ngàn khách du lịch trong và ngoài nước về vá»›i bản Đôn.

Má»™t cuá»™c “cách mạng” về tư duy làm kinh tế, ly nông bất ly hương Ä‘ã thôi thúc những người nông dân từng quen vá»›i cái cuốc trên nương, con dao trên rẫy dần trở thành những người làm du lịch thá»±c thụ và có cuá»™c sống ngày má»™t ấm no hÆ¡n.

Khoảng 4 giờ sáng ngày 12/10, nước từ trên núi đổ xuống như thác vì những cÆ¡n mưa to kéo dài suốt Ä‘êm. Những thá»­a ruá»™ng bậc thang lúa Ä‘ang chín rá»™, ao cá, hoa màu… cá»§a người dân bị lÅ© tàn phá.  Đau lòng hÆ¡n, tại bản Đôn, má»™t cụ già Ä‘ã bị lÅ© cuốn trôi. Mất Ä‘iện, hàng chục Ä‘iểm sạt lở taluy trên các con đường vào bản… nên Ä‘oàn làm phim và hàng chục du khách Ä‘ã bị cô lập ở bản Đôn. Chúng tôi vẫn cố hy vọng tình trạng này sẽ được khắc phục sá»›m, nên Ä‘oàn quyết định Ä‘i bá»™ từ trung tâm bản ra đường lá»›n để tìm cách ra trung tâm xã Thành Lâm. Tuy nhiên, mọi hy vọng bị dập tắt, chúng tôi Ä‘ành ở lại và chờ được “giải cứu”.

Hết ngày 12/10, mưa to vẫn không dứt. Chúng tôi được biết, ở khắp nÆ¡i trong tỉnh mưa lÅ© Ä‘ang gây ra tình trạng lÅ© quyét, sạt lở đất và lụt lá»™i.

Đến ngày 13/10, những cÆ¡n mưa thưa dần, trời há»­ng sáng. Tuy nhiên, đường từ bản Đôn ra trung tâm huyện Bá Thước có hàng chục Ä‘iểm sạt lở nghiêm trọng không thể khắc phục được trong má»™t sá»›m, má»™t chiều. Chúng tôi quyết định họp Ä‘oàn, anh Lê Văn Ban, lái xe, đồng ý ở lại bảo vệ xe và trang thiết bị, lúc nào đường thông sẽ ra. Đi đến quyết định ai Ä‘i, ai ở là hết sức khó khăn. Nếu ở lại, kinh phí Ä‘oàn làm phim Ä‘ã không còn, những thành viên trong Ä‘oàn hầu hết Ä‘ã mệt mỏi và muốn trở về bên gia Ä‘ình. Sau má»™t hồi nhờ sá»± trợ giúp, chúng tôi Ä‘ã thuê được 7 chiếc “xe ôm” vá»›i giá không hề rẻ cho quãng đường hÆ¡n 10km. Sau khi ra đến trung tâm xã Thành Lâm, chúng tôi được chính quyền xã há»— trợ phương tiện ra thị trấn Cành Nàng. Vì cÆ¡ quan Ä‘ang tập trung phương tiện, con người cho công tác phản ánh tình hình thiệt hại và khắc phục thiên tai nên chúng tôi Ä‘ã chá»§ động huy động phương tiện cá nhân đưa Ä‘oàn về cÆ¡ quan. 1 ngày sau Ä‘ó, anh Lê Văn Ban cÅ©ng Ä‘ã trở về an toàn.

Sau hÆ¡n 2 tuần khắc phục hậu quả lÅ© lụt, chúng tôi lại quay lại bản Đôn và hoàn thành những cảnh quay cuối cùng. Những thông Ä‘iệp về “Nghị quyết du lịch bản” vá»›i những hình ảnh sinh động và âm thanh chân thá»±c Ä‘ã được truyền tải đến khán giả vá»›i sá»± ná»— lá»±c, cố gắng vượt qua khó khăn cá»§a tất cả thành viên trong ê - kíp làm phim.

Bá Phượng

 

Các tin khác:
  • Lăn lá»™n thá»±c tế là cuá»™c chinh phục chính mình (15/02/2019-7:34)
  • Nhà báo có duyên vá»›i vùng cao (13/02/2019-20:26)
  • Hành trình thá»±c hiện ký sá»± “Thanh Hóa tên đất, hồn người” (13/02/2019-11:07)
  • Nhấp chén trà xuân ngẫm 'nghề cầm bút' (11/02/2019-9:02)
  • Báo xuân và những đề tài chưa bao giờ cũ…. (31/01/2019-7:58)
  • Tìm đề tài cho báo xuân (31/01/2019-7:55)
  • "Quả đấm thép" cá»§a ảnh báo chí (29/01/2019-7:48)
  • Năm 2019 tiếp tục ná»— lá»±c, tạo môi trường báo chí phát triển lành mạnh (19/01/2019-16:31)
  • Má»™t sá»± chuyển dịch không thể khác được (17/01/2019-5:03)
  • Ảnh báo chí phải có ná»™i dung, khÆ¡i gợi cảm xúc (16/01/2019-10:46)