Bằng tình yêu Tổ quốc, lòng kính trá»ng Chủ tịch Hồ Chí Minh, vá»›i tâm niệm làm má»™t việc gì Ä‘ó phù hợp vá»›i mình để phụng sá»± Äảng và Nhà nÆ°á»›c; hÆ¡n 30 năm qua, ông Lâu Văn Há»±, ở bản Pù Äứa, xã Quang Chiểu (MÆ°á»ng Lát) cùng vá»›i các con Ä‘ã tá»± nguyện nháºn trông coi cá»™t mốc G8 trÆ°á»›c Ä‘ây, nay là cá»™t mốc 304, trên đỉnh núi Äá Äá» - má»™t trong những đỉnh núi cao nhất nÆ¡i “Cổng trá»i”.
Ông Lâu Văn Há»± trò chuyện vá»›i cán bá»™, chiến sÄ© Äồn Biên phòng Quang Chiểu và phóng viên Báo Thanh Hóa.
Tình yêu vá»›i cá»™t mốc chủ quyá»n
MÆ°á»ng Lát má»—i khi có dịp đặt chân lên Ä‘ây, chúng tôi – những ngÆ°á»i làm báo lại mê mẩn Ä‘i tìm những “lát cắt” vỠđất và ngÆ°á»i. Vùng đất miá»n biên viá»…n vá»›i những mái nhà nằm lÆ°ng chừng núi, cháºp chá»n trong sÆ°Æ¡ng mù, những đứa trẻ mặt mÅ©i lấm lem miệng cÆ°á»i giòn tan trÆ°á»›c ống kính máy ảnh, những ngÆ°á»i phụ nữ cần mẫn ngồi trÆ°á»›c nhà thêu thổ cẩm... Trong bình dị cuá»™c sống ấy, có những con ngÆ°á»i bằng những việc làm của mình Ä‘ã và Ä‘ang góp sức cùng vá»›i cấp ủy, chính quyá»n và đồn biên phòng đứng chân canh giữ “hồn thiêng của Tổ quốc”.
Trong căn nhà nằm ở lÆ°ng chừng núi, già Há»± năm nay Ä‘ã bÆ°á»›c sang tuổi 95, vào má»—i buổi sáng khi ánh bình minh vừa lên, già lại hÆ°á»›ng mắt nhìn xa xăm vỠđỉnh núi Äá Äá». NÆ¡i Ä‘ó, suốt hÆ¡n 30 năm ròng rã, nhịp bÆ°á»›c chân Ä‘á»u đặn của già Ä‘ã vượt núi băng rừng, tá»± nguyện má»—i tháng 2 lần lên chăm sóc, nắm tình hình cá»™t mốc 304. Äến nay, khi Ä‘ôi chân ấy không còn được nhÆ° con nai, con hoẵng, cái sức khá»e dần khuất phục trÆ°á»›c tuổi tác thì chặng hành trình má»›i chịu dừng lại. Dẫu váºy, sâu thẳm trong tâm trí của già vẫn hÆ°á»›ng vá» G8 bằng má»™t tình yêu thủy chung, son sắt. Äể rồi, má»—i khi nhắc đến cái tên G8-304, những “thÆ°á»›c phim tÆ° liệu” cứ thế ùa vá»...
Năm 1978, già Há»± cùng vá»›i gia Ä‘ình thá»±c hiện chủ trÆ°Æ¡ng của Äảng, từ đỉnh núi cao ở xã Pù Nhi, “hạ sÆ¡n” gần vá»›i suối Ngố, để thành láºp bản định cÆ°, canh tác ổn định Ä‘á»i sống. Năm 1980, lại má»™t cuá»™c “hạ sÆ¡n” nữa. Lần này, gia Ä‘ình già Há»± cùng vá»›i 5 há»™ khác thành láºp nên bản Pù Äứa rồi cùng nhau ổn định cuá»™c sống cho đến ngày nay. Năm 1984, sau những lần vượt Ä‘èo, lá»™i suối, lên đỉnh Äá Äá» cao hÆ¡n 1.889 m so vá»›i má»±c nÆ°á»›c biển, lần đầu dừng chân bên cá»™t mốc, nÆ¡i khẳng định chủ quyá»n đất nÆ°á»›c, tâm trạng của già Há»± lúc Ä‘ó bá»—ng trào dâng lên Ä‘iá»u khó tả, rồi già Há»± tá»± nhủ, mình phải làm Ä‘iá»u gì đấy để phụng sá»± Tổ quốc. Vá»›i suy nghÄ© ấy, già Há»± láºp tức xuống đồn biên phòng tình nguyện đăng ký tham gia được trông coi cá»™t mốc G8. TrÆ°á»›c chỉ huy đồn, già Há»± dõng dạc hứa: “Sẽ chăm sóc G8 nhÆ° ngÆ°á»i thân trong gia Ä‘ình”. Äược chỉ huy Äồn Biên phòng 489 (nay là Äồn Biên phòng Quang Chiểu) đồng ý, Ä‘á»u đặn má»—i tháng 2 lần, già Há»± lại má»™t mình khăn gói lên cá»™t mốc, trong quá trình lên cá»™t mốc nếu phát hiện Ä‘iá»u gì đấy bất thÆ°á»ng, già Há»± ghi nhá»› vá» báo cáo vá»›i cán bá»™ biên phòng. Có lần trên Ä‘Æ°á»ng lên cá»™t mốc, phát hiện ngÆ°á»i dân trồng cây thuốc phiện gần cá»™t mốc, già Há»± quay vá» báo cáo để cán bá»™, chiến sÄ© biên phòng biết tình hình và lên tuyên truyá»n váºn Ä‘á»™ng phá bá» cây thuốc phiện. Má»™t lần khác lên thăm cá»™t mốc phát hiện cá»™t mốc bị sứt má»™t mảng lá»›n, già Há»± vá» báo cáo ngay vá»›i lãnh đạo Ä‘Æ¡n vị. Ngay sau Ä‘ó, đồn cá» chiến sÄ© lên cá»™t mốc nắm tình hình, tu sá»a lại cá»™t mốc.
Trung tá Lê Thế Dân, Chính trị viên Äồn Biên phòng Quang Chiểu cho biết: Già Há»± nhÆ° cây đại thụ ở bản Pù Äứa, uy tín và những việc làm của già được ngÆ°á»i dân bản Pù Äứa rất kính trá»ng. Trong suốt hÆ¡n 30 năm, già Ä‘ã cùng vá»›i các con tá»± nguyện bảo vệ cá»™t mốc, việc làm ấy Ä‘ã góp phần không nhá» trong công tác phòng ngừa và đấu tranh vá»›i các loại tá»™i phạm; đảm bảo ổn định vá» chính trị, tráºt tá»± an toàn xã há»™i và chủ quyá»n an ninh biên giá»›i.
Hành trình chinh phục cá»™t mốc
Sau những “thÆ°á»›c phim” của già Há»± kể lại, chúng tôi mong muốn được lên cá»™t mốc 304, để được cảm nháºn những gì mà già Há»± và các con Ä‘ã, Ä‘ang tá»± nguyện bảo vệ. Chiến sÄ© Lâu Văn Lau, trinh sát trẻ của Äồn Biên phòng Quang Chiểu, nháºn nhiệm vụ Ä‘i cùng chúng tôi, thốt lên: Nhà báo muốn chinh phục phải có Ä‘ôi chân “không má»i”, có sức khá»e của con nai rừng, má»›i lên được tá»›i 304. Mùa này, leo rừng gặp nắng và những cÆ¡n mÆ°a bất chợt, sấm chá»›p bất thÆ°á»ng, không biết nhà báo có lên đến đỉnh của cổng trá»i không hay lại “đứt gánh giữa Ä‘Æ°á»ng”. Già Há»± nghe được lá»i của Lau, liá»n nói: Khắc Ä‘i, khắc đến.
4 giá» sáng, tại bản Pù Äứa, xã Quang Chiểu (MÆ°á»ng Lát), trong khi má»i ngÆ°á»i Ä‘ang chìm trong giấc ngủ, tiếng lạch cạch phát ra từ căn bếp nhá», làm cho chúng tôi tỉnh giấc. Già Há»± bên ánh lá»a báºp bùng Ä‘ang cặm cụi Ä‘ùm cÆ¡m vá»›i lá chuối. Thấy chúng tôi lại gần, già Há»± thong thả nói: Äi rừng, lên G8, phải có cái cÆ¡m nắm, ấm cái bụng, chắc cái chân. Sau cái bắt tay nhÆ° để truyá»n lá»a cho các thành viên trong Ä‘oàn, già Há»± vá»— vai từng ngÆ°á»i nói: Khắc Ä‘i, khắc đến...
Cuá»™c chinh phục cá»™t mốc 304 bắt đầu từ chân núi Pù Äứa vượt quãng Ä‘Æ°á»ng dài gần 14 km luồn rừng, vượt dốc. Có cả thảy 15 khe suối phải vượt qua, trong Ä‘ó có 2 con suối lá»›n là suối Dục và suối Tiá»n Sen. Bên cạnh Ä‘ó, cÅ©ng có 4 đỉnh núi cao cần phải chinh phục là TÆ¡ LÆ°ng, Äá Äen, Pù Láºu và đỉnh núi thác Äá Äá». “Ngá»n Äá Äen đặc biệt nguy hiểm vá»›i vách Ä‘á tai mèo dá»±ng đứng dài gần 5 km” – anh Lâu, con trai già Há»± vá»›i kinh nghiệm nhiá»u lần cùng già Há»± lên cá»™t mốc, nên biết cách “kích thích” những chàng trai má»›i cháºp chững leo núi, Ä‘i rừng nhÆ° chúng tôi: “Äi chút nữa thôi, 304 trÆ°á»›c mặt rồi nhà báo Æ¡i, anh Lâu nói”. Làm cho chúng tôi háo hức, căng mình bÆ°á»›c những bÆ°á»›c dài, cho dù khi ấy ở dÆ°á»›i chân những con vắt rừng “Ä‘ã no căng” vẫn không chịu rá»i. Nắng má»—i lúc má»™t gắt hÆ¡n, chiếc khăn mặt vắt trên vai Æ°á»›t sÅ©ng. Ngay trong khoảnh khắc Ä‘ó hình ảnh già Há»± ở cái tuổi 93 vẫn lá»™i suối, trèo Ä‘èo để chăm sóc cá»™t mốc làm tôi thán phục.
HÆ¡n 8 giá» leo dốc, vượt suối, băng rừng, khi mặt trá»i lên đến đỉnh đầu, chúng tôi Ä‘ã đặt chân lên cá»™t mốc 304. Phiến Ä‘á hoa cÆ°Æ¡ng nguyên khối được khắc dòng chữ Việt Nam - 304 nằm vững chãi trên đỉnh núi Äá Äá». Từ Ä‘ây, phóng tầm mắt nhìn bốn phía, vá»›i những dãy núi trùng Ä‘iệp xanh ngút ngàn, vá»›i những Ä‘ám mây lÆ°ng chừng núi hai bên biên giá»›i Việt – Lào. Cảm giác được lần đầu tiên đặt chân lên cá»™t mốc thiêng liêng của Tổ quốc khiến chúng tôi ai nấy Ä‘á»u bồi hồi xúc Ä‘á»™ng xen lẫn niá»m tá»± hào. Cá»™t mốc khẳng định chủ quyá»n của đất nÆ°á»›c. Vá»›i tôi, việc làm của già Há»± và các con suốt hÆ¡n 30 năm qua, tuy bình dị nhÆ°ng rất Ä‘á»—i cao quý, bằng tình cảm và tình yêu Tổ quốc, Ä‘ã và Ä‘ang góp phần vá»›i cán bá»™, chiến sÄ© biên phòng bảo vệ vững chắc chủ quyá»n thiêng liêng của Tổ quốc.
Truyá»n lá»a cho thế hệ mai sau
Sau khi thá»±c hiện nghi lá»… chào cá»™t mốc, nghỉ lấy sức, chúng tôi “hạ sÆ¡n” vá» Pù Äứa khi bản Ä‘ã lên Ä‘èn. Những bÆ°á»›c chân nhanh dần khi khoảng cách vá»›i các ngôi nhà gá»—, thấp tè – kiểu kiến trúc đặc trÆ°ng của ngÆ°á»i Mông hiện dần. Gần đến nhà, già Há»± Ä‘ã đứng chá» từ khi nào. ChÆ°a kịp chào, chúng tôi Ä‘ã bị già há»i dồn: G8 có sao không? Anh Lâu liá»n nói: G8 vẫn tốt. Ánh mắt của già Há»± chợt ánh lên trong khoảnh khắc.
Vài năm trÆ°á»›c Ä‘ây, khi biết mình tuổi cao, sức Ä‘ã yếu, không thể vượt núi, băng rừng đến cá»™t mốc G8 nữa, già Há»± Ä‘ã gá»i ngÆ°á»i con trai cả Lâu Văn Lá»± đến nói: Nay ta Ä‘ã già không còn lên được G8, con hãy thay ta lên G8 để chăm sóc cá»™t mốc, làm những việc mà ta Ä‘ã làm. Lâu Văn Lá»± nghe lá»i cụ, hằng tháng lại má»™t mình lên cá»™t mốc. NhÆ°ng rồi, má»™t căn bệnh quái ác áºp tá»›i, anh Lá»± Ä‘ã không thể lên cá»™t mốc được nữa. Sau khi Lá»± mất, già Há»± lại gá»i Lâu Văn Lâu ngÆ°á»i con thứ 5 trong gia Ä‘ình đến để dặn dò tiếp tục thay bố và anh bảo vệ cá»™t mốc G8. Năm 2016, già Há»± có nguyện vá»ng lên thăm cá»™t mốc G8 lần cuối cùng, chÆ°Æ¡ng trình Äiá»u Æ°á»›c thứ 7 của Äài Truyá»n hình Việt Nam và cán bá»™, chiến sÄ© Äồn Biên phòng Quang Chiểu Ä‘ã có cuá»™c “chinh phục” cá»™t mốc 304 cùng già Há»± khi ấy Ä‘ã ở tuổi 93.
Theo đồng chí Lê Thế Dân, Chính trị viên Äồn Biên phòng Quang Chiểu cho biết: Äồn Biên phòng Quang Chiểu có nhiệm vụ quản lý gần 45 km Ä‘Æ°á»ng biên vá»›i 22 cá»™t mốc, nhiá»u cá»™t mốc có địa hình hiểm trở, nhÆ°: Cá»™t mốc 304 được xem là cá»™t mốc cao, xa và khó Ä‘i nhất, phân định ranh giá»›i giữa xã Quang Chiểu vá»›i bản Phiá»ng Khạy (cụm MÆ°á»ng Pùn, huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn, Lào); cá»™t mốc 287 nằm trên đỉnh đồi Poom DÆ°á»›i, Ä‘ây là Ä‘iểm phân định giữa bản Suối Tút, xã Quang Chiểu (huyện MÆ°á»ng Lát) vá»›i bản Suối Sạn, huyện Xốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn (Lào)... Nhiá»u năm qua, các thế hệ cán bá»™, chiến sÄ© Äồn Biên phòng Quang Chiểu Ä‘ã táºp trung tuyên truyá»n nhân dân vá» chủ trÆ°Æ¡ng của Äảng, chính sách pháp luáºt của Nhà nÆ°á»›c, váºn Ä‘á»™ng nhân dân tham gia phong trào bảo vệ Ä‘Æ°á»ng biên cá»™t mốc. Trong Ä‘ó, già Há»± ở bản Pù Äứa, già Xiết (ngÆ°á»i dân tá»™c Dao), ở bản Suối Tút, già Xôi, ở bản Cang... Ä‘ã dành gần nhÆ° trá»n cuá»™c Ä‘á»i, gắn tình yêu thÆ°Æ¡ng vá»›i trách nhiệm cao cả là bảo vệ mốc giá»›i biên cÆ°Æ¡ng Tổ quốc. Hiện nay, khi các già tuổi cao sức yếu, những ngÆ°á»i con của các già, nhÆ°: Anh Lâu Văn Lâu, anh Phan Văn San... Ä‘ang tiếp nối tá»± nguyện bảo vệ Ä‘Æ°á»ng biên mốc giá»›i. Từ những việc làm của già Há»±, già Xiết, già Xôi... và các con, phong trào tá»± nguyện nháºn bảo vệ cá»™t mốc Ä‘ã được nhân rá»™ng trên địa bàn xã Quang Chiểu, hiện Ä‘ã có 19 gia Ä‘ình tá»± nguyện đăng ký bảo vệ 22 cá»™t mốc chủ quyá»n cùng vá»›i cán bá»™, chiến sÄ© và nhân dân các dân tá»™c 2 bên biên giá»›i Việt Nam – Lào bảo vệ sá»± bình yên biên giá»›i quốc gia. Việc làm của các già và ngÆ°á»i dân nÆ¡i Ä‘ây Ä‘ã giúp bá»™ Ä‘á»™i biên phòng bảo vệ vững chắc chủ quyá»n thiêng liêng Tổ quốc.
Minh Hiếu - Nguyá»…n TrÆ°á»ng/Báo Thanh Hoá
