Nhà báo LÆ°u Trọng Ðạt.

Nhà báo LÆ°u Trọng Ðạt công tác tại cÆ¡ quan thường trú Thông tấn xã Việt Nam tại Hoà Bình Ä‘ã chia sẻ khi nhận giải thưởng "Khoảnh khắc Báo chí 2022".

Ná»™i dung thông tin và cảm xúc là yếu tố quan trọng

+ Kể câu chuyện bằng hình ảnh khó hÆ¡n khi viết rất nhiều, tố chất nào cần có của má»™t phóng viên ảnh để mang đến thành công cho tác phẩm cÅ©ng nhÆ° tạo ra sá»± khác biệt so vá»›i những bức ảnh của đồng nghiệp khác, thÆ°a anh?

- Kể má»™t câu chuyện bằng ảnh hay thá»±c hiện má»™t phóng sá»± ảnh khó hÆ¡n rất nhiều so vá»›i việc viết ra bằng ngôn từ báo chí bởi để làm ra má»™t phóng sá»± ảnh hay là má»™t câu chuyện bằng hình ảnh thì phóng viên ảnh phải là người ở hiện trường, trá»±c tiếp tiếp cận hiện trường và là má»™t phần của diá»…n biến tại hiện trường.

Thông qua các góc chụp, các khoảnh khắc được truyền tải qua các bức ảnh sẽ là cầu nối để các vấn đề, sá»± kiện đến vá»›i Ä‘á»™c giả má»™t cách khách quan, chân thá»±c và rõ ràng nhất để Ä‘á»™c giả không phải hình dung, không phải tưởng tượng về vấn đề Ä‘ang được nói đến. Tố chất của má»™t phóng viên ảnh cần có ngoài việc nhanh nhạy trong tìm kiếm, phát hiện đề tài thì việc không ngại khó, ngại khổ cùng vá»›i má»™t chút gan lỳ và dÅ©ng cảm là Ä‘iều không thể thiếu.

+ Người làm báo rất nhiều, ai cÅ©ng có thể viết, chụp ảnh và thậm chí là quay phim để Ä‘áp ứng yêu cầu công việc. Tuy nhiên, để có má»™t bức ảnh báo chí “Ä‘áº¹p”, chứa Ä‘á»±ng ná»™i dung, khoảnh khắc đắt giá lại là câu chuyện khác. ThÆ°a anh, yếu tố nào là quan trọng nhất trong má»™t bức ảnh báo chí?

- Giá trị khác biệt của má»™t tác phẩm ảnh báo chí ngoài giá trị cÆ¡ bản là đề tài má»›i, lạ (vấn đề nóng, vấn đề mang tính thời sá»±, vấn đề mang tính toàn cầu…) thì cách thức thể hiện kể chuyện bằng hình ảnh theo tÆ° duy chủ quan, ý tưởng của tác giả thông qua những khoảnh khắc bấm máy, góc máy, bố cục để làm bật ná»™i dung thông tin và cảm xúc trong má»—i bức ảnh là yếu tố quan trọng. Điều này sẽ mang đến những cảm nhận chân thá»±c cho Ä‘á»™c giả và tạo ra những tác phẩm ảnh báo chí chất lượng.

Thời đại bùng nổ của công nghệ ai cÅ©ng có thể chụp ảnh, tuy nhiên việc chụp cái gì và chụp nhÆ° thế nào lại Ä‘òi hỏi phóng viên ảnh ngoài kỹ năng sá»­ dụng máy, kinh nghiệm khi tác nghiệp thì yếu tố may mắn, năng khiếu và đặc biệt là sá»± tinh tế sẽ là Ä‘iều tạo ra sá»± khác biệt so vá»›i phần còn lại.

Ná»—i niềm vá»›i dòng Đà Giang

+ Anh có thể chia sẻ Ä‘ôi Ä‘iều về quá trình tác nghiệp và cho ra đời bá»™ ảnh “Lời khẩn cầu từ dòng sông Đà Giang” – tác phẩm Ä‘ã dành giải đặc biệt giải “Khoảnh khắc Báo chí 2021” do Báo Nhà báo & Công luận tổ chức? Anh có thể chia sẻ Ä‘ôi chút về quá trình thá»±c hiện tác phẩm?

- Những ngày lăn lá»™n, rong ruổi tại các huyện vùng cao khó khăn tại các huyện Đà Bắc, Mai Châu, Tân Lạc… của tỉnh Hòa Bình tôi nhận thấy mùa khô và mùa mÆ°a năm 2020 má»±c nÆ°á»›c thượng nguồn sông Đà, trên địa phận hồ Hoà Bình, tỉnh Hoà Bình bị sụt giảm và có chiều hÆ°á»›ng nghiêm trọng. Các nhánh sông chảy về các xã Hiền LÆ°Æ¡ng, Vầy NÆ°a, Tiền Phong (huyện Đà Bắc) bị khô cạn gây hậu quả nhÆ°: Thiếu nÆ°á»›c sinh hoạt, tÆ°á»›i tiêu, cá lồng bị chết hàng loạt… ảnh hưởng nặng nề cho sinh kế của người dân, hệ sinh thái và cảnh quan bị tác Ä‘á»™ng nghiêm trọng.

Dòng Đà Giang thá»±c sá»± Ä‘ã và Ä‘ang cạn kiệt dần sức sống vốn có của nó. Vá»›i kinh nghiệm của mình tôi nhận thấy Ä‘ây là đề tài lá»›n, cần phải tuyên truyền, phản ánh để mọi người biết những vấn đề nghiêm trọng về môi trường Ä‘ang xảy ra.

Tôi bắt đầu thá»±c hiện phóng sá»± ảnh “Lời khẩn cầu từ dòng Đà Giang” từ tháng 6 đến trung tuần tháng 11/2021. Tôi Ä‘ã lặn lá»™i khắp các địa hình, chụp hàng nghìn file ảnh trong gần 6 tháng trời và gói gọn, cô đọng lại trong má»™t phóng sá»± ảnh chỉ vỏn vẹn 10 bức ảnh, 10 khoảnh khắc đắt giá nhất để gá»­i đến bạn đọc.

+ Trong những chuyến Ä‘i trong 6 tháng Ä‘ó, có khoảnh khắc nào anh cảm thấy nuối tiếc vì mình chÆ°a hoàn thành được tác phẩm chÆ°a?

- Có những khoảnh khắc đắt giá trôi qua ngay trÆ°á»›c mắt dù Ä‘ã quan sát và nhìn thấy, tuy nhiên tôi Ä‘ã không thể chụp lại được vì nhiều yếu tố khách quan. Ví nhÆ° trong phóng sá»± ảnh “Lời khẩn cầu từ dòng Đà Giang” có bức ảnh người phụ nữ mắt đỏ hoe buồn bã ôm con cá trắm Ä‘en nặng gần 20kg đến ngày thu hoạch thì bị chết do nÆ°á»›c sông Đà xuống thấp và sặc bùn trong vòng tay. Đó là má»™t khoảnh khắc đắt giá. Song, tôi Ä‘ã không thể thá»±c hiện được bởi khi Ä‘ó tôi Ä‘ang ngồi trên má»™t con thuyền nhỏ được má»™t người dân chèo Ä‘Æ°a tôi ra khu vá»±c lồng bè nuôi cá. Con thuyền nhỏ tròng trành và hai tay tôi phải bám chắc vào mạn thuyền. Tôi không thể Ä‘Æ°a tay lên chụp, Ä‘iều Ä‘ó Ä‘ã làm tôi cảm thấy rất nuối tiếc.

+ Nghề báo ảnh vá»›i nhiều nhọc nhằn, vá»›i anh Ä‘iều gì Ä‘ã giúp anh nuôi dưỡng Ä‘am mê vá»›i nghề này?

- Tôi là phóng viên, là nhà báo của TTXVN chính thức từ năm 2011, cÅ©ng hÆ¡n 10 năm rồi. Nghề phóng viên ảnh vất vả và việc phải đầu tÆ° trang thiết bị tốn kém hÆ¡n nhiều so vá»›i các loại hình báo chí khác nên cÅ©ng nhiều phóng viên ảnh, nhà báo từ bỏ công việc này. Tuy nhiên, Ä‘iều khiến tôi gắn bó, níu chân tôi vá»›i nghề ngoài sá»± Ä‘am mê vá»›i nghề thì tôi luôn mong muốn từng bức ảnh, từng phóng sá»± ảnh mà tôi Ä‘ã thá»±c hiện sẽ là cầu nối giúp cho những giá trị nhân văn của cuá»™c sống, những vấn đề sá»± kiện Ä‘ang diá»…n ra má»—i ngày được lan tỏa, được chuyển tải đến bạn đọc, đến cá»™ng đồng để chúng ta cùng nhau hÆ°á»›ng đến má»™t tÆ°Æ¡ng lai rá»±c rỡ hÆ¡n.

+ Ngoài tác phẩm trên, anh Ä‘ã từng có những tác phẩm nào liên quan đến môi trường mà anh cảm thấy ấn tượng? Anh có ấp ủ những dá»± định má»›i gì trong năm 2023?

- Tôi Ä‘ã từng dành nhiều thời gian tác nghiệp ở các tỉnh miền Tây Nam Bá»™ để thá»±c hiện hai bá»™ phóng sá»± ảnh về biến đổi khí hậu là “Khô cạn và xâm nhập mặn tàn phá Kiên Giang” năm 2016 và “Xâm thá»±c biển, sạt lở sông Ä‘e dọa nghiêm trọng Đồng bằng sông Cá»­u Long” năm 2018. Đó là hai phóng sá»± ảnh báo chí mà tôi làm về môi trường và cùng được giải C – Giải Báo chí Quốc gia của hai năm Ä‘ó. Môi trường sống của chúng ta Ä‘ang biến đổi từng ngày, hạn hán và ngập lụt ngày càng nghiêm trọng và khốc liệt bởi các yếu tố khách quan về biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, việc con người Ä‘ang có những hành xá»­ cá»±c Ä‘oan vá»›i tá»± nhiên nhÆ° khai thác, chặt phá hay chất thải công nghiệp, rác thải… là yếu tố làm môi trường sống tá»± nhiên Ä‘ang ngày càng xấu Ä‘i và Ä‘iều này sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho con người trong tÆ°Æ¡ng lai gần.

Thời gian tá»›i, tôi sẽ tiếp tục theo Ä‘uổi những dá»± án, những phóng sá»± ảnh về các vấn đề của xã há»™i và môi trường. Tôi luôn nghÄ© thành công của nghề báo sẽ đến từ sá»± chăm chỉ, những ná»— lá»±c của cá nhân thể hiện qua các tác phẩm báo chí chân thá»±c, sáng tạo và chứa Ä‘á»±ng những giá trị của cuá»™c sống.

Theo Phan Hoà Giang (Thá»±c hiện)/Báo NB&CL

https://www.congluan.vn/nhung-buc-anh-la-cau-noi-cho-nhung-gia-tri-nhan-van-duoc-lan-toa-post229120.html